II SA/Kr 353/13

Kraków, dnia 7 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S.B. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 28 grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia linii brzegu potoku postanawia: oddalić wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. W dniu 28 marca 2013 r. (data prezentaty sądu) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek S.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Niniejszy wniosek został uzupełniony pismem z dnia 22 kwietnia 2013 r., do którego skarżący załączył kserokopie dokumentów świadczących o ponoszonych przez niego wydatkach. We wniosku skarżący oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Ich miesięczny dochód z tytułu pobieranych świadczeń emerytalnych wynosi 3.541,28 zł i stanowi go świadczenie emerytalne skarżącego w wysokości [...] zł oraz świadczenie emerytalne żony w wysokości [...] zł. W skład majątku skarżącego wchodzi nieruchomość rolna położona w gminie N. Wykazane przeze niego miesięczne koszty utrzymania koniecznego to kwota 517,29 zł. Składają się na nią opłata za mieszkanie, gaz, telefon i podatek od nieruchomości. Innych obciążeń skarżący nie wykazał. Z przedstawionego wyciągu z rachunku bankowego wynika, że skarżący w lutym 2013 r., dokonał przelewu na rzecz A.R. kwoty [...] dolarów kanadyjskich co w przeliczeniu na złotówki daje kwotę [...] zł.- tytułem prezentu. Postanowieniem z dnia 10 maja 2013 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Od powyższego postanowienia skarżący złożył sprzeciw, w którym podniósł, że, podane przez Sąd utrzymanie miesięczne w kwocie 517,29 zł jest dużo zaniżone. Samo koszenie trawy na działce w N. kosztuje 200 zł miesięcznie. Ponadto przekazanie wnukowi A.R. kwoty pieniężnej było konieczne, ze względu na podeszły wiek skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że w rozpatrywanym przypadku zastosowanie ma art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- dalej powoływana jako P.p.s.a.). Przepis ten stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 P.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiste i obiektywnie niemożliwe. Oznacza to, iż skarżący zobowiązany był do wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Tymczasem przedstawione przez skarżącego informacje o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie dają podstaw do twierdzenia, iż nie ma on środków na opłacenie zarówno kosztów sądowych, jak też ustanowienia radcy prawnego z wyboru. Strona, która wnosi skargę do sądu musi liczyć się z tym, że w związku z tym faktem powstanie po jej stronie obowiązek uiszczenia kosztów sądowych. Instytucja przyznania prawa pomocy wprowadzona została do postępowania sądowoadministracyjnego celem umożliwienia obrony swoich praw przed sądem osobom o znikomych dochodach, lub dochodów tych pozbawionym i znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej. Za taką osobę trudno jest uznać skarżącego. Przede wszystkim należy wskazać należy, że skarżący wraz z żoną prowadzi wspólne gospodarstwo domowe i posiada stały miesięczny dochód w postaci świadczeń emerytalnych obojga (w kwocie 3 541,28 zł). Ponadto fakt, że dysponował on oszczędnościami świadczy o tym, że część z nich mógł przeznaczyć na koszty postępowania sądowego a także koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Podkreślenia wymaga fakt, że instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym może dotyczyć tylko osób na tyle ubogich, że ich rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowo administracyjnego. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.