II SA/Kr 359/22
WyrokWSA w Krakowie2022-05-26
Skład orzekający: Joanna Człowiekowska, Mirosław Bator, Monika Niedźwiedź
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba niebędąca stroną postępowania o podział nieruchomości, ale będąca współwłaścicielem sąsiedniej działki, posiada interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział?Ratio decidendi
Współwłaściciel sąsiedniej nieruchomości, który nie był stroną postępowania o podział nieruchomości, nie posiada interesu prawnego do żądania stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział, nawet jeśli podział ten miał na celu powiększenie jego działki lub zapewnienie jej dostępu do drogi publicznej. Interes taki ma charakter faktyczny, a nie prawny, gdyż decyzja podziałowa nie ingeruje bezpośrednio w jego prawa własnościowe ani nie rodzi dla niego konkretnych praw lub obowiązków.Stan faktyczny
A. B. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy G. nad D. z 2014 r. zatwierdzającej podział działki ewidencyjnej nr [...] na działki nr [...] i [...]. Wnioskodawca, będący współwłaścicielem sąsiedniej działki nr [...], twierdził, że działka nr [...] została wydzielona na potrzeby powiększenia jego działki i zapewnienia jej dostępu do drogi publicznej, a decyzja podziałowa jest niewykonalna i sprzeczna z planem miejscowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, uznając brak interesu prawnego wnioskodawcy. Po uchyleniu przez NSA wcześniejszych orzeczeń WSA i SKO, Kolegium ponownie rozpoznało sprawę i umorzyło postępowanie, ponownie stwierdzając brak interesu prawnego. WSA w Krakowie oddalił skargę A. B. na decyzję SKO o umorzeniu postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
II SA/Kr 359/22 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 maja 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 maja 2022 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 31 grudnia 2021 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala.
Pismem z dnia 28 lutego 2019 r. Pan A. B. i Pani E. B. wystąpili do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy G. nad D. z dnia 23.07.2014 r., znak: [...] zatwierdzającej podział dz. ew. nr [...] obj. Kw nr [...], położonej w obrębie T. na dz. ew. nr [...] o pow. 0,1140 ha i dz. ew. nr [...] o pow. 0,0041 ha. Wnioskodawcy wskazali, iż działka ew. nr [...] została wydzielona na potrzeby powiększenia nieruchomości sąsiedniej oznaczonej jako dz. ew. nr [...], której jednymi ze właścicieli są A. i E. B.. Dlatego została ona wydzielona jako działka o mniejszej powierzchni, niż wynikałoby to z m.p.z.p. Ponieważ działka ta została następnie sprzedana, czyni to decyzję podziałową niewykonalną i ze szkodą dla możliwości zapewnienia działce której są współwłaścicielami dostępu do drogi publicznej. Z tego względu Wnioskodawcy uznali, że posiadają interes prawny w domaganiu się stwierdzenia nieważności powyższej decyzji Wójta Gminy G. nad D. z dnia 23.07.2014 r., znak: [...] Wnioskodawcy poinformowali dodatkowo, iż umową sprzedaży z dnia 14 listopada 2014r., nr rep. [...] działka ew. nr [...] została zbyta przez M. L. na rzecz F. W., który nie jest współwłaścicielem dz. ew. nr [...], ani żadnej innej nieruchomości położonej przy tej drodze, a zatem wbrew warunkowi z treści postanowienia z dnia 19 maja 2014r. stała się przedmiotem samodzielnego obrotu cywilnoprawnego, co jest sprzeczne z m.p.z.p.
Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2019 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia na wniosek Pana A. B. postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy G. nad D. z dnia 23.07.2014r., znak: [...] zatwierdzającej podział dz. ew. nr [...] obj. Kw nr [...], położonej w obrębie T. na dz. ew. nr [...] o pow. 0,1140 ha i dz. ew. nr [...] o pow. 0,0041 ha. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Kolegium wyjaśniło, że nie jest możliwe wszczęcie postępowania z wniosku Pana A. B. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, gdyż wnioskodawca nie był stroną postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, nie dołączył również obecnie do akt sprawy żadnych dokumentów, z których wynikałby jego interes prawny w postępowaniu zakończonym tą decyzją, a zatem nie może on skutecznie żądać wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wójta Gminy G. N. D..
Pismem z dnia 23 sierpnia 2019r. Pan A. B. wystąpił o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. postanowieniem tut. Kolegium i zarzucił, że właścicielowi dz. ew. nr [...] przysługuje prawo do zainicjowania postępowania o scalenie gruntów w postaci działek [...] i [...], a ponadto na skutek wydania wadliwej decyzji przez Wójta Gminy G. nad D. z dnia 23 lipca 2014r., znak: [...], działka o numerze ewidencyjnym [...] została pozbawiona dostępu do drogi publicznej.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia 7 listopada 2019 r., znak: [...] utrzymało w mocy postanowienie tut. Kolegium z dnia 8 sierpnia 2019 r., znak: [...] orzekające o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy G. n/D. z dnia 23.07.2014r., znak: [...] zatwierdzającej podział dz. ew. nr [...] obj. Kw nr [...], położonej w obrębie T. na dz. ew. nr [...] o pow. 0,1140 ha i dz. ew. nr [...] o pow. 0,0041 ha. Kolegium uznało, że okoliczności, na które obecnie powołuje się Pan A. B. w swoim wniosku, w ocenie tut. Kolegium nie mają wpływu na przyznanie mu uprawnień strony w postępowaniu, którego wszczęcia się domaga. Nie ulega wątpliwości, że działka objęta podziałem nie stanowiła i nie stanowi jego własności. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca jest współwłaścicielem nieruchomości sąsiedniej i zakres uprawnień właścicielskich związany jest z tytułem do należącej do niego nieruchomości, a kwestionowana decyzja podziałowa nie ma wpływu na uprawnienia właścicielskie wnioskodawcy i jego ewentualne roszczenia wynikające z prawa własności.
Zarzuty Pana A. B. mówiące, iż w wyniku wydzielenia dz. ew. nr [...] działka o numerze ewidencyjnym [...] została pozbawiona dostępu do drogi publicznej w ocenie Kolegium nie znalazły żadnego uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym.
Pan A. B. złożył następnie skargę na powyższe postanowienie Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucając, iż działkę nr [...] wydzielono wyłącznie na potrzeby powiększenia nieruchomości sąsiedniej działki ewidencyjnej nr [...], której A. B. jest jednym ze współwłaścicieli, a zatem wnioskodawca posiada interes prawny w domaganiu się stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy G. nad D. z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 7 maja 2020r., sygn. akt II SA/Kr 194/20 oddalił skargę Pana A. B. na powyższe postanowienie Kolegium.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Pan A. B. złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2021 r., sygn. Akt I OSK 2805/20 uchylił zaskarżony wyrok oraz poprzedzające go postanowienie Kolegium z dnia 7 listopada 2019r., znak: [...] [...], a także postanowienie tut. Kolegium z dnia 8 sierpnia 2019r., znak: [...] [...] orzekające o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy G. nad D. z dnia 23.07.2014r., znak: [...] zatwierdzającej podział dz. ew. nr [...] obj. Kw nr [...], położonej w obrębie T. na dz. ew. nr [...] o pow. 0,1140 ha i dz. ew. nr [...] o pow. 0,0041 ha.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że w aktach administracyjnych sprawy znajdowały się dokumenty, które wskazywały, że sposób i okoliczności podziału nieruchomości [...] na działki [...] i [...] z powodu usytuowania zjazdu na drogę publiczną oddziałują na stan działki [...]. W ocenie Sądu, decyzja Wójta Gminy G. nad D. z dnia 23.07.2014 r. zatwierdzająca podział dz. [...] zupełnie abstrahuje od warunku zawartego w postanowieniu tego organu z 19 maja 2014 r., iż "wydziela się działkę [...] na powiększenie działki [...]". Zgodnie z tym warunkiem "działki [...] i [...] obrębu T. stanowić będą jedną nieruchomość - nie mogą podlegać samodzielnemu obrotowi, gdyż jako taka (sama) działka [...] w części w terenie oznaczonym symbolem - K99MU, a w pozostałej części zv terenie oznaczonym symbolem - KDW posiadać będzie powierzchnię mniejszą (części budowlanej) niż 6 arów i samodzielny obrót (sprzedaż) byłby sprzeczny z MPZP". Zdaniem NSA, powyższy zapis powoduje, że pozostaje do oceny, ale dopiero po uruchomieniu postępowania administracyjnego, posiadanie przez A. B. interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności aktu również w kontekście wykonalności decyzji z 23 lipca 2014 r. w zakresie połączenia działki [...] z działką [...], której współwłaścicielem jest Skarżący. Okoliczności te powodują, że nie sposób przyjąć, jak to uczynił Sąd I instancji, iż oczywistym jest, że skarżący nie posiada interesu prawnego w żądaniu wszczęcia postępowania nadzwyczajnego. Tym samym zasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 61a § 1 w zw. z art. 157 § 2 kpa. Ponownie rozpoznając sprawę, organy zobowiązane będą rozważyć istnienie interesu prawnego Skarżącego uprawniającego go do ewentualnego żądania wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej mając na uwadze kwestię dotyczącą warunków podziału nieruchomości w kontekście postanowienia Wójta Gminy G. nad D. z dnia 19 maja 2014 r. oraz w kwestii dotyczącej dostępu do drogi publicznej.
Stosując się do zaleceń zawartych w powyższym wyroku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w pierwszej kolejności zbadało legitymację skargową wnioskodawcy w ramach wszczętego postępowania nieważnościowego. Organ I instancji doszedł do wniosku, że Pan A. B. nie posiada interesu prawnego w postępowaniu zakończonym decyzją Wójta Gminy G. nad D. z dnia 23.07.2014r. zatwierdzającą podział dz. [...]. Dogłębna analiza akt sprawy oraz rozważenie okoliczności wskazanych przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie prowadzą do wniosku, że interes jakim legitymuje się Pan A. B. może być oceniony jako interes faktyczny, a nie interes prawny, gdyż z podziału tego nie wynikają dla wnioskodawcy jakiekolwiek prawa lub obowiązki, w szczególności podział nie ma najmniejszego wpływu na granice jego nieruchomości. O zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości może wystąpić jej właściciel, współwłaściciel, użytkownik wieczysty lub współużytkownik wieczysty, gdyż są to podmioty władne do dysponowania nieruchomością w ramach przysługującego im prawa, a tym samym mają interes prawny, aby żądać czynności organu. Podmioty te są więc stronami postępowania administracyjnego i z tego względu służy im prawo wniesienia odwołania od decyzji podziałowej oraz uczestniczenia w tym postępowaniu. W odniesieniu do spraw dotyczących podziałów nieruchomości za utrwalone należy uznać stanowisko, że w postępowaniu zwykłym stroną tego postępowania jest, co do zasady, wyłącznie właściciel nieruchomości (użytkownik wieczysty). Żądanie podziału nieruchomości można w tym kontekście uznać za przejaw wykonywania prawa własności. Z wyłączeniem innych osób właściciel może bowiem (z uwzględnieniem obowiązujących przepisów) decydować o wielkości nowowydzielonych działek, ich granicach, jak również o możliwości swobodnego ich wprowadzenia do obrotu. Z kręgu stron w sprawach dotyczących podziału nieruchomości wyklucza się zasadniczo właścicieli nieruchomości sąsiednich z tej przyczyny, że podział cudzej sąsiedniej nieruchomości gruntowej nie ma wpływu na ich prawo własności - wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 1280/19. Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, że w chwili podziału dz. ew. nr [...] stanowiła własność Pana M. L., a celem podziału było wydzielenie działki o nr [...] z przeznaczeniem na powiększenie nieruchomości sąsiedniej oznaczonej nr [...] stanowiącej drogę. Organ zwrócił uwagę, że cel podziału został również opisany we wcześniejszym postanowieniu Wójta Gminy G. nad D. opiniującym podział z dnia 19 maja 2014 r., w którym stwierdzono, iż "wydziela się działkę [...] na -powiększenie działki [...]". Zgodnie z tym warunkiem "działki [...] i [...] obrębu T. stanowić będą jedną nieruchomość - nie mogą podlegać samodzielnemu obrotowi, gdyż jako taka (sama) działka [...] w części w terenie oznaczonym symbolem - K99MU, a w pozostałej części w terenie oznaczonym symbolem - KDW posiadać będzie powierzchnię mniejszą (części budowlanej) niż 6 arów i samodzielny obrót (sprzedaż) byłby sprzeczny z MPZP".
W decyzji z dnia 23.07.2014r., znak: [...] zatwierdzającej podział dz. ew. nr [...] obj. Kw nr [...], położonej w obrębie T. na dz. ew. nr [...] o pow. 0,1140 ha i dz. ew. nr [...] o pow. 0,0041 ha. Wójt Gminy G. nad D. również zawarł informację, że cyt. "działkę nr [...] wydzielono na potrzeby powiększenia nieruchomości sąsiedniej dz. ew. nr [...]". W tym miejscu organ podkreślił, że w opisywanej sytuacji obowiązujące przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie przewidują możliwości, a zarazem obowiązku zamieszczania w decyzji warunku, od którego będzie zależała moc wiążąca decyzji. Oznacza to, że moc wiążąca decyzji administracyjnej zatwierdzającej podział nieruchomości wydzielający działkę przeznaczoną na powiększenie sąsiedniej nieruchomości nie została uzależniona od zaistnienia zdarzenia przyszłego i niepewnego (warunek rozwiązujący) ani też początek obowiązywania tej decyzji nie został uzależniony od zaistnienia niepewnego i przyszłego zdarzenia (warunek zawieszający). W ocenie Kolegium informacja zawarta w postanowieniu opiniującym podział oraz w decyzji zatwierdzającej podział, tj. fakt iż działkę nr [...] wydzielono na potrzeby powiększenia nieruchomości sąsiedniej dz. ew. nr [...]" nie rodzi po stronie Pana A. B. (współwłaściciela dz. ew. nr [...]) prawa do uczestnictwa w niniejszym postępowaniu w charakterze strony. Wynika to z faktu, że żaden przepis prawa nie daje mu na etapie zatwierdzania podziału prawa do żądania przeniesienia własności dz. ew. nr [...], ani też prawa do korzystania z tej działki. Decyzja zatwierdzająca podział nie ingeruje w prawo Pana A. B. do korzystania z działki ew. nr [...], jak również innych działek, których jest właścicielem. Stwierdzono przy tym, że z analizy treści Księgi wieczystej Kw nr [...] wynika, że działka ew. nr [...] nie była obciążona żadnym ograniczonym prawem rzeczowym, uprawniającym wnioskodawcę do korzystania z tej nieruchomości w granicach prawa. Pan A. B. oświadczył, że dz. ew. nr [...] nigdy nie miała bezpośredniego dostępu do drogi gminnej oraz dołączył mapę, która jego zdaniem obrazuje ten stan. Kolegium przeanalizowało dołączoną przez Pana A. B. mapę z naniesionymi przez zainteresowanego zjazdami do działki nr [...] i stwierdziło, że zainteresowany nie wykazał, aby wskazane zjazdy zlokalizowane wg wnioskodawcy na dz. ew. nr [...] posiadały umocowanie prawne, np. współwłasność do dz. ew. nr [...] ( lub po podziale [...]), czy też służebność. Sam fakt, że wnioskodawca faktycznie korzysta ze wskazanych przez niego zjazdów, w ocenie tut. Kolegium nie ma wpływu na jego interes prawny, lecz do czasu uregulowania prawnego korzystania z nieruchomości objętej podziałem może decydować o posiadaniu przez niego interesu faktycznego, który nie rodzi uprawnień strony w niniejszym postępowaniu. Osoba nie posiadająca żadnego tytułu prawnego do nieruchomości, będącej przedmiotem podziału, nie ma interesu prawnego do występowania w tym postępowaniu w charakterze strony. W konsekwencji nie jest również legitymowana do domagania się wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej. W ocenie Kolegium okoliczności, na które powołuje się wnioskodawca, a które w jego ocenie powodują, iż spełnione są po jego stronie kryteria posiadania interesu prawnego nie przemawiają za uznaniem, iż Pan A. B. może skutecznie żądać stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wójta Gminy G. nad D.. Wnioskodawca jest właścicielem nieruchomości sąsiedniej i zakres uprawnień właścicielskich związany jest z tytułem do należącej do niego nieruchomości, a kwestionowana decyzja podziałowa nie ma wpływu na uprawnienia właścicielskie wnioskodawcy i jego ewentualne roszczenia wynikające z prawa własności. Podział działki sąsiedniej i wydzielenie w jego efekcie działki ozn. nr [...] w celu powiększenia dz. ew. nr [...] stanowiącej współwłasność Pana A. B. nie jest równoznaczny z jakąkolwiek ingerencją w prawo własności przysługujące wnioskodawcy do działki ew. nr [...], a tym samym nie rodzi po jego stronie uprawnień strony w postępowaniu (zwykłym i nadzwyczajnym) dotyczącym zatwierdzenia podziału dz. ew. nr [...].Podkreślono, że wbrew zarzutom Pana A. B., to nie podział dz. ew. nr [...] spowodował cyt. "całkowite pozbawienie możliwości swobodnego dojazdu do działek położonych przy drodze [...] do drogi publicznej, gdyż obydwa istniejące wówczas zjazdy są usytuowane na działce [...], zaś odległość między murem W., a przepustem oznaczonym jako "7" wynosiła zaledwie około 3 metry", lecz brak regulacji prawnej możliwości korzystania z działki nr [...], który dawałby wnioskodawcy możliwość obrony swoich uzasadnionych interesów w niniejszym postępowaniu. Wobec powyższego z powodu braku legitymacji procesowej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 października 2021 r. orzeczono o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Od powyższej decyzji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył Pan A. B.. W wyniku rozpatrzenia wniosku decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 grudnia 2021 r. utrzymano decyzję z dnia 18 października 2021 r. w mocy.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 grudnia 2021 r. skargę złożył Pan A. B..
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. Naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie przez organ wszystkich istotnych okoliczności faktycznych w przedmiotowej sprawie przed wydaniem zaskarżonej decyzji.
2. Naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 105 § 1 k.p.a., poprzez bezpodstawne zastosowanie niniejszego przepisu w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy, skutkujące umorzeniem postępowania zainicjowanego przez wnioskodawcę A. B. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy G. nad D. z dnia 23 lipca 2014 r., znak: [...] zatwierdzającej podział działki ewidencyjnej nr [...], objętej KW [...], położonej w obrębie T. na działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni 0,1140ha i działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni 0,0041 ha.
3. Naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 28 k.p.a., poprzez błędne uznanie, iż wniosek został złożony przez osobę, której nie przysługuje przymiot strony postępowania w rozumieniu wyżej wskazanego przepisu.
4. Istotne błędy w ustaleniach stanu faktycznego niniejszej sprawy, polegające na całkowicie bezpodstawnym przyjęciu, iż skarżący A. B. nie jest osobą legitymowaną do wszczęcia przedmiotowego postępowania, ponieważ nie wykazał, że przysługuje mu przymiot strony w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją.
Skarżący wskazuje, że jak wynika z decyzji Wójta Gminy G. nad D., zatwierdzającej podział działki [...] na działki [...] i [...], jedna z tych działek, to jest działka [...] wydzielona została wyłącznie w celu powiększenia nieruchomości sąsiedniej, stanowiącej działkę o numerze ewidencyjnym [...], której jak wspomniano powyżej, jednym ze współwłaścicieli jest wnioskodawca A. B.. Powyższy cel wyodrębnienia działki [...] wynika wprost treści z decyzji z dnia 23 lipca 2014 r.: "Działkę numer [...] wydzielono na potrzeby powiększenia nieruchomości sąsiednich dz. ew. nr [...]". Powyższe okoliczności niewątpliwie powodują, iż spełnione są kryteria posiadania interesu prawnego po stronie wnioskodawcy A. B. w domaganiu się stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. Przepisem prawa materialnego, który uzasadnia posiadanie powyższego interesu prawnego przez wnioskodawcę jest niewątpliwie przepis art. 209 k.c., który stanowi, iż każdy ze współwłaścicieli może wykonywać wszelkie czynności i dochodzić wszelkich roszczeń, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa. Wnioskodawca żądał stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji z uwagi na jej niewykonalność. Niewykonalność decyzji Wójta Gminy G. nad D. wynika z braku sformułowania w jej treści warunku, takiego jak w postanowieniu z dnia 19 maja 2014 r. Wójta Gminy G. nad D. o zaopiniowaniu proponowanego podziału nieruchomości, numer sprawy: [...], poprzedzającym wydanie przedmiotowej decyzji: "Działki [...] i [...] obrębu T. stanowić będą jedną nieruchomość - nie mogą podlegać oddzielnemu obrotowi, gdyż jako taka /sama/ dz. ewid. [...] obrębu T. w części w terenie oznaczonym symbolem - K99MU a w pozostałej części w terenie oznaczonym symbolem - KDW posiadać będzie powierzchnię mniejszą /części budowlanej/ niż 6 arów i samodzielny obrót /sprzedaż/ byłby sprzeczny z MPZP. Dostęp do drogi publicznej zostanie zapewniony w dotychczasowy sposób. Powstała na skutek podziału działka o numerze ewidencyjnym [...] o powierzchni 0,0041 ha może zostać zagospodarowana wyłącznie jako droga dojazdowa z drogi gminnej do działki [...]. W chwili obecnej decyzja, której stwierdzenia nieważności domaga się wnioskodawca, pozostaje w ewidentnej sprzeczności z treścią postanowienia o zaopiniowaniu proponowanego podziału nieruchomości z dnia 19 maja 2014 r., przez co poprzez brak w treści decyzji przedmiotowego warunku, jest ona niewykonalna w zakresie przewidywanego połączenia działek [...] i [...] w jedną nieruchomość gruntową. Z mapy z projektem podziału dz. ew. nr [...] (załącznik do decyzji), a więc również obejmującej działkę [...], wynika, że działka [...] została wydzielona na powiększenie działki ewidencyjnej nr [...]. Skoro, zgodnie z treścią odpisu z księgi wieczystej [...] Sądu Rejonowego Wydziału VI Ksiąg Wieczystych w N. S., współwłaścicielem tej nieruchomości drogowej jest również wnioskodawca A. B., to powyższe uzasadnia posiadanie przez niego interesu prawnego w spornej sprawie, a tym samym statusu strony postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej wadliwej decyzji administracyjnej, tym bardziej, iż wnioskodawca jest również współwłaścicielem nieruchomości [...], położonej przy tej drodze. Na podstawie wyżej wskazanego postanowienia Wójt Gminy G. nad D. zaopiniował pozytywnie, aczkolwiek warunkowo, proponowany projekt podziału nieruchomości stwierdzając, że działkę [...] wydziela się na powiększenie działki ewidencyjnej [...] w obrębie T. (drogi wewnętrznej). Dalej w wydanej opinii stwierdza, że działki [...] oraz [...] będą stanowić jedną nieruchomość - nie mogą podlegać samodzielnemu obrotowi. Jednakże w wydanej wadliwej decyzji [...], Wójt Gminy G. nad D. dokonał istotniej zmiany, albowiem nie wydał jej jako warunkowej, co ostatecznie skutkowało nie wpisaniem tego istotnego faktu do księgi wieczystej, naruszając tym samym uchwalony przez gminę Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego, a zarazem czyniąc przedmiotową decyzję niewykonalną w zakresie, w jakim przewidywała ona wydzielenie działki nr [...] wyłącznie na potrzeby powiększenia nieruchomości sąsiedniej, to jest działki ewidencyjnej nr [...]. Sam organ wydając przedmiotową decyzję w jej uzasadnieniu zacytował fragmenty uzasadnienia wyroku NSA w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2021 r. wydanego w sprawie sygn. akt: I OSK 2805/20, w których NSA stwierdza, iż "w aktach administracyjnych sprawy znajdowały się dokumenty, które wskazywały, że sposób i okoliczności podziału nieruchomości [...] na działki [...] i [...] z powodu usytuowania zjazdu na drogę publiczną oddziałują na stan działki [...]. W ocenie Sądu decyzja Wójta Gminy G. nad D. z dnia 23.07.2014 r. zatwierdzająca podział działki [...] zupełnie abstrahuje od warunków zawartego w postanowieniu tego organu z 19 maja 2014 r., iż "wydziela działkę [...] na powiększenie działki [...]". Zgodnie z tym warunkiem działki [...] i [...] obrębu T. stanowić będą jedną nieruchomość — nie mogą podlegać samodzielnemu obrotowi, gdyż jako taka /sama/ działka [...] w części w terenie oznaczonym symbolem - K99MU, a w pozostałej części w terenie oznaczonym symbolem - KDW, posiadać będzie powierzchnię mniejszą (części budowlanej) niż 6 arów i samodzielny obrót /sprzedaż/ byłby sprzeczny z MPZP." Uzasadniając swój wyrok w sposób opisany powyżej, NSA w Warszawie de facto uznał zasadność wyżej przywołanej argumentacji wnioskodawcy, przytaczanej przez niego konsekwentnie, zarówno w toku postępowań przed organami administracyjnymi obydwu instancji, jak również w toku postępowania sądowo administracyjnego przed WSA w Krakowie. Dopiero NSA w Warszawie podzielił – jak wskazuje Skarżący - stanowisko wnioskodawcy. W tym miejscu Skarżący przytacza stanowisko NSA w Warszawie , które NSA zajął w wyroku zapadłym wskutek skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie.
Następnie Skarżący wskazuje, że działka [...] nigdy nie miała bezpośredniego dostępu do drogi gminnej. Zgłoszeni przez wnioskodawcę świadkowie w toku niniejszego postępowania nie zostali przesłuchani, przede wszystkim Z. W., która do chwili przeprowadzenia spadku, to jest do 2014 r., zarządzała rodzinną własnością, potwierdziliby rzetelność mapy załączonej do akt postępowania przez A. B., która obrazuje istniejący faktycznie na gruncie stan od 1991 r. Zjazd oznaczony jako "1" został wykonany w roku 1991, a poszerzony przy budowie drogi gminnej. Przy budowie drogi wykonano również dodatkowy zjazd oznaczony jako "2". W roku 2018 został wybudowany kolejny zjazd z drogi gminnej oznaczony jako "3", zaznaczony na mapie kolorem niebieskim. Usytuowanie tego zjazdu w tym miejscu wynikało z niemożliwości wybudowania go tak, jak powinien być usytuowany dla działki [...], gdyż szerokość zjazdu ograniczał przepust pod drogą oznaczony na mapie "4" i postawiony przez W. mur oporowy oznaczony na mapie numerem "5". Szerokość zjazdu, zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami prawa, musiała wynosić minimum 4,5 metra, a w zaistniałym stanie faktycznym, na skutek istnienia muru [...] oraz przepustu, mogłaby wynosić zaledwie około 3m. Na takiej szerokości nie można było usytuować zjazdu, albowiem minimalna wymagana szerokość zjazdu, jak wspomniano powyżej, to 4,5 metra. Jak widać zarówno na mapie jak i zdjęciach, wydzielenie działki [...] oznaczonej jako [...] spowodowało całkowite pozbawienie możliwości swobodnego dojazdu do działek położonych przy drodze [...] do drogi publicznej, gdyż obydwa istniejące wówczas zjazdy są usytuowane na gruncie działki [...], zaś odległość pomiędzy murem [...] a przepustem, oznaczona na mapie jako [...] wynosiła zaledwie około 3m. Jak zatem wynika z powyższego, w wyniku podziału dokonanego decyzją Wójta Gminy G. nad D. z dnia 23 lipca 2014 r., znak: [...], właściciele nieruchomości sąsiadującej, to jest działki o nr ew. [...], zostali pozbawieni dostępu do drogi publicznej, co przesądza o statusie strony jaki posiada wnioskodawca A. B. w przedmiotowym postępowaniu, co znajduje potwierdzenie w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 20 lutego 2019 r., sygn. akt: II SA/Gd 566/18, wydanego na podstawie stanu faktycznego analogicznego jak w niniejszym postępowaniu. Kluczową kwestią w rozpatrywanej sprawie jest fakt, że zarówno WSA w Krakowie, jak i organy I i II instancji nie zauważają, że wydane warunkowo postanowienie, a następnie zaskarżona decyzja z pominięciem warunku zawartego w postanowieniu, dotyczy nie tylko podziału działki [...] na działki [...] i [...], ale też bezpośrednio współwłaścicieli działki [...]. Na podstawie powyższego stwierdzić należy, iż decyzja Wójta Gminy G. nad D. z dnia 23 lipca 2014 r. została wydana z istotnym naruszeniem prawa. Na stronie 2 decyzji, wiersz 7 jest stwierdzenie, że nie narusza ona m.p.z.p. Brak stwierdzenia w wydanej decyzji zapisu powyższego postanowienia o warunkowym wydzieleniu działki umożliwiło jej zbycie osobie, która nie posiada współwłasności w drodze [...] i nie jest zainteresowana jej powiększeniem. Spowodowało to, że działka [...] została pozbawiona bezpośredniego dostępu do drogi gminnej.
Skarżący podkreśla, iż dążenie do wszczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy G. nad D. z dnia 23 lipca 2014 r. jest uzasadnione koniecznością finalnego doprowadzenia do jej zmiany w takim zakresie, ażeby stała się ona możliwa do wykonania, to jest by faktycznie działka [...] została połączona z działką [...], chociażby poprzez zawarcie odpowiednich klauzul w jej treści. Ponieważ działka [...], zgodnie z treścią art. 93 ustęp 2a i 3a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami została wydzielona wyłącznie w celu powiększenia innej nieruchomości i przez to jako taka jest wyłączona z obrotu, co przesądza o interesie prawnym współwłaścicieli działki [...] w podejmowaniu działań mających na celu faktyczne wyłączenie przedmiotowej nieruchomości z obrotu prawnego. Zarówno dotychczasowy, jak i ewentualny dalszy obrót działką [...], uniemożliwia wykonanie decyzji Wójta Gminy G. nad D. o podziale z dnia 23 lipca 2014 r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po przeprowadzeniu sądowej kontroli zaskarżonej decyzji stwierdza, co następuje:
Na mocy art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych). Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się zatem do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Kontrola ta powinna zawsze przebiegać na trzech płaszczyznach:
1) oceny zgodności rozstrzygnięcia (decyzji lub innego aktu) lub działania z prawem materialnym,
2) dochowania wymaganej prawem procedury,
3) respektowania reguł kompetencji.
Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
W przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcia organów dotyczyły legitymacji skargowej do żądania stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
W tym miejscu podkreślić należy, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych w czasie wyrażonej w art. 16 k.p.a., urzeczywistniającej zasadę pewności prawa. Dlatego też zakres podmiotowy, jak i przedmiotowy przepisów dotyczących wszczęcia i prowadzenia postępowania nieważnościowego powinien podlegać wykładni ścisłej.
Zagadnienie ustalania kręgu stron postępowania nieważnościowego było przedmiotem licznych orzeczeń sądów administracyjnych, prezentujących ugruntowaną linię orzeczniczą. Stronami postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji będą zarówno strony postępowania, w którym wydano decyzję, jak i inne podmioty, których interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji (zob. tezę pierwszą wyroku NSA z 3 grudnia 1996 r., II SA/Gd 74/96, wyrok NSA z 12 stycznia 1994 r., II SA 2164/92, ONSA 1995, nr 1, poz. 32). Organ administracji nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji, jeżeli z żądaniem takim występuje podmiot, którego legitymacja procesowa nie budzi wątpliwości (zob. np. wyrok NSA z 28 maja 1999 r., II SA 666/99, wyrok NSA z 15 grudnia 1998 r., I SA 651/98; wyrok NSA z 20 lutego 1998 r., I SA 1883/97). Podkreśla się przy tym, że choć przymiot strony postępowania nadzwyczajnego przysługuje niezależnie od tego, czy dany podmiot brał udział w postępowaniu zwykłym zakończonym weryfikowaną decyzją. Niemniej, podstawą prawną do wyprowadzenia interesu prawnego lub obowiązku jest zawsze norma materialnego prawa administracyjnego lub innej gałęzi prawa, na mocy której organ administracyjny dokonuje konkretyzacji uprawnienia lub obowiązku danego podmiotu (wyrok z dnia 29 czerwca 2021 r. VII SA/Wa 1907/20). W sytuacji, gdy ustalenie wymaga przeprowadzenia bardziej szczegółowego postępowania wyjaśniającego, ustalenie czy osoba wnioskująca o stwierdzenie nieważności decyzji ma interes prawny w sprawie, winno nastąpić w toku postępowania administracyjnego. Wówczas właściwy organ powinien wszcząć tzw. postępowanie nieważnościowe, co stwarza możliwość do szczegółowego badania interesu prawnego wnioskodawcy oraz następnie, czy zachodzą ustawowe przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji.( wyrok z 24 lutego 2021 r. VII SA/Wa 1565/20). Interes prawny, od którego uzależnione jest przyznanie osobie przymiotu strony w określonej sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Brak bezpośredniości wpływu sprawy na sferę prawną danej osoby nie pozwala na jej uznanie za stronę. (wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 lutego 2021 r.).
W świetle wiążącego w niniejszej sprawie wyroku NSA z dnia 19 kwietnia 2021 r. sygn. I OSK 2805/20 legitymacja skargowa wymagała zbadania po wszczęciu postępowania nieważnościowego.
Poza sporem pozostaje, że dnia Pan A. B. i Pani E. B. złożyli 28 lutego 2019 r. wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy G. nad D. z dnia 23 lipca 2014 r. znak [...] Decyzja ta dotyczyła podziału działki ewidencyjnej nr [...] położonej w miejscowości T. na działki [...] i [...]. Podział nastąpił na wniosek Pana M. L., właściciela działki [...] (k. 3-7 administracyjnych akt sprawy). W decyzji podziałowej wskazano, że działkę nr [...] wydzielono na potrzeby powiększenia nieruchomości sąsiedniej, dz.ewid. [...], której współwłaścicielem jest Skarżący. Pan A. B. nie był adresatem decyzji podziałowej, albowiem stronami postępowania podziałowego są wyłącznie właściciele nieruchomości podlegających podziałowi. Jak wskazano powyżej okoliczność ta sama w sobie nie wyklucza możliwości żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, o ile wykazane zostanie, że wnioskodawca posiada interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Interes prawny ma swoje oparcie w normie prawa materialnego, ma być indywidualny, konkretny i aktualny, a nie odnoszący się do zdarzeń przyszłych.
Swój interes prawny Skarżący wywodzi z faktu, że zatwierdzony podział nieruchomości docelowo miał służyć – co wynika z samej decyzji - powiększeniu działki będącej współwłasnością Skarżącego i zapewnieniu dostępu do drogi publicznej przez umożliwienie wykonania zjazdu dzięki powiększeniu działki [...] i dostępu do nieruchomości położonych przy drodze biegnącej po działce [...]. W toku postępowania Pan A. B. wykazywał, iż zjazd na jego działki odbywa się na trzy sposoby na zasadzie faktycznego korzystania z tych zjazdów. (k. 18 administracyjnych akt sprawy). Przy czym, jak wskazuje sam Skarżący, działka [...] nigdy nie miała bezpośredniego dostępu do drogi publicznej (k. 20 administracyjnych akt sprawy). Dokonany podział miał zagwarantować wykonanie zjazdu i zapewnienie zjazdu zgodnego z obowiązującymi przepisami prawa (wyjaśnienia Skarżącego, k. 20 administracyjnych akt sprawy).
W postępowaniu w sprawie podziału nieruchomości prowadzonym na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami stroną postępowania jest, co do zasady, wyłącznie właściciel nieruchomości podlegającej podziałowi. Ma on interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. z tego względu, że podział dotyczy jego nieruchomości i jest przejawem wykonywania jego prawa własności. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 maja 2019 r., sygn. 1877/17, z wyłączeniem innych osób właściciel może bowiem decydować o wielkości nowowydzielonych działek, ich granicach, jak również o możliwości swobodnego ich wprowadzenia do obrotu. Z kręgu stron w sprawach dotyczących podziału nieruchomości orzecznictwo, również co do zasady, wyklucza właścicieli nieruchomości sąsiednich z tej przyczyny, że podział cudzej sąsiedniej nieruchomości gruntowej nie ma najmniejszego wpływu na ich prawo własności. Skutkuje bowiem wydzieleniem tzw. granic wewnętrznych w obrębie dzielonej nieruchomości. Podział zatem nie wpływa na sferę prawną właścicieli nieruchomości sąsiednich, gdyż z podziału tego nie wynikają dla nich jakiekolwiek prawa lub obowiązki, w szczególności podział nie ma najmniejszego wpływu na granice ich nieruchomości. Niemniej jednak za słuszne należy również uznać stanowisko, zgodnie z którym stronami postępowania podziałowego mogą być również osoby, którym przysługują do takiej nieruchomości inne prawa rzeczowe (art. 97a pkt 2 u.g.n.). Przymiotu strony nie można wywodzić natomiast z korzystania z gruntu bez tytułu prawnego, jak też z praw obligacyjnych (por. E. Klat-Górska komentarz do art. 97, teza 1 [w:] E. Klat-Górska, L. Klat-Wertelecka, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Lex 2015).
Bezsporne jest w kontrolowanej sprawie, że A. B. nie był stroną postępowania zakończonego decyzją podziałową, której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności. Natomiast był on i pozostaje nadal współwłaścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] sąsiadującej z nieruchomością dzieloną.
Podzielić należy w tej sytuacji stanowisko Kolegium, zgodnie z którym podział zatwierdzony zaskarżoną decyzją nie ingerował w żaden sposób w prawo własności przysługujące wnioskodawcy do nieruchomości sąsiedniej oznaczonej jako działka nr [...] stanowiącej jego własność. Podkreślić należy, że w aktach administracyjnych sprawy podziałowej, znak [...] zalega kopia protokołu z 17 maja 2014 r. z czynności przyjęcia granic nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], sporządzony z udziałem uprawnionego geodety A. M., podpisany również przez Skarżącego. Protokół ten wskazuje, że granice zewnętrzne działki nr [...] nie były przez skarżącego kwestionowane.
Nie wskazuje na interes prawny Skarżącego także okoliczność, zgodnie z którą w kwestionowanej decyzji podziałowej wpisano, że "działkę nr [...] wydzielono na potrzeby powiększenia nieruchomości sąsiedniej dz. ew. nr [...]". Zaakcentować należy w odniesieniu do okoliczności kontrolowanej sprawy, że również decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości celem wydzielenia działki pod dopełnienie innej nieruchomości nie rodzi po stronie właścicieli nieruchomości "dopełnianej" żadnych roszczeń. Z decyzji podziałowej nie wynika w szczególności roszczenie właściciela nieruchomości dopełnianej o przeniesienie własności części nieruchomości wydzielonej pod dopełnienie. To, czy wydzielona nieruchomość ostatecznie zostanie przyłączona do nieruchomości sąsiedniej, zależy od właściciela nieruchomości dzielonej, którego prawa, wskutek dokonanego podziału, nie doznają żadnego uszczerbku, w szczególności nie doznaje ograniczenia przysługujące mu prawo do rozporządzania nieruchomością. Ewentualne ustalenia dokonane uprzednio przez właściciela nieruchomości dzielonej z właścicielem nieruchomości sąsiedniej (dopełnianej) nie mają dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej żadnego znaczenia, a mogą wskazywać tylko na interes faktyczny Skarżącego. Nie doszło również w wyniku dokonanego podziału pozbawienia działki nr [...] dostępu do drogi publicznej. Podział służył wszakże temu, by w przyszłości uregulować prawny dostęp z drogi publicznej do działki nr [...], co przyznał sam Skarżący. Okoliczność tę potwierdza ustalenie dokonane przez Kolegium, zgodnie z którym Skarżącemu nie przysługiwało żadne ograniczone prawo do nieruchomości oznaczonej aktualnie jako działka nr [...] i nie przysługuje nadal. Decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości nie pozbawiła Skarżącego również możliwości uregulowania dostępu do swojej nieruchomości na drodze cywilnoprawnej. Zauważyć należy, że gdyby właściciel działki [...] nie rozporządził nią w określony sposób, Skarżący zapewne nie miałby podstaw do formułowania zarzutów pod adresem decyzji Wójta [...] nad D. z 23 lipca 2014 r., co stanowi kolejny argument, iż interes Pana A. B. w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji Wójta jest interesem faktycznym, aktualizującym się w określonej sytuacji, nie zaś aktualnym i trwałym interesem prawnym znajdującym oparcie w konkretnych normach prawa materialnego.
Przeprowadzone badanie legitymacji skargowej prowadzi do wniosku, że prawidłowo w skarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzono brak interesu prawnego, lecz jedynie interes faktyczny w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy G. nad D. z dnia 23 lipca 2014 r. Ponieważ badanie legitymacji skargowej, zgodnie z zaleceniami NSA, nastąpiło w ramach wszczętego postępowania o stwierdzenie nieważności, ujawnienie podmiotowych przeszkód w kontynuowaniu postępowania skutkować musiało jego umorzeniem, co też uczyniło SKO w N. S. na mocy decyzji z dnia 18 października 2021 r., utrzymanej decyzją z 31 grudnia 2021 r.
Odnosząc się w tym miejscu do zarzutów skargi stwierdzić należy, co następuje:
Sąd nie podziela zarzutów dotyczących nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Wszystkie istotne okoliczności stanu faktycznego zostały uwzględnione zarówno w postępowaniu przed organem I, jak i II instancji. Należy do nich fakt podziału nieruchomości działki ewidencyjnej [...] będącej własnością Pana M. L. na działki [...] i [...], okoliczność, że w decyzji była wzmianka o wydzieleniu działki [...] na potrzeby powiększenia działki sąsiedniej, t.j. działki ewidencyjnej [...], okoliczność, że Skarżący jest współwłaścicielem działki [...], okoliczność, że przyłączenie działki [...] pozwoliłaby na zapewnienie dostępu do drogi publicznej (gminnej) działkom położonym wzdłuż drogi składającej się z działki [...] oraz zapewnienie tej działce bezpośredniego dostępu do drogi publicznej albowiem takiego działka ta nie posiadała, co przyznaje sam Skarżący. Sąd miał także na uwadze i tą okoliczność, że działka [...] została zbyta przez jej właściciela, przez co uniemożliwiono zrealizowanie planów związanych z jej przyłączeniem do działki [...], a w konsekwencji zapewnienie działce [...] bezpośredniego dostępu do drogi gminnej. Wszystkie te okoliczności wskazują jednak na istnienie interesu faktycznego, nie zaś prawnego Skarżącego. Rozważania w tym zakresie zawarto powyżej w uzasadnieniu wyroku.
Odnosząc się do kwestii znaczenia wyroku NSA z dnia 19 kwietnia 2021 r. stwierdzić należy, że w wyroku tym zobowiązano organy przede wszystkim do wnikliwej oceny legitymacji skargowej, której brak nie był oczywisty i wymagał przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. W ramach tego postępowania wyjaśniającego organy zostały zobowiązane do ceny, ale dopiero po uruchomieniu postępowania administracyjnego, posiadania przez A. B. interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności aktu również w kontekście wykonalności decyzji z 23 lipca 2014 r. w zakresie połączenia działki [...] z działką [...], której współwłaścicielem jest Skarżący. Ponownie rozpoznając sprawę, organy zobowiązane zostały do rozważenia istnienia interesu prawnego Skarżącego uprawniającego go do ewentualnego żądania wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej, mając na uwadze kwestię dotyczącą warunków podziału nieruchomości w kontekście postanowienia Wójta Gminy G. nad D. z 19 maja 2014 r. oraz w kwestii dotyczącej dostępu do drogi publicznej. Rozważając tę kwestię SKO w N. S. w decyzji z dnia 18 października 2021 r. zwróciło uwagę na okoliczność, że informacja zawarta w postanowieniu opiniującym podział oraz w decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości o tym, że działkę [...] wydzielono na potrzeby powiększenia nieruchomości sąsiedniej dz. ew. [...] nie kreuje na rzecz Pana A. B. współwłaściela dz. ew. [...] materialnoprawnej podstawy do żądania stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział bowiem żaden przepis prawa nie daje mu na tym etapie prawa do żądania przeniesienia własności działki [...] ani prawa do korzystania z tej działki. Decyzja ta nie ingeruje także w jego prawo do korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], nie pozbawia go także prawa do bezpośredniego dostępu do drogi publicznej (gminnej) bowiem, jak sam Skarżący przyznaje, działka [...] nie miała bezpośredniego dostępu do drogi gminnej. Uwzględnienie zatem warunku zawartego w postanowieniu tego organu z 19 maja 2014 r., iż wydziela się działkę [...] na powiększenie działki [...] nie zmieniło, jak słusznie wskazał organ II instancji, oceny istnienia uprawnienia Pana A. B. do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności skarżonej decyzji. Nawet jeżeli decyzja jest dotknięta wadami kwalifikowanymi, nie można rozszerzać uprawnienia do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności takiej decyzji na podmioty pozbawione legitymacji skargowej. Wystarczającą gwarancją obiektywnego porządku prawnego będzie tu możliwość przeprowadzenia kontroli z urzędu bądź przez właściciela nieruchomości podlegającej podziałowi. Raz jeszcze przypomnieć należy, że mające skutki ex tunc stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej stanowi wyjątek od zasady pewności prawa i związanej z nią trwałości ostatecznych decyzji w czasie.
Sądowa kontrola skarżonej decyzji nie ujawniła naruszeń prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, ani też naruszeń prawa procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego na podstawie art. 151 p.p.s.a orzeczono o oddaleniu skargi.
-----------------------
<6
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło