II SA/Kr 362/11
WyrokWSA w Krakowie2011-09-22
Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Ewa Rynczak, Mirosław Bator
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę części budynku mieszkalno-handlowo-usługowego, który został rozbudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, a właściciele nieruchomości nie przedłożyli wymaganej dokumentacji do legalizacji samowoli budowlanej w wyznaczonym terminie?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego. Rozbudowa budynku została wykonana bez wymaganego pozwolenia na budowę, a mimo możliwości legalizacji, właściciele nieruchomości nie przedłożyli wymaganej dokumentacji w wyznaczonym terminie. W tej sytuacji, zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, organ miał obowiązek orzec nakaz rozbiórki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki części budynku mieszkalno-handlowo-usługowego, który został rozbudowany w latach 2000-2001 bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę, wskazując na brak pozwolenia i nieprzedłożenie dokumentów legalizacyjnych w wyznaczonym terminie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca M.S. wniosła o przedłużenie terminu rozbiórki, argumentując niewiedzą o braku pozwolenia i potrzebą budynku do prowadzonej działalności gospodarczej.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie : Sędzia WSA Ewa Rynczak Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2011 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 28 grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. nakazał W.N. , M.S., , P.N. wykonać rozbiórkę części budynku mieszkalno - handlowo - usługowego, powstałych w wyniku jego rozbudowy w latach 2000 - 2001, zlokalizowanego na działkach nr 1 i 2 w miejscowości W. , a mianowicie: części budynku w której mieści się sala przyjęć i zaplecze sanitarne (część budynku w kształcie litery L) o powierzchni zabudowy 129,60 m usytuowanej od strony północnej budynku mieszkalno - handlowo - usługowego, części budynku - zadaszonego tarasu o wymiarach 5,0 m x 8,20 m usytuowanego od strony południowo - wschodniej budynku mieszkalno - handlowo - usługowego, wykonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazano art. 80 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 83 ust. 1, art. 48 ust. 1 w zw, z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 156 z 2006 r., poz. 1118 tekst jedn. ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 tekst jedn. ze zm.). W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 12 sierpnia 2009 r. przeprowadził kontrolę użytkowania budynku oraz kontrolę budowy. Stwierdzono, że na działce nr 1 i 2 znajduje się budynek mieszkalno - usługowy. Budynek ten w części parteru został rozbudowany w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego. W stronę północną o salę przyjęć i zaplecze sanitarne, a w stronę południowo - wschodnią o zadaszony taras. Ponadto stwierdzono, że budynek posiada nie objęty projektem podjazd dla osób niepełnosprawnych. Wykonano zdjęcia fotograficzne. W.N. , M.S. i P.N. zeznali do protokołu przesłuchania strony, że rozbudowę budynku wykonał nieżyjący P.N. , około jeden rok lub dwa lata po przekazaniu do użytkowania parteru budynku do użytkowania w 1999 r. Wskazane powyżej osoby nie posiadają pozwolenia na budowę, nie posiadają także decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu na rozbudowę budynku mieszkalno - handlowo - usługowego. W celu umożliwienia zalegalizowania powstałych w wyniku rozbudowy części budynku, postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] października 2009 r. wstrzymano prowadzenie robót budowlanych przy rozbudowie budynku i stosownie do przepisu art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, nałożono na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów w terminie do 30 marca 2010 r. Pomimo upływu terminu inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów. W tej sytuacji, stosownie do wskazań przepisu art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, inwestorowi nakazano rozbiórkę części przedmiotowego budynku, powstałych w wyniku jego rozbudowy. Ponieważ inwestorem rozbudowy budynku był nieżyjący P.N. , orzeczenie nakazu rozbiórki części budynku powstałych w wyniku rozbudowy, skierowano do aktualnych właścicieli nieruchomości, na których zlokalizowany jest przedmiotowy rozbudowany budynek.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła M.S. podnosząc, że nie zgadza się na rozbiórkę części budynku, gdyż te części są jej potrzebne do prowadzonej działalności usługowej.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazano art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 k.p.a. oraz 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 art. 80 ust. 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja organu I instancji odpowiada prawu. Organ przytoczył treści art. 48 ustawy Prawo budowlane. Zaznaczył, że w postanowieniu z dnia [...] października 2009 r. określono warunki, po spełnieniu których możliwa jest legalizacja rozbudowy obiektu i nałożono na współwłaścicieli nieruchomości obowiązek dostarczenia dokumentów i opracowań we wskazanym terminie. W związku z niewypełnieniem tych obowiązków organ I instancji prawidłowo zastosował sankcję przewidzianą w art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyła M.S. . Skarżąca wniosła o wyrażenie zgody na przedłużenie terminu rozbiórki części budynku do 2012 r. Jako uzasadnienie podała, że rozbudową zajmował się jej ojciec P.N. , który zmarł w dniu 2 października 2003 r., a skarżąca nie wiedziała o braku pozwolenia na rozbudowę. Podniosła, że prowadzi działalność usługowo-handlową, między innymi przyjęcia weselne, które zostały umówione aż do września 2012 r. Sporządzenie umów aż do 2012 r. wynikało z niewiedzy dotyczącej legalności części budynku.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty – w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania. Przepis art. 151 mówi z kolei, iż w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena legalności decyzji Wojewódzkiego [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającej ją organu I instancji w przedmiocie nakazania właścicielom W.N., , M.S. i P.N. wykonania rozbiórki części budynku mieszkalno - handlowo - usługowego, powstałych w wyniku jego rozbudowy wykonanej w ramach samowoli budowlanej. Zdaniem organów, obiekt ten rozbudowany został bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę a właściciele nieruchomości pomimo upływu terminu wskazanego w postanowieniu a dnia [...] października 2009 r. nie przedłożyli dokumentów koniecznych do legalizacji samowoli budowlanej. Stanowisko to jest prawidłowe.
Zgodnie z dyspozycją art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) - roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Z kolei, art. 3 pkt 7 i 6 Prawa budowlanego zalicza do robót budowlanych budowę czyli wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także jego odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego, jak również prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego
Przepis art. 48 ust 1 ustawy Prawo budowlane przesądza natomiast, iż właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Od zasady, że obiekt budowlany lub jego część, będący w budowie albo wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, podlega rozbiórce ustawodawca przewidział wyjątek, wskazany w ust. 2 art. 48, dopuszczając możliwość legalizacji samowoli budowlanej. Przepis ten stanowi, iż jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:
1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:
a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo
b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem
- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (ust 2).
W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. (ust 3).
W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (ust 4).
Z przytoczonych wyżej przepisów wynika w sposób nie budzący wątpliwości, iż w stosunku obiektów budowlanych (lub ich części), na budowę których wymagane jest wcześniejsze uzyskanie pozwolenia na budowę, a wzniesionych bez zachowania tego wymogu, organy mają obowiązek orzeczenia nakazu ich rozbiórki. Adresatem takiej decyzji, zgodnie z wymogami o których mowa w art. 52 ustawy Prawo budowlane są: inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Natomiast negatywną przesłanką wydania takiego nakazu jest stwierdzona przez organ możliwość legalizacji obiektu, w sytuacji spełnienia przez inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu obowiązku o których mowa w art. 48 ust 3 tj. terminowego złożenia wymaganej dokumentacji. Także uchybienie tym obowiązkom przez w/w osoby, nawet w sytuacji, kiedy obiekt budowlany mógł skutecznie podlegać procedurze legalizacyjnej obliguje organ nadzoru budowlanego do orzeczenia nakazu rozbiórki.
W niniejszej sprawie organ I instancji prawidłowo zastosował prawo materialne. W związku ze zgłoszeniem dokonanym przez M.Ł. przeprowadził postępowanie w oparciu o wyniki którego stwierdził, iż na przedmiotowej nieruchomości w ramach samowoli budowlanej (bez wcześniejszego uzyskania prawem wymaganego pozwolenia na budowę) dokonano rozbudowy budynku zlokalizowanego na działkach nr 1 i 2 w miejscowości W. Po śmierci inwestora P.N. nieruchomość w tym przedmiotowy budynek w drodze dziedziczenia nabyli W.N. , M.S. i P.N. . Organ ustalił także, iż teren na którym dopuszczono się samowoli budowlanej nie jest objęty ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz, że nielegalna rozbudowa obiektu nie narusza przepisów w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem (jego legalizacji). Dlatego też postanowieniem z dnia [...].04.2004 r. nakazał aktualnym właścicielom W.N. , M.S. i P.N. wstrzymanie prowadzenia robót i nakazał przedłożenia dokumentacji umożliwiającej legalizację samowoli budowlanej tj. decyzją o warunkach zabudowy, 4 egzemplarze projektu budowlanego powykonawczego oraz oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane. Dokumentacja ta nie została jednak przez adresatów postanowienia przedłożona, co wykluczyło możliwość legalizacji obiektu i zobligowało organ nadzoru budowlanego do orzeczenia nakazu rozbiórki.
Biorąc pod uwagę powyższe, sąd na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło