II SA/Kr 3573/01

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie : NSA Joanna Tuszyńska AWSA Beata Cieloch (spr.) Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia 30 sierpnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] sierpnia 2000 r.; II. zasadza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] na rzecz skarżącego M. K. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. IISA/Kr 3573/01 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] sierpnia 2000r Nr [...] , wydaną na podstawie art. 25 ust.2 pkt. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950 z poźn. zm.) oraz art. 104 kpa Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił M. K. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBOWiD w [...] decyzją z dnia [...] .03.1984r z tytułu "walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej" w okresie od [...] .06.1948r do [...].12.1948r, łącznie 7 miesięcy. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w okresie zaliczonym przez ZBOWiD jako działalność kombatancka M. K. pełnił służbę w Wojsku Polskim. Podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. l ust.2 pkt 6 cytowanej ustawy. Według zaś wykazu jednostek KB W walczących ze zbrojnym podziemiem w latach 1945-1954r żołnierze l Brygady KB W w 1948r nie brali udziału w walkach z oddziałami UPA i Wherwolfu. W związku z tym stwierdził , że uzyskał na mocy dotychczasowych przepisów uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej." W myśl zaś art.25 ust.2 pkt 2 wyżej wymienionej ustawy , osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich. Wyjaśnił jednocześnie , że zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, Kierownik Urzędu nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. l ust.2 , art.2 i 4 ustawy. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. K. podniósł, że składając dokumenty do ZBOWiD dołączył także zaświadczenie o służbie wojskowej w I Brygadzie KB W w [...] k/Warszawy. Odwołujący podniósł, także ,iż podczas tej służby brał udział w zwalczaniu UPA i grup Wherwolfu i na tej podstawie miał przyznane uprawnienia przez ZBOWiD. M. K. podał, iż podczas tej służby wyjeżdżał na granicę wschodnią walczyć z bandami UPA ,a walki te odbywały się w rejonach miasta Suwałki, Augustów, Białystok, Broniewo i Ciechanów. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy , decyzją z dnia 30 sierpnia 2001 r Nr [...] , wydaną na podstawie art. 138 § l pkt l r art.127 § 3 i art. 129 kpa oraz art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950 z poźn. zm.) , Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z [...] sierpnia 2000r Nr [...] . W uzasadnieniu decyzji wskazano, że M. K. otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od [...].06.1948r do [...].12.1948r podczas służby w Wojsku Polskim. Kierownik podkreślił także ,że M. K. nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art.l ust.2 pkt.6 cyt. ustawy. Powyższy stan faktyczny został ustalony na podstawie akt ZBoWiD a także informacji podanych w toku postępowania weryfikacyjnego. W myśl art.25 ust.2 pkt 2 cytowanej ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej w latach 1944-1956.Powtórzono również stanowisko ,iż Kierownik nie jest obowiązany dokonywania ustaleń, w szczególności, czy istnieją inne przesłanki do przyznania uprawnień kombatanckich. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję skarżący podtrzymał wcześniejsze zarzuty. Podniósł także, iż uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu walki zbrojnej z reakcyjnym podziemiem od [...] .06.1948 r do [...].12.1948r, a ponadto potwierdził ,iż jego brygada brała udział w zwalczaniu band Ukraińskich i Białoruskich. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, powołując się na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271 oznaczoną dalej p.o.p.s.a.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało .zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ł przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi ( art. 134 p.o.p.s.a.) Skarga jest uzasadniona. Stosownie do przepisu art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji (tekst jedno Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950 ze zmianą Dz.U.00.12.136), pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione wart. l ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od [...] maja 1945 r. do [...]czerwca 1947 r. Jednym z tytułów określonych w ustawie jest wymienione w art. l ust.2 pkt 6 ustawy uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu. Już w deklaracji członkowskiej , życiorysie i piśmie z dnia [...] .09.1977r M. K. podawał, że jego jednostka walczyła z bandami UPA, ponieważ żołnierze z I Brygady KBW byli wysyłani do walki na wschodnią granicę. Ponadto M. K. pismem [...].03.1978r zwracał się do Głównej Komisji Weryfikacyjnej przy Głównym Zarządzie ZBOWID o przesłuchanie świadka na okoliczność potwierdzenia jego udziału w likwidacji band UPA. Powyższe okoliczności w toku postępowania przed Kierownikiem Urzędu nie zostały zweryfikowane. Dlatego też Sąd uznał, iż zostały naruszone przepisy postępowania administracyjnego tj. art.7 kpa,art.77 kpa,80kpa,art.l07 &3 kpa, które miały wpływ na wynik przeprowadzonego postępowania. Zgodnie bowiem z treścią art. 7 k.p.a - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności i wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego - w tym na rozłożenie ciężaru dowodu, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 §1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie jakie dowody są konieczne do wyjaśnienia stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji, czego co do zasady nie zmienia regulacja zawarta w rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22.09.1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień (Dz. U. Nr 116, poz. 745). Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 80kpa, gdzie organ administracyjny na podstawie całokształtu materiału dowodowego ma ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona oraz regulacja art. 107 &3 kpa, który nakłada obowiązek wskazania faktów ,które organ uznał za udowodnione oraz przyczyn z powodu ,których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Rzeczą organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie dokładne ustalenie , na podstawie wszystkich zgromadzonych dowodów, z zachowaniem reguł określonych w art. 7 i 77 kpa, czy w okresie, w jakim służył w I Brygadzie KBW skarżący M. K. walczył z bandami UPA. Ponadto decyzja winna stosownie do art.107&3 kpa wskazywać wszystkie tam określone elementy. Stosownie do treści art. 145 § l c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy.