II SA/Kr 3640/01
WyrokWSA w Krakowie2006-02-01
Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Krystyna Daniel, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Zarządu Koła Związku Kombatantów RP i BWP, stwierdzające wiarygodność dokumentów i przyjęcie w poczet podopiecznych, może być uznane za decyzję administracyjną, której nieważność można stwierdzić na podstawie art. 156 k.p.a.?Ratio decidendi
Postanowienie Zarządu Koła Związku Kombatantów RP i BWP, stwierdzające wiarygodność dokumentów i przyjęcie w poczet podopiecznych, nie może być uznane za decyzję administracyjną, gdyż nie zostało wydane przez organ administracji publicznej i nie zawiera elementów decyzji administracyjnej. W związku z tym brak jest podstaw do stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 156 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która stwierdziła nieważność decyzji (lub zaświadczenia) przyznającej M. G. uprawnienia wdowy po kombatancie oraz odmówiła przyznania tych uprawnień. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestionując możliwość uznania postanowienia Związku Kombatantów za 'ułomną' decyzję administracyjną. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji o stwierdzeniu nieważności, uznając, że postanowienie Związku Kombatantów nie było decyzją administracyjną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji z dnia [...] marca 2001 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji oraz utrzymaną nią decyzję z dnia [...] marca 2001 r. w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji, a w pozostałym zakresie oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 lutego 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr) Sędziowie : WSA Krystyna Daniel AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2006r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia 25 października 2001 r., Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji i w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień wdowy po kombatancie I. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji z dnia [...] marca 2001 r . o stwierdzeniu nieważności decyzji oraz utrzymana nią decyzję z dnia [...] marca 2001 r. w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji, II. oddala skargę w pozostałym zakresie
do punktu l sentencji wyroku z dnia 1 lutego 2006 r.
Decyzją z dnia [...] marca 2001 r., nr [...] r., Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] na podstawie art.156 §1pkt 1 i art.157 §1 i 2 kpa stwierdził nieważność decyzji wydanej przez ZKRP i BWP w [...],[...] .02.1992 r. - o przyznaniu M. G. uprawnień przysługujących wdowie pozostałej po kombatancie S. G. - pkt 1 oraz na podstawie art. 22 ust.2 i art.20 ust.3 oraz art. art.25 ust.2 pkt 1 lit.a w związku z art.21 ust.2 pkt 4 lit.a ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997, Nr 142, poz. 950 z późn. zmianami), odmówił M. G. przyznania uprawnień przysługujących wdowy po kombatancie- pkt 2 decyzji.
W uzasadnieniu punktu 1 decyzji o stwierdzeniu nieważność decyzji organ podał, opierając się na aktach ZBoWiD, że uprawnienia przysługujące wdowie pozostałej po zmarłym kombatancie zostały przyznane decyzją wydaną przez ZKRP i BWP w [...] w dniu [...].02.1992 r., która wraz ze stosownym zaświadczeniem były podstawą do korzystania przez M. G. z uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie. Organ uznał, iż zaświadczenie wywołało takie same skutki jak decyzja administracyjna orzekająca w tym przedmiocie, a zatem należy je uznać za ułomną decyzję administracyjną. Dalej stwierdził, iż skoro decyzja z dnia [...].02.1992 r. podjęta została przez organ niewłaściwy rzeczowo, istnieją podstawy do stwierdzenia jej nieważności na podstawie ww. przepisów kpa.
W dniu 25 października 2001 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wydał decyzję Nr [...] , w której utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że decyzja ZBoWiD z dnia [...] .02.1992 r. przyznająca M. G. uprawnienia, wydana była przez organ niewłaściwy rzeczowo, gdyż w związku z powołaniem dnia [...].06.1991 r. Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie, zgodnie z art. 22 ust.1 ustawy, o uprawnieniach orzeka Kierownik Urzędu.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. G. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając obrazę przepisów prawa procesowego, jak i materialnego, szczególnie art.21 ust.2 pkt 4 lit."a" i art. 25 ust.2 pkt 1 lit.1"a" ustawy o kombatantach przez wszczęcie z urzędu postępowania o stwierdzeniu nieważności wydanej .przez Związek Kombatantów RP w [...] "decyzji" o przyznaniu jej uprawnień wdowy po kombatancie oraz przez pośmiertną weryfikację uprawnień kombatanckich męża.
Podniosła, że przyznane uprawnienia wdowy po kombatancie przez Związek Kombatantów RP nie można traktować jako "ułomną" decyzję, albowiem Związek nie był i nie jest organem administracji państwowej, którego decyzję można w każdym czasie i przy każdej okazji unieważniać. W dacie przyznania jej uprawnień nie funkcjonowało jeszcze w praktyce orzecznictwo Urzędu, a uprawnienia i zaświadczenie podopiecznej wydał pełnomocnik Urzędu. Ponadto podniosła, iż w dniu [...] lutego 2002 r. minie 10 lat od uzyskania przez nią uprawnień, a zatem istniały podstawy do skorzystania z art. 157 § 2 kpa i niewszczynania z urzędu postępowania.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że zaświadczenie na podstawie którego skarżąca korzystała z uprawnień wdowy po kombatancie należy uznać za ułomną decyzję administracyjną, a z powodu jej wydania przez organ niewłaściwy rzeczowo, należało stwierdzić nieważność powyższego zaświadczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Uwzględniając powyższe Sąd uznał skargę za uzasadnioną co do punktu 1 zaskarżonej decyzji .
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono, iż decyzja ZBoWiD z dnia [...].02.1992 r. przyznawała skarżącej uprawnienia, a ponieważ została wydana przez organ niewłaściwy rzeczowo, stwierdzono jej nieważność, podczas gdy w decyzji pierwszoinstancyjnej, podobnie jak w odpowiedzi na skargę, stwierdzono, iż za ułomną decyzję administracyjną należy traktować zaświadczenie wydane łącznie z decyzją z dnia [...].02.1992 r., a ponieważ zaświadczenie to wydane zostało przez organ niewłaściwy, orzeczono o stwierdzeniu jego nieważności. Nie wiadomo zatem, czy stwierdzenie nieważności decyzji, o której mowa w decyzjach Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia [...].03.2001 r. i [...].10.2001 r. dotyczyło decyzji ZBoWiD z dnia [...].02.1992 r., czy też wydanego łącznie z nią "stosownego zaświadczenia", które uznano za ułomną decyzję administracyjną.
W aktach ZBoWiD znajduje się wniosek M. G. z dnia [...].02.1992 r. o stwierdzenie uprawnień do świadczeń przewidzianych dla wdów (wdowców) w ustawie z dnia [...].05.1982 r. o szczególnych uprawnieniach kombatantów, na którego drugiej stronie znajduje się postanowienie z dnia [...].02.1992 r. Zarządu Koła nr [...] ZK RP i WP w [...], w którym stwierdzono, że przedstawione dokumenty są wiarygodne i uprawniają przyjęcie wymienionej w poczet członków podopiecznych Związku Kombatantów RP i BWP. Brak natomiast wspomnianego w decyzji pierwszoinstancyjnej i odpowiedzi na skargę "stosownego zaświadczenia", na podstawie którego skarżąca korzystała z uprawnień wdowy po kombatancie.
Podnieść należy, iż postanowienie z dnia [...].02.1992 r. nie dotyczy przyznania uprawnień, o których mowa w ww. ustawie o kombatantach oraz nie może być uznane za decyzję administracyjną, gdyż nie zostało wydane przez organ administracji publicznej i nie zawiera podstawowych elementów decyzji administracyjnej - art. 107 kpa. Skoro natomiast postanowienie z dnia [...].02.1992 r. nie było decyzją, to brak przedmiotu w sprawie stwierdzenia nieważności w oparciu o art. 156 kpa.
Zaświadczenie, na podstawie którego skarżąca korzystała z uprawnień wdowy po kombatancie, z powodu jego braku w aktach nie może natomiast podlegać ocenie Sądu.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło