II SA/Kr 3567/01
WyrokWSA w Krakowie2006-01-27
Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Grażyna Firek, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ocenił dowody i materiał dowodowy w sprawie pozbawienia wdowy uprawnień kombatanckich po zmarłym mężu, uwzględniając jedynie część okresu jego służby wojskowej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji publicznej dokonał dowolnej oceny dowodów, nie badając całokształtu materiału dowodowego i nie wyjaśniając, dlaczego uwzględniono tylko fragment okresu służby wojskowej zmarłego męża skarżącej. Ponadto, organ powinien był rozpoznać zarzuty dotyczące innych tytułów do uprawnień kombatanckich, zgodnie z uchwałą NSA.Stan faktyczny
Skarżąca A. J. została pozbawiona uprawnień wdowy po kombatancie decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, ponieważ jej zmarły mąż uzyskał uprawnienia z tytułu służby wojskowej w okresie, gdy nie brał udziału w walkach z UPA lub Wehrwolfem. Skarżąca podtrzymała zarzuty, że jej mąż brał udział w walkach z UPA, postępowanie weryfikacyjne nie zostało przeprowadzone za jego życia, a pozbawienie jej uprawnień narusza zasadę sprawiedliwości społecznej. Organ utrzymał w mocy decyzję, podtrzymując argumenty i wskazując na brak dowodów walki z UPA w danym okresie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IISA/ Kr 3567/ 01 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: WSA Grażyna Firek ( spr. ) AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia 7 listopada 2001 r., Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień wdowy po kombatancie I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] listopada 2000r., II. zasądza od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] na rzecz skarżącej A. J. kwotę 10 ( dziesięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
II SA/Kr 3567/01
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] listopada 2000 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 20 ust.3 w zw. z art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. Nr 142 z dnia 27 listopada 1997 r. poz. 950 ze zm. ) pozbawił A. J. uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie, wskazując, że zmarły mąż w/wymienionej uzyskał uprawnienia kombatanckie decyzją ZW ZBOWiD w [...] z dnia [...] sierpnia 1988 r. z tytułu "udziału w walce zbrojnej o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" w okresie od [...] czerwca 1948 r. do [...] sierpnia 1948 r. w czasie służby w Wojsku Polskim, w tym w jednostce wojskowej, która prowadziła walki z reakcyjnym podziemiem, a służąc w Wojsku Polskim nie brał udziału w walkach z Ukraińską Armią Powstańczą lub Wehrwolfem.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A. J. domagała się przywrócenia jej uprawnień kombatanckich po mężu. Wskazała , że jej zmarły mąż został z poboru wcielony i odbył służbę wojskową w LWP w okresie od [...] czerwca 1948 r. do [...] października 1950 r. i w jej trakcie brał udział w walkach z UPA/Wehrwolfem/ i innymi bandami zbrojnego podziemia , co wynika z dokumentów znajdujących się w aktach osobowych męża i wykazu MON poz.153. Podkreśliła także, iż postępowanie weryfikacyjne nie zostało przeprowadzone za życia jej męża, a zatem po jego śmierci takie postępowanie zmierzające do pozbawienia uprawnień wdowy po kombatancie jest prawnie niedopuszczalne. Zarzuciła także, iż pozbawienie wdowy uprawnień jako praw pochodnych od praw słusznie nabytych przez zmarłych kombatantów narusza zasadę sprawiedliwości społecznej.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia 7 listopada 2001 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 127 § 3 i 138 § l pkt l kpa oraz art.220 ust.3 w zw. z art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r., Nr 142 poz. 650 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] listopada 2000 r. o pozbawieniu uprawnień kombatanckich wdowy po kombatancie podtrzymując wszystkie argumenty wskazane w jej uzasadnieniu oraz podkreślając, że 12 pułk KBW, w którym służył zmarły mąż wnioskującej w okresie od [...] czerwca 1948 r. do [...] sierpnia 1948 r. nie walczył z UPA lub Wehrwolfem , co jednoznacznie wynika z nadesłanego przez CAW wykazu jednostek, które w latach powojennych zwalczały ugrupowania zbrojnego podziemia. Wskazał również, że zmarły mąż wnioskującej nie podał w dokumentach znajdujących się w ZBOWiD o walce z UPA, a ponadto w 1948 r. nie prowadzono już operacji "[...]"-operacja ta zakończona została w końcu lipca 1947 r., Wehrwolf już nie istniał, nie prowadzono w tym czasie na terenach wskazanych w aktach ZBOWiD walk ze zorganizowanymi oddziałami UPA, która była rozbita, natomiast jeśli chodzi o udział w walce z pojedynczymi niedobitkami zniszczonej armii to akta sprawy nie potwierdzają takiego udziału. Kierownik Urzędu stwierdził także, że nie jest on zobowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust.2, art.2 i art.4 cyt. ustawy.
W skardze od powyższej decyzji skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. J. domagała się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania z zaleceniem przywrócenia uprawnień. Skarżąca podtrzymała wszystkie zarzuty podniesione we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, zarzucając ponadto, że zaskarżona decyzja została wydania z naruszeniem szeregu przepisów procedury tj. art.7-9 i 11-12 kpa oraz art. 75,77,80 i 107§3 kpa. Raz jeszcze podkreśliła, że jej zmarły mąż odbył służbę wojskową w okresie od dnia [...] czerwca 1948 r. do [...] września 1950 r. w 12 pułku -mp [...] , a z wykazu MON poz. 162 wynika , że jednostka w której służył w okresie odbywania tej służby walczyła z UPA.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych domagał się jej oddalenia , podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/.
Skarga jest uzasadniona.
Zarzuty zawarte w skardze dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego oraz materialnego są uzasadnione. Szczególnie należy zwrócić uwagę na zakwestionowaną ocenę dowodów dokonaną przez Kierownika Urzędu na podstawie art. 80 kpa. Swobodna ocena dowodów w rozumieniu tego przepisu musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem określonych reguł oceny. W myśl tych zasad ustalenia faktyczne muszą być dokonane w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § l kpa), a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego dla wydania prawidłowej decyzji. Spełnienie tego warunku wymaga również przekonującego uzasadnienia decyzji z zachowaniem wymagań określonych w art. 107 § 3 kpa.
Zaskarżona decyzja nie odpowiada tym wymogom, ponieważ zawarta w niej ocena dowodów jest dowolna, Zwrócić bowiem należy uwagę, że zmarły mąż skarżącej B. J. pełnił służbę w LWP w 12 pułku KBW [...] w okresie od [...] czerwca 1948 r. do [...] października 1950 r. , z zaświadczenia CAW wynika, ze pułk ten w lutym 1949 r. walczył m.in. z UPA , a tymczasem Kierownik Urzędu dokonując ustaleń i oceniając zgromadzony materiał dowodowy wziął tylko pod uwagę okres służby od [...] czerwca 1948 r. do [...] sierpnia 1948 r. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wskazuje dlaczego wzięto pod uwagę tylko ten fragment służby B. J., a nie wzięto pod uwagę i nie dokonano oceny w stosunku do całego okresu służby.
Ustosunkowując się do twierdzenia organu zawartego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji , że "Kierownik Urzędu nie jest obowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. l ust.2 , art.2 i 4 ustawy" , podnieść należy , że zgodnie z uchwałą składu 7 sędziów NSA z dnia 4.03.2002r (ONSA 2002/4/132), wniosek (zarzut) osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich.
Na podstawie przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy można zrekonstruować normę prawną, że "uczestnik walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" zachowuje uprawnienia kombatanckie, jeżeli ma te uprawnienia z innych tytułów określonych w tej ustawie.
Oznacza to, że w toku postępowania o pozbawienie uprawnień kombatanckich powoływanie się przez taką osobę na inny określony w ustawie tytuł do tych uprawnień nie może być utożsamiane z wnioskiem.
Mając na uwadze przytoczone okoliczności orzeczono jak w sentencji wyroku na zasadzie art 145 §1 pkt l a i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ppsa, a o kosztach postępowania na zasadzie art.200 cyt. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło