II SA/Kr 360/04
WyrokWSA w Krakowie2007-02-20
Skład orzekający: Andrzej Irla, Małgorzata Brachel-Ziaja, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę ogrodzenia, które zostało wybudowane bez pozwolenia na budowę i narusza pas drogowy, jest zgodna z prawem, zwłaszcza w kontekście przepisów przejściowych ustawy Prawo budowlane?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Ogrodzenie zostało wybudowane przez M. Z. bez wymaganego pozwolenia na budowę, narusza pas drogowy, stwarzając zagrożenie dla ruchu drogowego, co uzasadnia nakaz jego rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., zgodnie z przepisami przejściowymi.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej M. Z. rozbiórkę ogrodzenia działki, które zostało wybudowane bez pozwolenia na budowę i naruszało pas drogi powiatowej. M. Z. twierdził, że ogrodzenie wzniósł jego ojciec, który dysponował pozwoleniem na budowę, lecz dokument ten zaginął. Organy administracji ustaliły, że inwestorem był M. Z., a ogrodzenie stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M. Z.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: WSA Małgorzata Brachel-Ziaja (spr.) AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant: Anna Fugiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2007r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 stycznia 2004r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala
Decyzją z dnia 19 stycznia 2004 r. znak [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 k.p.a. w związku z art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity z 2003 r. Dz. U. Nr 207 poz. 2016) w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy -Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z dnia Nr 80 poz. 718), po rozpatrzeniu odwołania M. Z. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].2001 r. znak: [...] nakazującej M. Z. wykonać przymusową rozbiórkę, ogrodzenia pełnego działki o nr ewid. [...] wbudowanego od strony drogi powiatowej [...] - [...] nr [...] w sąsiedztwie budynku gospodarczego o długości 10,20 m polegającą na rozebraniu metalowych słupków obetonowanych w gruncie oraz elementów betonowych wypełniających przestrzeń pomiędzy słupkami - Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał skarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, co następuje.
Organ l instancji uczynił zadość przepisom k.p.a. oraz przepisom ustawy -Prawo budowlane, prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające w sprawie, a także właściwa zastosował przepisy prawa materialnego. W uzasadnieniu decyzji organ l instancji wskazał na oświadczenia stron oraz innych uczestników postępowania, złożone do protokołu z rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu [...].2001 r. i dokumenty urzędowe świadczące o niedopełnieniu przez inwestora wymogów prawa (pismo urzędu gminy w S. z dnia [...].2001 r., znak: [...] oraz pismo Rejonu Dróg Publicznych w M. z dnia [...].1990 r., znak: [...]). Pismem z [...].2000 r. organ l instancji wzywał inwestora do okazania stosownych dokumentów (decyzji o pozwoleniu na budowę, szkicu sytuacyjnego lub planu zagospodarowania działki, projektu budowlanego wraz z rysunkami zamiennymi lub naniesionymi zmianami wprowadzonymi w toku wykonywania robót budowlanych, dziennika budowy, dokumentu potwierdzającego datę budowy bądź zgłoszenia robót), których
jednak wzywany nie dostarczył. Z tego względu organ odwoławczy w pełni podzielił ustalenia i wnioski organu l instancji.
Inwestor wykonał przedmiotową budowę przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. tj. przed 1 stycznia 1995 r. Zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane do budów wykonanych bez pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. należy stosować przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Według art. 37 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego z 1974 r. rozbiórce podlegają obiekty budowlane - a za takie należy uznać ogrodzenie - które zostały wykonane bez dopełnienia wymogów prawem przewidzianych jeżeli pogarszają warunki użytkowe dla otoczenia a także stwarzają zagrożenia dla życia zdrowia lub mienia. Jednoznacznie ustalono, iż wykonane przez M. Z. ogrodzenie naruszyło pas drogi powiatowej [...] - [...], co stwarza zagrożenie życia i zdrowia ludzi w ruchu pojazdów oraz pieszych. Norma prawna zawarta w art. 37 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego z 1974 r. obliguje organy nadzoru budowlanego do nakazania rozbiórki obiektu bądź jego części.
Odnosząc się do argumentów strony podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy stwierdził, iż przeprowadzone przez organ l instancji postępowanie dowodowe, oświadczenia stron, pisma urzędowe świadczą w sposób bezsporny o naruszeniu przez odwołującego się przepisów prawa. Toteż w oparciu o tak ustalone okoliczności faktyczne i prawne organ l instancji wydał skarżone rozstrzygnięcie, dopełniając wymogów tak w zakresie ustalenia stanu prawdy obiektywnej jak i dopełnieniu wymogów prawa w zakresie treści i formy rozstrzygnięcia.
Powyższą decyzję zaskarżył do sądu administracyjnego M. Z. domagając się jej uchylenia wraz z poprzedzającą ją decyzją l instancji Skarżący wskazał, że sporne ogrodzenie wybudował jego ojciec. Dysponował on pozwoleniem na budowę, lecz zaginęło ono z uwagi na nagłą śmierć ojca skarżącego. Ponadto skarżący podniósł, że ogrodzenie nie jest wybudowane na pasie jezdni, w szczególności zaś nie przedstawiono skarżącemu mapy, która by to stwierdzała. W dalszej części skargi zarzucono, że w decyzji brakuje stwierdzenia jakie niebezpieczeństwo ogrodzenie powoduje, jakie interesy osób trzecich narusza. Skarżący jest tylko użytkownikiem ogrodzenia, nie można mu więc nakazać rozbiórki. Zwrócono także uwagę że obecnie obowiązujące przepisy nie wymagają pozwolenia na użytkowanie ogrodzenia, więc "niejako sanują obiekty wzniesione wcześniej". Organ l instancji przeprowadził postępowanie niedokładnie, poczynił ustalenia niezgodne ze stanem faktycznym i dlatego obie decyzje powinny być uchylone.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując - swoje dotychczasowe stanowisko. Podkreślił, że postępowanie dowodowe wykazało ponad wszelką wątpliwość, że inwestorem przedmiotowych robót był M. Z.. Wykonane prace naruszyły pas drogi powodując zagrożenie dla życia i zdrowia uczestników ruchu. Zaskarżona decyzja jest w tych okolicznościach słuszna.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził istnienia naruszeń prawa powodujących konieczność uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji. Organy obu instancji w sposób szczegółowy i nie budzący wątpliwości ustaliły stan faktyczny, prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, a postępowanie toczyło się z zachowaniem wszelkich określonych przepisami zasad.
Sąd całkowicie podziela zarówno ustalenia faktyczne, jak i ocenę prawną dokonaną w niniejszej sprawie przez organy administracji. Wśród zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym dokumentów znajduje się pismo Rejonu Dróg Publicznych w M. do Urzędu Gminy w S. z dnia [...].1990 r. "w sprawie niewłaściwego usytuowania ogrodzenia wykonanego przez M. Z.", w którym stwierdza się, że ogrodzenie zostało dokończone bez okazania ważnego planu i dlatego wnosi się o wydanie nakazu rozbiórki ogrodzenia. Wynika z tego, że już w 1990 r. ogrodzenie wybudowane przez M. Z. było usytuowane niewłaściwie. W aktach sprawy znajduje się też kserokopia oględzin "samowolnie wybudowanego ogrodzenia przy posesji M. Z." z dnia [...].1993 r. Ten dokument zasługuje na szczególną uwagę, bowiem w oględzinach tych brał udział ojciec skarżącego J. Z., który oświadczył, że stare ogrodzenie stało ok. 1 m bliżej krawędzi jezdni. Innych uwag do protokołu nie wnosił. Z protokołu tego wynika zaś, że budowę ogrodzenia rozpoczęto i zakończono w 1986 r. (według oświadczenia żony skarżącego), inwestor nie dysponował pozwoleniem na budowę, a ogrodzenie znajduje się w pasie drogowym i według opinii Zarządu Dróg stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i ruchu drogowego. Wobec takiej treści protokołu nie sposób dać wiary twierdzeniom skarżącego, że to jego ojciec wzniósł ogrodzenie i że dysponował stosownym pozwoleniem na budowę, które zaginęło po jego nagłej śmierci. Ponadto M. Z., a nie jego ojciec był adresatem decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z dnia [...].1993 r. znak [...] nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie ogrodzenia. Na uwagę zasługuje również protokół z kontroli z dnia [...].2000 r., gdzie znajduje się oświadczenie skarżącego, iż ogrodzenie zostało wybudowane w latach 1984 - 1995 r. w miejscu starego drewnianego ogrodzenia oraz, że on nie ma żadnego dokumentu na budowę tego ogrodzenia.
Z powyższych dokumentów wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że przedmiotowe ogrodzenie wzniósł M. Z., a nie jego ojciec J. Z.
Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na fakt, że postępowanie dotyczące przedmiotowego ogrodzenia toczyło się co najmniej od 1990 r. i od początku w dokumentach dotyczących tej sprawy jako inwestor wskazywany jest M. Z. Dopiero na rozprawie administracyjnej w dniu [...].2001 r. skarżący zakwestionował ten fakt podnosząc, że to nie on, lecz jego ojciec wybudował ogrodzenie. Stanowisko to podtrzymał w odwołaniu dodając, że ogrodzenie powstało przed 1985 r. (tego roku stał się właścicielem nieruchomości), a jego ojciec dysponował pozwoleniem na budowę. Również w skardze do sądu skarżący twierdzi, że jest jedynie użytkownikiem ogrodzenia, a nie jego inwestorem. Twierdzenie to stoi jednak w sprzeczności z zebranym w aktach materiałem dowodowym omówionym powyżej.
Skarżący kwestionuje również ustalenia organów administracji dotyczące wybudowania ogrodzenia w pasie jezdni zarzucając, że nie przedstawiono skarżącemu mapy, która by to stwierdzała. W ocenie sądu nie było takiej konieczności. Z pisma Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych w M. z dnia [...].2001 r. wynika, że przedmiotowe ogrodzenie znajduje się w pasie drogowym drogi powiatowej nr [...] [...] - [...] w miejscowości S., co stanowi zagrożenie dla ruchu drogowego. Nie ma podstaw by odmówić wiary takiemu stwierdzeniu, tym bardziej, że znajduje ono potwierdzenie w szkicu sytuacyjnym i dokumentacji fotograficznej wykonanej w czasie kontroli w dniu [...].2000 r. Nie jest również zasadny zarzut pominięcia w uzasadnieniu wyjaśnień jakie niebezpieczeństwo ogrodzenie powoduje, jakie interesy osób trzecich narusza. Ogrodzenie wzniesione jest na nasypie, który wchodzi w pas drogi powodując zwężenie jezdni. W sposób oczywisty zagraża to bezpieczeństwu ruchu drogowego, co nie wymaga szczegółowego omawiania. Nie jest również prawdą zawarte w skardze stwierdzenie, jakoby obecnie obowiązujące przepisy, nie wymagając pozwolenia na użytkowanie ogrodzenia, sanowały obiekty wzniesione, wcześniej. Jak słusznie wskazały organy nadzoru budowlanego, na podstawie art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w niniejszej sprawie zastosowanie będzie miał art. 37 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego z 1974 r. Skoro przepis przejściowy w określonych sytuacjach nakazuje wprost stosowanie przepisu uchylonego z dniem 1 stycznia 1995 r., nie można twierdzić, że inne zmiany prawa budowlanego zwalniają z obowiązku zastosowania tego przepisu.
Wskazany art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z 1974 r. stanowi, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce jeżeli obiekt lub jego część powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Na podstawie dowodów wskazanych w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły, że inwestor - wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisów - nie dysponował pozwoleniem na budowę przedmiotowego ogrodzenia, a powstały w ten sposób obiekt stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia w ruchu pojazdów oraz pieszych. Skoro więc spełniła się dyspozycja art. 37 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego z 1974 r., organy nadzoru budowlanego były zobligowane nakazać rozbiórkę obiektu stwarzającego zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi. Dokonały przy tym szczegółowych ustaleń faktycznych przeprowadzając postępowanie wyjaśniające w sposób niebudzący żadnych zastrzeżeń.
Wobec powyższego skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło