II SA/Kr 359/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Niżnik - Dobosz Sędziowie: Sędzia WSA Krystyna Daniel (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi A. M. - G. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 14 lutego 2019 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich skargę oddala W dniu 16.07.2001 r. do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie wpłynął wniosek A. M., ur. [...] r. o przyznanie jej uprawnień kombatanckich. Decyzją z [...].09.2000 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 22 ust. 3 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. Dz.U., 1997, Nr 142, poz. 950 z późn. zmianami) umorzył postępowanie administracyjne w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich A. M.. W uzasadnieniu organ podał, że stosownie do art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach (...), wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. 1-4, z zastrzeżeniem ust. 4 mogą być kierowane, w trybie, o którym mowa w ust. 1 do 31.12.1998 r. przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce, a do 31.12.1999 r. przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski. Terminy ustawowe mają charakter materialnoprawny i nie podlegają przywróceniu. W wyniku wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie w dniu [...].12.2001 r. decyzję tę utrzymał w mocy. A. M. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, stwierdzając, że wniosku o uprawnienia kombatanckie nie mogła wnieść w terminie ze względu na zły stan zdrowia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 29.10.2004 r. II SA/Kr 1082/04 uchylił ww. decyzje. Orzeczenie zapadło w związku z uwzględnieniem faktu, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 15.04.2003 r. (sygn. akt SK 4/02, opub. OTK-A 2003/4/31) orzekł, że art. 22 ust. 3 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach (...), ustanawiający końcowy termin występowania z wnioskami o przyznanie uprawnień kombatanckich, jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP. Decyzją z [...].03.2005 r. organ orzekający odmówił stronie przyznania uprawnień kombatanckich przewidzianych ustawą z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 276). Wnioskodawczyni nie złożyła wówczas wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzja stała się ostateczna. W dniu 3.12.2018 r. skarżąca A. M. wystąpiła o przyznanie uprawnień kombatanckich oraz wydanie legitymacji kombatanckiej i osób represjonowanych. W piśmie z 10.12.2018 r. organ poinformował wnioskodawczynię, że sprawa została załatwiona decyzją z [...].03.2005 r. oraz wezwał o sprecyzowanie na jakiej podstawie domaga się wzruszenia ostatecznej decyzji. W piśmie z 24.12.2018 r. wnioskodawczyni wniosła o wznowienie postępowania i wyjaśniła, że nie otrzymała decyzji z [...].03.2005 r. Nie podejmowała żadnych interwencji w związku z brakiem decyzji gdyż opiekowała się ciężko chorą matką, która zmarła w dniu [...] r. Postanowieniem z [...].01.2019 r. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił wznowienia postępowania tłumacząc, że w aktach sprawy znajduje zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji z 2005 r. osobiście podpisane przez skarżącą. W związku z powyższym wniosek został złożony po terminie. We wniosku o ponowne rozpoznanie wnioskodawczyni stwierdziła, że z racji wieku nie pamięta czy odbierała decyzję. W czasie porządkowania dokumentów po śmierci matki znalazła wyrok NSA uchylający decyzję z [...].12.2001 r. i poprzedzającą ją decyzję z [...].09.2001 r. Postanowieniem z [...].02.2019 r. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy swoje postanowienie z [...].01.2019 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...].02.2019 r. A. M. powtórzyła wcześniejszą argumentację. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25.07.2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U.2018.2107 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U.2018.1302) - dalej "p.p.s.a." sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Stosownie do art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Skarga została oddalona, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Przedmiotem kontroli legalności w niniejszej sprawie jest postanowienie wydane w trybie nadzwyczajnym wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Na wstępie wyjaśnić należy, że przesłanki wznowienia postępowania zostały enumeratywnie określone przez ustawodawcę w przepisach art. 145 § 1 pkt 1 - 8 k.p.a., art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. Warunkiem jego uruchomienia jest przede wszystkim funkcjonowanie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji (postanowienia), której owo postępowanie miałoby dotyczyć, złożenie wniosku w tym przedmiocie przez uprawniony podmiot ze wskazaniem jednej z przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a. bądź art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 k.p.a. oraz zachowanie terminu, o którym stanowi art. 148 k.p.a. Spełnienie łącznie wspominanych przesłanek stanowi podstawę do wydania przez organ postanowienia o wznowieniu postępowania w trybie art. 149 § 1 k.p.a., które stanowi następnie podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Jeśli jednak termin do wznowienia postępowania nie został zachowany bądź też podmiot żądający wznowienia postępowania nie wskaże ustawowych przesłanek wznowienia, wówczas organ powinien w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. W toku postępowania zainicjowanego wnioskiem o wznowienie postępowania skarżąca, na wezwanie organu, sprecyzowała żądanie, z którego wynika, że przesłankę wznowienia wywodzi z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. a zatem, że z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Odnosząc się do powyższego należy podzielić stanowisko organu zajęte w niniejszej sprawie. Przesłanka braku winy strony oznacza sytuację, gdy nie została ona zawiadomiona o wszczęciu postępowania lub nie została dopuszczona do udziału w istotnych czynnościach procesowych albo nie mogła w nich brać udziału z powodów przez nią niezawinionych. Skarżąca wskazując na podstawę żądania wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. powołuje się w istocie na swoją niepamięć odnośnie faktu osobistego odbioru decyzji 21 marca 2005 r. Dodatkowo podaje, że impulsem do wystąpienia z wnioskiem było znalezienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 29.10.2004 r. uchylającego decyzję z [...]12.2001 r. i poprzedzającą ją decyzję z [...].09.2001 r. Zatem to orzeczenie również zostało jej skutecznie doręczone, a skarżąca miała świadomość, że sprawa zostanie ponownie rozstrzygnięta w postępowaniu administracyjnym. Należało więc przyjąć za organem, że wobec odebrania przez skarżącą decyzji z [...].03.2005 r., czego, co warto podkreślić, skarżąca nie kwestionuje, a jedynie oświadcza, że z racji zaawansowanego wieku i ówcześnie trudnej sytuacji osobistej nie pamięta, nie można uznać, że skarżąca nie brała udziału w postępowania. Co więcej, zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W myśl § 2 tego przepisu termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. To na stronie spoczywa obowiązek udowodnienia zachowania powyższego terminu, a organ administracji publicznej swobodnie ocenia przedstawiony materiał dowodowy. W kontrolowanej przez Sąd sprawie, powołaną przez wnioskodawczynię przesłanką wznowienia był art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a zatem zastosowanie znajdował art. 148 § 2 k.p.a. Skoro decyzja została skarżącej doręczona, to też od tej daty należałoby liczyć termin określony w art.148 § 2 k.p.a. Złożenie wniosku o wznowienie 6.12.2018 r. nastąpiło więc z uchybieniem terminu. Przedstawione okoliczności prowadzą do uznania, że odmowa wznowienia postępowania zakończonego decyzją była zasadna. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.