II SA/Kr 3599/01

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie : NSA Joanna Tuszyńska (spr.) AWSA Beata Cieloch Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi S.K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 25 października 2001 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia 20 marca 2001 r.; II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego S.K. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. IISA/Kr 3599/01 UZASADNIENIE Decyzja z dnia 20.03.2001 r Nr [...], wydaną na podstawie art. 25 ust.2 pkt l lit.a w związku z art.21 ust.2 pkt 4 lit.c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950 z poźn. zm.) , Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił S.K. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBOWiD w B. decyzją z dnia 6.04.1976r z tytułu "walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej'1 w okresie od [...] .12.1946r do [...].07.1947r. W uzasadnieniu decyzji wskazał , że S.K. w okresie zaliczonym przez ZBOWiD jako działalność kombatancka pełnił służbę w Korpusie Bezpieczeństwa Wewnętrznego , zaliczonym przez Sąd Najwyższy do aparatu bezpieczeństwa (uchwała SN z dnia 7.05.1992r sygn. akt II UZP 7/91). Jak wynika z akt sprawy S.K. podczas tej służby brał udział w operacji "[....] ". Zorganizowana ona była w 1951 r i miała na celu likwidację resztek podziemia niepodległościowego działającego w rejonie B. Udział w tej operacji zainteresowany potwierdził w życiorysie dołączonym do akt ZBOWiD-u. Podał w nim , że uczestniczył w likwidacji oddziałów "[....] " i "[....] ". Ten ostatni to P.B. , który był dowódcą poakowskiego oddziału zbrojnego. A powyższego wynika, że S.K. podczas służby w aparacie bezpieczeństwa poza strukturami Urzędów bezpieczeństwa Publicznego wykonywał zadania związane ze zwalczaniem organizacji i osób walczących o niepodległość Polski. W myśl art.25 ust.2 pkt l lit.a ustawy w związku z art.21 ust.2 pkt 4 lit.c, osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich , jeżeli podczas i w związku z tą działalnością wykonywał}' zadania śledcze i operacyjne związane ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Osobom tym uprawnienia kombatanckie nie przysługują z żadnych tytułów. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy S.K. podniósł , że w decyzji podano , że okres zaliczony do uprawnień kombatanckich decyzją ZBOWiD to okres od dnia [....] .12.1946 do [....] .07.1947r. Powinien być to natomiast okres od dnia [....] .1 1.1946r do [....].07.1947r. Podniósł, że w tym czasie nie był oficerem i nie uczestniczył w operacji "[....] ". Nieprawdą jest też , że uprawnienia otrzymał decyzją ZBOWiD z 1976r, gdyż uprawnienia te otrzymał decyzją ZBOWiD-u w J. z 1965r. Nadto podał , że jako chorąży został oddelegowany do sztabu operacji "[....] "na okres niecałego miesiąca , do pomocy kierownika sekcji szkoleniowej. Sekcja ta zajmowała się wyłącznie szkoleniem ogólnowojskowym pododdziałów nie objętych działaniami operacyjnymi. W życiorysie nadmienił jedynie o zadaniach wykonywanych przez całość operacji. Nieprawdziwe jest ustalenie organu , że wykonywał wówczas zadanie śledcze i operacyjne , co zresztą w decyzji nie zostało uzasadnione. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy , decyzją z dnia 25 października 2001r Nr [....], wydaną na podstawie art.138 § l pkt l , art.127 § 3 i art.129 kpa oraz art.25 ust.2 pkt l lit.a w związku z art.21 ust.2 pkt 4 lit.c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.LJ. z 1997r Nr 142 poz.950 z poźn. zm.) , Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 20.03.2001 r Nr [....] . W uzasadnieniu decyzji wskazano, że do deklaracji ZBOWiD dołączone zostało zaświadczenie podpisane przez dowódcę [....] Jednostki KBW ze stycznia 1965r stwierdzające , że w okresie [....].12.1946 do [....] .07.1947r pełniąc służbę w [....] Jednostce KBW brał udział w walce zbrojnej z reakcyjnym podziemiem na terenie woj. [....] i w okresie 1.11.1947 do 31.12.1947r pełniąc służbę w Oficerskiej Szkole KBW w L. brał udział w walce zbrojnej z reakcyjnym podziemiem na terenie województwa [....]. Kierownik podał również , że otrzymał pismo CAW z dnia [....] ..2000r , z którego nie wynika , by w trakcie pełnienia służby w KBW brał udział w zwalczaniu oddziałów UPA , grup Werwo l fu lub zbrojnego podziemia. Jednakże w deklaracji ZBOWiD zainteresowany , sygnując własnym podpisem , informował , że m.in. od [....] .11.1949 do [....] .03.1950 był oficerem w sztabie GO "[....] " , a w życiorysie podał , że w latach 1950-1951 brał udział w likwidacji bandy Cygana i Budryna w ramach operacji "[....] " w rejonie woj. [....]. Według Informatora Ministerstwa Spraw Wewnętrznych o nielegalnych antypaństwowych organizacjach i bandach zbrojnych oddział P.B. działał w latach 1949-1952 na terenie woj[....] i należał do poakowskiego podziemia zbrojnego. Następnie organ stwierdził, że jak wynika z pisma CAW z dnia [....] .05.2000r GO "[....] " uczestniczyła w zwalczaniu poakowskiego podziemia zbrojnego i NSZ. Z powyższego jednoznacznie wynika , że S.K. pełnił służbę w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza struktura UB i w jej trakcie wykonywał zadania związane ze zwalczaniem organizacji walczących o suwerenność i niepodległość RP. W myśl art.25 ust.2 pkt l lit.a w związku z art.21 ust.2 pkt 4 lit.c cytowanej ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które były zatrudnione, pełniły funkcję lub służbę w aparacie bezpieczeństwa publicznego , poza strukturami UB . w tym również żołnierzy pełniących służbę wojskową w KBW, jeżeli w jej trakcie wykonywali zadania związane ze zwalczaniem organizacji lub osób prowadzących działalność związaną z walką o suwerenność i niepodległość RP. Dlatego też nie znaleziono podstaw do zmiany bądź uchylenia dotychczasowej decyzji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzje S.K. podtrzymał wcześniejsze zarzut}'. Dodatkowo podniósł , że w myśl art.25 ust.l pkt 2 ustawy , jako żołnierz z poboru odbywający służbę w okresie od [....] maja 1945r do [....] czerwca 1947r , zachował dotychczasowe uprawnienia. Ponownie podkreślił , że nigdy nie wykonywał zadań śledczych i operacyjnych. Uprawnienia stwierdzone decyzją ZBOWiD-u nie były uzyskane wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej , ale również z tytułu poboru do wojska. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie , powołując się na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi / ait.134 ustawy/. Skarga jest uzasadniona. Stosownie do przepisu art.25 ust.2 pkt l lit.a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji ( tekst jedn. Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950) m.in. pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby wymienione w art. 21 w ust. 2 w pkt l, 3 i 4, z zastrzeżeniem art. 21 ust. 3. Przepis art.21 ust.2 pkt 4 wymienia osoby , które w latach 1944-1956: a) pełniły służbę lub funkcję i były zatrudnione w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, b) były zatrudnione, pełniły służbę lub funkcję w jednostkach organizacyjnych lub na stanowiskach związanych ze stosowaniem represji wobec osób podejrzanych lub skazanych za działalność podjętą na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej: - w organach prokuratury i prokuraturze wojskowej, - w sądownictwie powszechnym lub wojskowym, - w służbie więziennej, c) były zatrudnione, pełniły służbę lub funkcję w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej, jeżeli podczas i w związku z tą działalnością wykonywały zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, d) były funkcjonariuszami organów bądź jednostek organizacyjnych Polskiej Partii Robotniczej lub Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, do których właściwości rzeczowej - terenowej i centralnej - należał nadzór nad instytucjami, o których mowa w lit. a) i b), bądź nad zadaniami, o których mowa w lit. c). Z przepisu art.25 ust.2 pkt 2 ustawy wynika , pozbawia się również uprawnień kombatanckich osoby , które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. l ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. Podsumowując powyższe stwierdzić należy , że w niniejszej sprawie decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób represjonowanych wtedy byłaby zgodna z prawem , gdyby organ ustalił, że skarżący S.K: - wykonywał w latach 1944-56, - pełniąc funkcję w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami urzędów bezpieczeństwa, - zadania śledcze i operacyjne, - związane bezpośrednio, - ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, a ustalenia te winny być dokonane zgodnie z dyrektywami wynikającymi z przepisu art.7 i 77 kpa. Zgodnie z tymi przepisami, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Są przy tym zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Po pierwsze , zwrócić należy uwagę , że cytowana przez organ uchwała Sądu Najwyższego była podjęta na gruncie ustawy w jej pierwotnym brzmieniu. Jeżeli organ stwierdził , że KBW wchodziło w skład aparatu bezpieczeństwa (poglądu tego Sąd rozpoznający niniejszą skargę nie podziela) , to należało twierdzenie to uzasadnić. Po drugie , jeżeli z informacji uzyskanej przez organ z CAW wynikało , że brak jest dokumentów świadczących o udziale S.K. w walkach ze zbrojnym podziemiem , to jedyną podstawą takich ustaleń nie mogły być deklaracja członkowska ZBOWiDU wypełniona przez skarżącego i życiorys znajdujący się w tych aktach. Z deklaracji tej wynika jedynie , że skarżący podał , iż od [....].11.1949 do [....] .03.1950r był oficerem sztabu GO "[....] ". Zważywszy , że skarżący twierdził , iż był tam przydzielony do pomocy kierownikowi sekcji szkoleniowej , nie jest do dowód wystarczający do ustalenia , że podczas i w związku z tą działalnością wykonywał zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Z kolei w życiorysie napisanym [....] .1977r S.K. podał : "w latach 1950-1951 brałem udział w likwidacji bandy "Cygana" i "Burdy na" w ramach operacji "[....] " w rejonie woj. [....] jako oficer sztabu.. Nie sposób jednak nie oceniać tego dowodu w oderwaniu od innych i od okoliczności w jakich został sporządzony. Dokument ten pozostaje w sprzeczności z treścią wypełnionej przez skarżącego deklaracji członkowskiej , z której wynika , że w GO "[....] -- był do [....].03.1950r. Rzeczą organu było również dokonanie oceny sprzecznych ze sobą : zaświadczenia dowódcy [....] Jednostki KBW ze stycznia 1965 . wydanego na podstawie akt osobowych skarżącego oraz treści pisma CAW z dnia [....] 08.2000r, sporządzonego na podstawie akt personalnych i akt jednostek , w których służył skarżący. Niedopuszczalne jest ustalenie stanu faktycznego na podstawie wybiórczo wybranego dokumentu , z pominięciem innym dowodów znajdujących się w aktach sprawy. Ustalenia te winny być dokładnie przedstawione w uzasadnieniu decyzji , zgodnie z dyrektywami przepisu art. 107 § 3 kpa. Organ musi ocenić całokształt materiału dowodowego i podać na podstawie jakich dowodów dokonał ustaleń faktycznych Jakim dowodom odmówił wiarygodności i dlaczego. Stosownie do treści art. 145 § l c ustawy o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzje w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też , na podstawie powołanego wcześniej przepisu i art.135 ustawy orzeczono jak w punkcie I wyroku . O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy.