II SA/Kr 3608/01

WyrokWSA w Krakowie2005-07-19

Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Joanna Tuszyńska, Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może nakazać rozbiórkę części budynku właścicielowi lub zarządcy, jeśli nie ustalono prawomocnie spadkobierców zmarłego właściciela nieruchomości?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest uprawniony do ustalenia faktu dziedziczenia, dopóki brak jest prawomocnego postanowienia sądu cywilnego w tym przedmiocie. W przypadku braku spadkobierców lub gdy nie są oni znani, organ powinien wystąpić do sądu cywilnego o ustanowienie kuratora spadku. Nakazanie rozbiórki osobom, co do których brak jest wystarczających dowodów, że są właścicielami lub zarządcami nieruchomości, stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej C.G. i J.G. rozbiórkę części budynku mieszkalnego w złym stanie technicznym. Organy administracji ustaliły, że C.G. i J.G. są następcami prawnymi zmarłej H.G., właścicielki nieruchomości. Skarżący podnosili, że nie są właścicielami ani zarządcami nieruchomości, a ich status jako spadkobierców nie został prawomocnie potwierdzony. Dodatkowo kwestionowali własność nieruchomości przez zmarłą H.G. z uwagi na rzekomy błąd w Akcie Własności Ziemi.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego C.G. kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 lipca 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie : NSA Joanna Tuszyńska / spr. / AWSA Mariusz Kotulski Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2005r. sprawy ze skargi C. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2001 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego C. G. kwotę 10 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania II SA/Kr 3608/01 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 30.08.2001 r Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , na podstawie art.67 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane /Dz.U.Nr 84 poz.414 z późn.zm./ oraz art.10 § 2 i art.104 kpa , nakazał C.G. oraz J.G. jako wszystkim znanym następcom prawnym , dokonanie rozbiórki części nie użytkowanej będącej w złym stanie technicznym , budynku mieszkalnego położonego na terenie posesji w G. przy ul. [....] oznaczonej numerem [....]. W uzasadnieniu wskazano , że na nieruchomości tej znajduje się budynek mieszkalny z 3 lokalami mieszkalnymi. Jeden zamieszkiwany jest przez E.M. w drugim znajdują się rzeczy M.S. , a trzeci -w bardzo złym stanie technicznym - według Aktu Własności Ziemi nr [....] z dnia [....].10.1975r stanowił własność zmarłej H.G. Lokal ten ma zawaloną ścianę zachodnią , zerwany częściowo strop , dach nie posiada stabilnego oparcia. Ściana południowa ma pęknięcia i odchyla się od pionu. Część zniszczona oddzielona jest od pozostałej części domu korytarzem , co pozwala na jej rozbiórkę i pozostawienie pozostałej części domu , będącej w lepszym stanie technicznym. Organ ustalił , że H.G. miała dwoje dzieci : C.G. i J.G. , którzy są jej następcami prawnymi. Sprawy spadkowe nie zostały uregulowane. Następcy prawni H.G. podnosili w postępowaniu , że sprawa ich nie dotyczy , gdyż ich matka nie była właścicielką tej nieruchomości, a jedynie jej użytkownikiem. Organ podniósł , że wcześniejsza jego decyzja o nakazaniu rozbiórki przedmiotowej części domu została przez organ uchylona , a organ II instancji wskazał, że winno wystąpić się z wnioskiem do sądu o ustanowienie kuratora spadku. Organ I instancji wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłej H.G. , ale postępowanie w tej sprawie zostało przez sąd zawieszone. W uzasadnieniu decyzji podniesiono następnie , że "co prawda sąd nie stwierdził nabycia spadku po zmarłej i nie została ustalona własność posesji, to jednak ustaleni zostali następcy prawni w osobie C.G. i J.G. Organowi znani są wszyscy, ustaleni sądownie, następcy prawni i istnieją podstawy do nałożenia na nich obowiązku dokonania rozbiórki części zniszczonego obiektu". W odwołaniu od tej decyzji J.G. i C.G. zarzucili, że przedwczesnym jest twierdzenie organu , że są następcami zmarłej H.G. , skoro nie zapadło postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku. Podali , że ich matka H.G. nie była właścicielem przedmiotowej nieruchomości , stąd nawet stwierdzenie spadku na ich rzecz , nie przesądzi o ich tytule własności do przedmiotowej nieruchomości. Ponieważ nie są ani właścicielami , ani zarządcami spornej nieruchomości , niezasadne jest kierowanie do nich nakazu z art.67 prawa budowlanego. C.G. w swoim odwołaniu dodatkowo wyjaśnił , że H.G. aktem własności ziemi otrzymała nieruchomości po swoich rodzicach S. , zapisane w rejestrze gruntów pod pozycją [....] o pow. 1,29 ha. Działka nr [....] do nich nie należała , stanowiła własność M.G. , ai do AWZ została omyłkowo dopisana. Nie była to działka rolna tylko handlowo-mieszkalna. Jej powierzchnia w protokole przesłuchania H.G. z dnia [....].10.1975r w sprawie uregulowania własności nieruchomości rolnej nie została zaliczona. Decyzją z dnia 23 października 2001 r znak: [....] [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , na podstawie art.138 § l pkt l kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał , że decyzja organu I instancji jest prawidłowa. W myśl art.67 prawa budowlanego , jeżeli nie użytkowany lub nie wykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu , odbudowy , lub wykończenia , właściwy organ wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu . Jak ustalono , przedmiotowa część budynku znajduje się w bardzo złym stanie technicznym. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania , organ stwierdził , że ustalenia organu I instancji opierają się na obowiązującym akcie własności ziemi z dnia [....].10.1975r , z którego wynika , że H.G. jest właścicielką działki nr [....] . "Nie budzi również wątpliwości , że J.G. i C.G. zostali ustaleni w postępowaniu spadkowym jako współspadkobiercy po zmarłej matce H.G." Ta okoliczność zadecydowała , że obowiązek rozbiórki został nałożony na wszystkich znanych spadkobierców. W skardze na powyższą decyzję , wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego , C.G. podtrzymał zarzuty odwołania. Dodatkowo podniósł , że ani on , ani jego siostra nie mają kwalifikacji do dziedziczenia gospodarstwa rolnego , tak więc spadek po matce obejmujący gospodarstwo rolne o pow. 1,29 ha powinien przejść na Skarb Państwa. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, powtarzając stanowisko przyjęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje : Zgodnie z przepisem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art.134 ustawy/. Skarga jest uzasadniona. Wskazany jako podstawa prawna decyzji organu I instancji art.67 prawa budowlanego z 1994r nakazuje organowi administracji publicznej , w sytuacji, jeżeli nie użytkowany lub nie wykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, wydać decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich ukończenia. Ustalenie organów obydwu instancji , że C.G. i J.G. są następcami prawnymi zmarłej H.G. jest dowolne. Dopóki brak jest prawomocnego postanowienia sądu cywilnego w tym przedmiocie , organ administracji nie jest uprawniony do ustalenia takiego faktu. W niniejszej sprawie organ , w myśl art.30 § 5 kpa winien był wystąpić do sądu cywilnego o ustanowienie kuratora spadku po H.G. Zgodnie z tym przepisem w sprawach dotyczących spadków nie objętych jako strony działają osoby sprawujące zarząd majątkiem masy spadkowej, a w ich braku - kurator wyznaczony przez sąd na wniosek organu administracji publicznej. Jeżeli chodzi o zarząd spadku nie objętego, to sposób jego sprawowania uregulowany jest przede wszystkim przez przepisy art. 666-668 k.p.c. Z przepisów tych wynika, że do czasu objęcia spadku sąd czuwa nad całością spadku, a w razie potrzeby ustanawia kuratora spadku. Kurator spadku zarządza majątkiem spadkowym pod nadzorem sądu spadku. Do sprawowania zarządu stosuje się odpowiednio przepisy o zarządzie w toku egzekucji z nieruchomości. Ustosunkowując się do zarzutu skargi w zakresie omyłkowego wpisania w akcie własności ziemi działki nr [....] , stwierdzić należy , że zgodnie z przepisem art. 16 § l kpa decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Oznacza to , że jeżeli Akt Własności Ziemi z dnia [....].1975 jest decyzją ostateczną (z kserokopii znajdującej się w aktach sprawy to nie wynika) , to korzysta z domniemania prawdziwości i żaden organ administracji w innym postępowaniu (poza trybami specjalnymi służącymi do wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego) nie może ustalać, odmiennych faktów niż wynikających z ostatecznej decyzji administracyjnej. Dlatego też organy administracji orzekające w niniejszej sprawie związane były treścią AWZ i prawidłowo ustaliły , że działka nr [....] stanowiła własność H.G. Uznać należy , że organy obydwu instancji naruszyły przepis art.67 prawa budowlanego i art.7 i 77 kpa , kierując nakaz rozbiórki do osób , odnośnie których brak jest w materiałach sprawy wystarczających dowodów , że są właścicielami lub zarządcami przedmiotowej nieruchomości. Dlatego też , na podstawie art. 145 § l pkt l a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w punkcie I wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło