II SA/Kr 365/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie : AWSA Janusz Kasprzycki (spr.) WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi J. B., A. B. i M. B. na decyzję Wojewody z dnia 28 kwietnia 1999 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego; skargę oddala. Decyzją z dnia [...] października 1995 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 i art. 69 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r., Nr 30, poz. 127) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1969 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej w skrócie - k.p.a.) Kierownik Urzędu Rejonowego w M. odmówił zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym 1 o powierzchni 0,6575 ha położonej w M. przy ul. [...], na rzecz E. B. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł E. B., działając przez profesjonalnego pełnomocnika - adwokata J. S. Zarzucił on organowi sprzeczność treści wydanej decyzji ze stanem faktycznym przez pominięcie faktu, że dla przedmiotowej nieruchomości oznaczonej jako działka nr 1 prowadzona jest druga Księga wieczysta nr [...], w której w dziale drugim jako właściciel wpisany jest Skarb Państwa. Wniósł zatem o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji, a przede wszystkim o zawieszenie postępowania międzyinstancyjnego do czasu rozpatrzenia złożonego wniosku o wniesienie rewizji nadzwyczajnej w sprawie uzgodnienia ksiąg wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym. Decyzją z 28 kwietnia 1999 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 1997 r., Nr 115, poz. 741 ze zm.) i art. 96 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r., Nr 133, poz. 872,) oraz art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze w sprawie zwrotu działki nr 1 o pow. 6575 m2 położonej w M. przy ul. [...]. W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] listopada 1959 r. Nr [...] wywłaszczono, z przeznaczeniem na potrzeby Przedsiębiorstwa Handlu [...] w K. na cel urządzenia hurtowego składu [...] i materiałów budowlanych w M., część działki nr 2 o pow. 11895m2 położonej w M., stanowiącą współwłasność F. i P. B. Z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości wystąpił E. B., twierdząc, że nieruchomość ta nie jest wykorzystywana zgodnie z celem określonym w decyzji o wywłaszczeniu. Wojewoda (będąc uprzednio właściwym organem do rozpatrzenia odwołania), badając sprawę w trybie odwoławczym, postanowił uwzględnić zgłoszone żądanie pełnomocnika strony i postanowieniem z dnia 2 stycznia 1996 r., znak: [...] zawiesił w trybie art. 98 § 1 k.p.a. postępowanie odwoławcze w niniejszej sprawie. Organ II instancji podał, że w aktualnym stanie prawnym organem właściwym do rozpatrzenia złożonego odwołania jest Wojewoda. Organ odwoławczy wskazał, że stosownie do przepisu art. 98 § 2 k.p.a. .jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania (na wniosek strony) żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. W związku z tym, że do dnia dzisiejszego strony nie zwróciły się z wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze. Skargę od powyższej decyzji do sądu administracyjnego wniósł E. B. Skarżący wskazał, że przedmiotowa nieruchomość stała się zbędna na cel, dla którego została wywłaszczona dlatego też powinna zostać zwrócona na rzecz prawowitych właścicieli. Skarżący nie podniósł natomiast żadnych argumentów przeciwko wydanej w sprawie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego. Wojewoda w odpowiedzi na tę skargę wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 13 lutego 2001 r. postępowanie sądowe w niniejszej sprawie zostało zawieszone z uwagi na śmierć skarżącego - S. B., a postanowieniem z dnia 16 marca 2009 r. postępowanie to zostało podjęte z uwagi na wskazanie następców prawnych zmarłego skarżącego i prowadzone następnie z ich udziałem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Art. 98 § 2 k.p.a. stanowi, że jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. W rozpatrywanej sprawie bezsprzecznym jest, że postępowanie odwoławcze od decyzji organu l instancji zostało zawieszone na wniosek skarżącego - inicjatora jednocześnie postępowania w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości - postanowieniem z dnia 2 stycznia 1996 r., znak: [...]. W końcowym fragmencie uzasadnienia tego aktu administracyjnego, poinformowano skarżącego o treści wyżej wskazanego art. 98 § 2 k.p.a. Rozważenia zatem wymagało w jakiej formie powinno zakończyć się postępowanie odwoławcze w sytuacji, gdy w trzyletnim okresie żadna ze stron nie zwróciła się o podjęcie uprzednio zawieszonego postępowania odwoławczego. Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie przyjął, że odpowiednie stosowanie art. 98 k.p.a. oznacza, że w postępowaniu odwoławczym możliwe jest zawieszenie postępowania przed organem II instancji. W konsekwencji więc odpowiednie stosowanie w odniesieniu do zawieszenia postępowania odwoławczego przepisu zawartego w art. 98 § 2 k.p.a. oznacza, że po upływie 3 lat od zawieszenia postępowania odwoławczego - jeżeli żadna ze stron nie wniosła o jego podjęcie - odwołanie uważa się za wycofane. Skoro zatem w tym konkretnym przypadku nie pojawiła się inicjatywa podjęcia zawieszonego postępowania, to organ odwoławczy podjął właściwe rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania odwoławczego. Po upływie trzech lat, o których mowa w art. 98 § 2 k.p.a. tworzy się, zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, stan równoważny ze stanem określonym w art. 105 k.p.a., a konkretnie ze stanem określonym w art. 105 § 2 k.p.a. Ustawodawca ustanowił bowiem fikcję prawną wycofania przez stronę żądania wszczęcia postępowania - tj. wystąpienia przez stronę o umorzenie postępowania, które organ odwoławczy ma za zadanie rozważyć w kategoriach dopuszczalności. Wobec powyższego kontrolowana decyzja Wojewody o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie zwrotu działki nr 1, położonej przy ul. [...] w M. nie narusza prawa w stopniu skutkującym jej uchyleniem. Za umorzeniem postępowania w analizowanej sytuacji przemawiają nie tylko względy wykładni językowej i systemowej ale i celowościowej. Sąd podziela przy tym pogląd B. Adamiak, że odstąpienie w tego rodzaju przypadkach od formy decyzji i poprzestanie na uznaniu wycofania żądania naruszałoby możliwości obrony interesu przez stronę. Słusznie wskazuje się zatem, że nie można wykluczyć sytuacji pomyłki i wadliwego obliczenia trzyletniego terminu z art. 98 § 2 k.p.a. (por. B. Adamiak w B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2005, wyd. 7, s. 451). W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) skargę oddalił.