II SA/Kr 359/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie : Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Protokolant : Justyna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2012 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Budynku przy ul. [...] w K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. wyroku z dnia 10 maja 2012r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat [...] (dalej jako "PINB") decyzją nr [...] z dnia 17 stycznia 2011r., znak: [...] nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej reprezentowanej przez zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] w K. oraz Gminie K. reprezentowanej przez UM Wydział Mieszkalnictwa wykonanie robót w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego w zakresie bezpiecznego użytkowania budynku przy ul. [...] w K., poprzez usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego przewodów kominowych wykazanych w protokole nr [...] i załączniku graficznym do w/w protokołu z dnia 26 lipca 2010r. z okresowej kontroli przewodów kominowych przeprowadzonej przez mistrza kominiarskiego M. S. i przez mistrza kominiarskiego J. O., poprzez: odsłonięcie wentylacji w pomieszczeniu łazienki lokalu mieszkalnego nr 1, uszczelnienie czynnych przewodów kominowych nr 34-35, 43-44, 46-48, 70-72, 73-75, odłączenie od przewodu dymowego nr 38 podłączenia pieca kaflowego pokojowego w kuchni mieszkania nr [...] usytuowanego na najwyższej kondygnacji budynku, a otwór po odłączeniu zadeklować, odłączenie wentylatorów mechanicznych z kratek wentylacyjnych w pomieszczeniu łazienki lokali mieszkalnych nr [...], [...], [...], wykonanie prawidłowej wentylacji grawitacyjnej w pomieszczeniu łazienki lokalu mieszkalnego nr [...], poprzez demontaż wentylatora mechanicznego, wykonanie w drzwiach łazienkowych lokalu mieszkalnego nr [...] prawidłowych otworów nawiewnych w sposób zapewniający dopływ do pomieszczeń wymaganej Polskimi normami ilości powietrza, zabezpieczenie przed destrukcyjnym oddziaływaniem mokrych spalin atestowanym wkładem kwasoodpornym wewnętrznych powierzchni przewodu spalinowego nr [...], do którego podłączony jest piec gazowy c.o. z lokalu mieszkalnego nr [...], wykonanie nowego przewodu dymowego wraz z podłączeniem dla pieca kaflowego pokojowego w kuchni mieszkania nr [...] p., należy wykonać zgodnie z "Ekspertyzą techniczną" z dnia 19 czerwca 2006r. opracowaną przez mgr inż. Arch. P. B. upr. [...], która została uzgodniona w dniu 21 czerwca 2006r. przez mistrza kominiarskiego J. O. tj.: - Nowy przewód dymowy wykonać z pustaków ceramicznych do przewodów dymowych P-240 lub z cegły ceramicznej pełnej klasy min. 150 na zaprawie cementowo - wapiennej klasy 1,5 - 3,0 o przekroju komina 14 x 14 cm. Pustaki należy obudować cegłą pełną klasy co najmniej 100 na zaprawie cementowo - wapiennej klasy 1,5 - 3,0 i otynkować. Otwór wycioru należy unieść 30 cm nad posadzką z drugiej strony komina w pomieszczeniu łazienki i zamknąć go szczelnymi drzwiami z materiału niepalnego. Wlot do komina należy dostosować do istniejącego pieca i zakończyć go rozetką z blachy szer. 30 cm nie zwężającej przekroju komina. Komin należy wyprowadzić ponad dach na wysokość min. 60 cm ponad mur ogniowy, otynkować i zakończyć czapką betonową z wylotem. - Przy przejściu komina przez strop i dach należy elementy drewniane stropu lub więźby dachowej znajdujące się w odległości mniejszej niż 30 cm od przewodu dymowego zabezpieczyć tynkiem gr. 25 mm na siatce lub warstwą płyt kartonowo - gipsowych GKF o podwyższonej odporności ogniowej gr. 2 x 1,25 cm. Przy odsłonięciu elementów palnych stropu lub więźby ich odległość od przewodu kominowego nie może być mniejsza niż 15 cm. PINB dodał także, iż wszelkie prace należy wykonać zgodnie z "Warunkami technicznymi jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie" (Dz. U. nr 75, poz. 690 z późniejszymi zmianami), oraz [...]. Zaznaczono również, że użyte materiały musiały posiadać odpowiednie atesty. Zaznaczono, że nakazane roboty należało zakończyć do dnia 30 czerwca 2010r. Odwołanie od powyższej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Powiat [...] nr [...] z dnia 17 stycznia 2011r., znak: [...] zostało wniesione przez: Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. [...] w K. zarzucając organowi I instancji wyznaczenie zbyt krótkiego okresu na wykonanie prac oraz Gmina K. zarzucając decyzji błędne ustalenie stron. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej jako "WINB") decyzją z dnia 30 grudnia 2011r., znak: [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję PINB z dnia 17 stycznia 2011r. i orzekł co do istoty sprawy w ten sposób, że: 1. nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej Budynku przy ul. [...] w K. dokonanie następujących robót w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego w zakresie użytkowania budynku przy ul. [...] w K.: a/ usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego przewodów kominowych wykazanych w protokole nr [...] i załączniku graficznym do w/w protokołu z dnia 26 lipca 2010r. z okresowej kontroli przewodów kominowych sporządzonego przez mistrza kominiarskiego J. O. poprzez: 1/ odsłonięcie wentylacji w pomieszczeniu łazienki lokalu mieszkalnego nr 1, 2/ uszczelnienie czynnych przewodów kominowych nr 34-35, 43-44, 46-48, 70-72, 73-75, 3/ odłączenie od przewodu dymowego nr 38 podłączenia pieca kaflowego pokojowego w kuchni mieszkania nr [...] usytuowanego na najwyższej kondygnacji budynku, a otwór po odłączeniu zadeklować, 4/ odłączenie wentylatorów mechanicznych z kratek wentylacyjnych w pomieszczeniu łazienki lokali mieszkalnych nr [...], [...], [...], 5/ wykonanie prawidłowej wentylacji grawitacyjnej w pomieszczeniu łazienki lokalu mieszkalnego nr [...] poprzez demontaż wentylatora mechanicznego, 6/ wykonanie w drzwiach łazienkowych lokalu mieszkalnego nr [...] prawidłowych otworów nawiewnych w sposób zapewniający dopływ do pomieszczeń wymaganej Polskimi normami ilości powietrza, 7/ zabezpieczenie przed destrukcyjnym oddziaływaniem mokrych spalin atestowanym wkładem kwasoodpornym wewnętrzną powierzchnię przewodu spalinowego nr 53 do którego podłączony jest piec gazowy c.o. z lokalu mieszkalnego nr [...], 8/ wykonanie nowego przewodu dymowego wraz z podłączeniem dla pieca kaflowego pokojowego w kuchni mieszkania nr [...] p, należy wykonać zgodnie z "Ekspertyzą techniczną" z dnia 19 czerwca 2006r. opracowaną przez mgr inż. arch. P. B., która została uzgodniona w dniu 21 czerwca 2006r. przez mistrza kominiarskiego J. O. tj: - Nowy przewód dymowy pionowy wykonać z pustaków ceramicznych do przewodów dymowych P-240 lub z cegły ceramicznej pełnej klasy min. 150 na zaprawie cementowo - wapiennej klasy 1,5-3,0 o przekroju komina 14 x 14 cm. Pustaki należy obudować cegłą pełną ceramiczną klasy co najmniej 100 na zaprawie cementowo - wapiennej klasy 1,5 - 3,0 i otynkować. Otwór wycioru należy umieścić 30 cm nad posadzką z drugiej strony komina w pomieszczeniu łazienki i zamknąć go szczelnymi drzwiami z materiału niepalnego. Wlot do komina należy dostosować do istniejącego pieca i zakończyć go rozetką z blachy szer. 30 cm nie zwężającej przewodu komina. Komin należy wyprowadzić ponad dach na wysokość min. 60 cm ponad mur ogniowy, otynkować i zakończyć czapką betonową z wylotem. Przy przejściu komina przez strop i dach należy elementy drewniane stropu lub więźby dachowej znajdujące się w odległości mniejszej niż 30 cm od przewodu dyniowego zabezpieczyć tynkiem gr. 25 mm na siatce lub warstwą płyt kartonowe - gipsowych GKF o podwyższonej odporności ogniowej gr 2 x 1,25 cm. Przy odsłonięciu elementów palnych stropu lub więźby ich odległość od przewodu kominowego nie może być mniejsza niż 15 cm. WINB zaznaczył, że wszelkie prace powinno się wykonać zgodnie z "Warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie" (Dz. U. nr 75 poz. 690 z późn. zm.) oraz [...], a użyte materiały muszą posiadać odpowiednie atesty." WINB określił także, iż nakazane roboty należało zakończyć do dnia 31 lipca 2012r. W uzasadnieniu wskazano, że nieprawidłowości w przewodach kominowych w przedmiotowym budynku zostały wykazane w protokole z okresowej kontroli przewodów kominowych z dnia 20 września 2005r. sporządzonym przez mistrza kominiarskiego J. O.. Dalej WINB podniósł, że po zweryfikowaniu kręgu stron postępowania ustalonego przez organ I instancji, uznał go za prawidłowy i stwierdził, iż pozostaje tożsamy w postępowaniu odwoławczym. Następnie organ odwoławczy stwierdził, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazywał, że budynek mieszkalny położony w K. przy ul. [...] mógł zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi i był w nieodpowiednim stanie technicznym. Organ odwoławczy zaznaczył, że ustalenia organów w tej materii znalazły potwierdzenie w protokole przeprowadzonych czynności kontrolnych a także ekspertyzie technicznej z dnia 19 czerwca 2006r. Zdaniem WINB z materiału zebranego w postępowaniu jednoznacznie wynikało, że wentylacja w mieszkaniach znajdujących się w budynku była nieprawidłowa, groziła wydzielaniem mokrych spalin o destrukcyjnym oddziaływaniu, wadliwie wykonane były przewody dymowe czy otwory nawiewne. Kontynuując organ II instancji stwierdził, że wskazane wyżej ustalenia, zawarte w nałożonych na Wspólnotę Mieszkaniową budynku przy ul. [...] w K. obowiązkach, w sposób jednoznaczny wskazywały na konieczność ingerencji organu w trybie przepisu art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w celu usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu. W takiej sytuacji nakazanie Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. [...] w K. by w terminie do 31 lipca 2012r. wykonała określone czynności było w pełni uzasadnione. W ocenie WINB poczynione ustalenia faktyczne i brzmienia powołanego przepisu art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego wskazywały na zasadność decyzji organu II instancji w tym zakresie. W dalszej kolejności WINB wskazał, że w decyzji z dnia 17 stycznia 2011 roku organ I instancji nałożył obowiązek na Wspólnotę Mieszkaniową budynku przy ul. [...] w K. oraz Gminę K.. Organ odwoławczy zaznaczył również, że jak słusznie zauważyła odwołująca Gmina K., zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego, do utrzymania i użytkowania obiektu zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 wyżej w/w ustawy, a także do zapewnienia bezpiecznego użytkowania obiektu zobowiązany jest właściciel lub zarządca obiektu. W ocenie organu odwoławczego - organ I instancji nie miał prawa dowolnie wybierać z grona współwłaścicieli i nakładać na nich obowiązku wykonania określonych prac. Jak podniosła odwołująca Gmina Miejska K. - była ona jedynie jednym z członków Wspólnoty Mieszkaniowej posiadającą 35,43% udziału we współwłasności. Wobec tego zdaniem WINB całkowicie niezrozumiałe było działanie organu I instancji polegające na nakładaniu obowiązku dokonania robót budowlanych na Wspólnotę Mieszkaniową budynku przy ul [...] w K., a ponadto na Gminę K.. WINB podkreślił też, że Gmina K. była członkiem Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] w K. i nałożenie na nią obowiązku było podwójnym nakładaniem tego samego obowiązku. Zgodnie bowiem z art. 6 ustawy z dni 24 czerwca 1994r. o własności lokali (Dz. U. 2000r., Nr 80, poz. 903 z późn. zm.) cyt: "Ogół właścicieli których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową (...)". W końcowej części uzasadnienia swojej decyzji z dnia 30 grudnia 2011r. WINB wskazał ponadto, że niewłaściwie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia 17 stycznia 2011r. PINB przyjął, że Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ul. [...] w K. reprezentowana była przez Gminę Miejską K.. Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 grudnia 2011r., znak: [...] złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ul. [...] w K. wnioskując równocześnie o wstrzymanie terminu zakończenia nakazanych robót w/w decyzją wyznaczony do dnia 31 lipca 2012r. Uzasadniając wskazano, że zaskarżenie wynikało z faktu, iż Gmina Miejska K. wniosła do Sądu Okręgowego w Krakowie pozew o uchylenie uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej nr [...] z dnia 21 marca 2011r. dotyczącej utrzymania w pełnej sprawności technicznej przewodów kominowych dymowych. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej p.p.s.a.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Skarga skutkuje uchyleniem tak zaskarżonej, jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (dalej jako "WINB") z dnia 30 grudnia 2011r., znak: [...] uchylająca zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i orzekająca co do istoty sprawy. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zwrócić należy w tym miejscu uwagę, że interes prawny strony powinien wynikać z konkretnej i zindywidualizowanej normy prawa materialnego wpływającej na sytuację prawną wnoszącego dany wniosek, żądanie, czy skargę. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreślany jest w szczególności realny i aktualny charakter interesu prawnego wynikający z zastosowania konkretnej normy prawnej. Należy przy tym zaznaczyć także, iż interes prawny powinien mieć charakter obiektywny, a nie wynikać z subiektywnego przekonania podmiotu o jego naruszeniu, czy wreszcie jego woli prowadzenia określonego postępowania. Ponadto, od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do nieprawidłowego ustalenia kręgu stron przez organy obu instancji w postępowaniu administracyjnym dotyczącym nakazu wykonania określonych robót w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego w zakresie użytkowania budynku przy ul. [...] w K.. W ocenie Sądu organy obu instancji błędnie określiły krąg stron postępowania w związku z art. 28 k.p.a., albowiem udział w nim powinni brać również wszyscy właściciele lokali mieszkalnych w budynku przy ul. [...] w K.. Zwrócić należy uwagę, że o ile nakazane przez WINB roboty dotyczą części wspólnych budynku i jego funkcjonowania jako całości to usunięcie tych nieprawidłowości wiążą się bezpośrednio z wykonaniem prac wewnątrz poszczególnych lokali mieszkalnych. Prace takie dotyczą bezpośrednio sfery prawnej właścicieli w/w lokali mieszkalnych. Dodatkowo w tym miejscu wskazać należy, że interes prawny właścicieli był zindywidualizowany, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie w przedmiotowej sprawie. Dotyczył bowiem właścicieli wskazanych lokali mieszkalnych, prace miały polegać na dokonaniu konkretnych czynności, a obowiązek usunięcia nieprawidłowości miał zostać zrealizowany w wyznaczonym terminie. Choć jak słusznie zauważył organ odwoławczy powołując się na orzecznictwo (np. wyrok NSA z dnia sygn. akt IV SA 757/96 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 maja 2005r., sygn. akt VII SA/Wa 752/04) Wspólnota Mieszkaniowa odpowiada za utrzymanie należytego stanu technicznego obiektu budowlanego, to jednak postępowanie w przedmiocie wydania takiego nakazu, nie może się toczyć z wyłączeniem tworzących tę Wspólnotę właścicieli poszczególnych lokali. Tak więc o ile sam nakaz w chwili jego wydania był uzasadniony w świetle ustalonego stanu faktycznego, a obowiązek jego realizacji został skierowany (przez WINB) do właściwego podmiotu, to jednak w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenie prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania przed organem I i II instancji - określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w postaci pozbawienia właścicieli lokali mieszkalnych objętych nakazem usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego bez ich winy, udziału w tym postępowaniu. Ponowne postępowanie winno być zatem przeprowadzone z właściwym kręgiem stron tj. z udziałem właścicieli wszystkich lokali znajdujących się w przedmiotowym obiekcie budowlanym. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że decyzje organów administracyjnych obu instancji zostały wydane z naruszeniem prawa i uchylił je na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270). Sąd orzekł również, na podstawie art. 152 tej ustawy, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.