II SA/Kr 361/00

WyrokWSA w Krakowie2004-02-03

Skład orzekający: Wiesław Kisiel, Elżbieta Kremer, Alina Paluch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzedawca detaliczny może zostać obciążony opłatą za badania laboratoryjne towarów, jeśli wady higieniczno-zdrowotne towaru powstały z przyczyn leżących po stronie producenta, a nie sprzedawcy?
Ratio decidendi
Sprzedawca detaliczny nie może zostać obciążony opłatą za badania laboratoryjne towarów, jeśli wady higieniczno-zdrowotne towaru powstały z przyczyn leżących po stronie producenta, a nie sprzedawcy. Obowiązek ponoszenia opłat za badania spoczywa na osobie lub jednostce organizacyjnej obowiązanej do przestrzegania wymagań higienicznych i sanitarnych, a nie na osobie, u której pobrano towar do badania, chyba że wady powstały z jej winy. Brak dowodów na winę sprzedawcy w powstaniu wad towaru wyklucza możliwość obciążenia go kosztami badań.
Stan faktyczny
Skarżąca, prowadząca sklep, złożyła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego ustalającą opłatę za badania laboratoryjne produktów spożywczych. Skarżąca argumentowała, że niewłaściwa jakość badanych produktów wynikała z winy producenta, a nie jej, ponieważ były one przechowywane we właściwych warunkach i w hermetycznych opakowaniach. Podniosła również, że decyzje naruszały art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, który nakłada obowiązek ponoszenia opłat na podmiot zobowiązany do przestrzegania wymogów sanitarnych, a nie na sprzedawcę, u którego pobrano próbki.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Zasądzono od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącej koszty postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

W IMIENIU RZECZYPOSOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 lutego 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA-del. Wiesław Kisiel Sędziowie : WSA Elżbieta Kremer (spr.) NSA-del. Alina Paluch Protokolant : Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2004r. sprawy ze skargi I. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 3 stycznia 2000r. Nr [...] w przedmiocie opłaty za badania laboratoryjne I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] na rzecz skarżącej I. B. koszty postępowania sądowego w kwocie [...] zł, słownie: [...] złotych. Skarżąca I. B. złożyła skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] .2000r. znak [...], który utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego dla miasta [...] i Powiatu [...] z dnia [...] .1999r. znak [...] , ustalającą opłatę za badania laboratoryjne prób środków spożywczych. W skardze podniesiono, że ustalona w wyniku badań niewłaściwa jakość badanych produktów /tj. płatów śledziowych marynowanych i helskich filetów śledziowych/, spowodowana została przez producenta, a nie skarżącą, która prowadząc sklep miała je w sprzedaży. Badane produkty znajdowały się w opakowaniach hermetycznie zamkniętych, były przechowywane we właściwych warunkach tj. ladach chłodniczych, a także miały stosunkowo długi okres przydatności do spożycia. Zdaniem skarżącej niewłaściwa jakość badanych produktów spowodowana została przez producenta, a nie była wynikiem jakichkolwiek uchybień po jej stronie jako sprzedawcy. Ponadto w skardze wskazano, że przedmiotowe decyzje wydane zostały niezgodnie z art.36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej /Dz.U. Dz 1998r. Nr 90, poz.575 z późn. zm./, który stanowi, że opłaty za badania ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i sanitarnych, a nie podmiot w gestii której znajduje się towar w momencie pobrania prób. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o oddalenie skargi i obciążenie strony skarżącej kosztami procesu. Podniósł, że nieuzasadniony jest zarzut strony skarżącej, że kosztami badań winien być obciążony producent, a nie sprzedawca. Podkreślił, że pobranie prób do badania powoduje obowiązek uiszczenia opłaty przez ten podmiot w którego gestii znajduje się towar w momencie pobrania prób. Jedynym warunkiem jest wynik badania. Jeżeli Inspekcja Sanitarna stwierdziła naruszenie wymagań, podmiot dysponujący towarem nie może uwolnić się od obowiązku uiszczenia opłaty. Sprzedawca nie może się domagać obciążenia kwotą opłaty tej jednostki od której towar nabył. Stwierdził nadto, że sprzedawca odpowiedzialny jest za wystawiony do sprzedaży towar zarówno na podstawie art.556§l kc. oraz ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Organy inspekcji sanitarnej nie mogą w zakresie należności z tytułu opłat przewidzianych w art.36 ust. 1 ustawy stawiać się w sytuacji kupującego i kosztami negatywnych wyników badań pobranych w sklepie towarów obciążać na zasadzie rękojmi z art.556 kc. sprzedawcę. Taki stosunek prawny powstaje wyłącznie między sprzedawcą a kupującym. Rzeczą organów inspekcji sanitarnej jest powiązanie negatywnego wyniku badań z czynnikami, jakie spowodowały taki wynik. Powołany art.36 ust. 1 ustawy wyraźnie stanowi, że opłaty za badania ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i sanitarnych, a nie osoba u której pobrano towar do badania. Osoba u której pobrano towar do badania może być obciążona opłatami za badania, jeżeli wady higieniczno-zdrowotne towaru powstałyby z przyczyn leżących po jej stronie. Brak wykazania, że wady higieniczno-zdrowotne towaru powstały z przyczyn leżących po stronie osoby, która towary te wprowadziła do handlu detalicznego, nie może być przesłanką do obciążenia takiej osoby na podstawie art.36 ust. 1 ustawy kosztami badań. Takie stanowisko reprezentowane jest również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, /wyrok NSA z 24.05.2000, II S.A./Gd 1087/98, OSP 2001/9/132/. W rozpoznawanej sprawie brak jest jakichkolwiek dowodów na to, aby stwierdzona w wyniku badania wadliwość towaru miała związek z warunkami przechowywania tego towaru. w sklepie skarżącej, stąd też obciążenie skarżącej uiszczeniem opłaty trzeba uznać za niezasadne. Mając powyższe na uwadze Sąd zgodnie z art.145 §1 pkt 1 a ustawy z dnia 30.08 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Z uwagi, że zaskarżona decyzja została wykonana Sąd nie orzekł na podst.art.152 ustawy wskazanej wyżej o wstrzymaniu wykonalności decyzji, o kosztach orzeczono zgodnie z art.200 ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło