II SA/Kr 363/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel po rozpoznaniu w dniu 5 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu B. S. od postanowienia referendarza z dnia 22 maja 2018 r. oddalającego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. S., M. S. i A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 stycznia 2017 r., znak [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 22 maja 2018 r. Zaskarżonym postanowieniem referendarz sądowy oddalił wniosek B. S. o zwolnienie go od kosztów sądowych. W sprzeciwie od tego postanowienia B. S. podniósł, że w jego ocenie niezbędne okoliczności zostały wykazane we wniosku z 3 kwietnia 2018 r. i mogą one stanowić podstawę do przyznania mu prawa pomocy w całości albo w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W myśl art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) - dalej określanej jako p.p.s.a. – rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu i rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z treścią art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.) Wniosek skarżącego B. S. obejmował tylko zwolnienie go od kosztów sądowych w całości (formularz k. 182), zatem całkowicie niezrozumiałe jest zawarte w sprzeciwie stwierdzenie, że przedstawione przez skarżącego okoliczności mogą stanowić podstawę do przyznania mu prawa pomocy w całości lub w części. Sąd jest związany zakresem wniosku, określonym w formularzu PPF i w związku z tym nie mógł wyjść poza jego granice i rozważać przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z przepisem art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie dostępu do sądu podmiotom, których wyjątkowo trudna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania, (post. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt I FZ 429/12, LEX nr 1247073). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa, zatem powinno ono sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (post. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 stycznia 2013 r., sygn. akt: II FZ 987/12, LEX nr 1274301). Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami (post. Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2014 r. sygn. akt: II GZ 432/14, CBOSA). Uwzględniając informacje zawarte w złożonym przez skarżącego oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, w szczególności dotyczące posiadanej nieruchomości, majątku ruchomego, dochodów ze stosunku pracy oraz zobowiązań i stałych wydatków stwierdzić należy, że skarżący nie jest osobą znajdującą się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej, ani nie charakteryzuje się ubóstwem, a sfinansowanie przez niego udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie możliwe. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, na dwie osoby dysponują oni miesięcznie kwotą 5350 zł. Zobowiązania miesięczne jakie podaje wnioskodawca to suma około 1100 zł plus koszty ubezpieczenia rocznego pojazdu, mieszkania. Skarżący posiada ponadto udział w ˝ części w domu o pow. 100 m2 o wartości ok. 450 tyś. zł oraz samochód osobowy [...] o wartości [...] zł. W świetle tych okoliczności w żaden sposób nie może zostać uznany za osobę ubogą, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. W związku z powyższym stwierdzić należy, iż skarżącemu prawidłowo i zasadnie odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący nie spełnił bowiem przesłanek przyznania prawa pomocy wynikających z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.