II SA/Kr 366/01

WyrokWSA w Krakowie2005-02-14

Skład orzekający: Andrzej Irla, Izabela Dobosz, Renata Czeluśniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może pozbawić uprawnień kombatanckich osobę, która uzyskała je z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestnika walk o utrwalenie władzy ludowej, bez wszechstronnego zbadania, czy nie przysługują jej uprawnienia z innego tytułu, np. działalności w B.Ch.?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, pozbawiając uprawnień kombatanckich, naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 7 i 77 kpa, nie podejmując wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie zbierając wyczerpująco materiału dowodowego. Należało zbadać działalność skarżącego w B.Ch., która mogłaby prowadzić do zachowania uprawnień, a także uwzględnić orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące terminu składania wniosków.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych o pozbawieniu W. G. uprawnień kombatanckich, przyznanych pierwotnie za utrwalanie władzy ludowej w okresie służby w MO. Skarżący kwestionował tę decyzję, powołując się na swoją działalność w B.Ch. oraz na orzecznictwo sądów wskazujące na konieczność wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję o pozbawieniu uprawnień, uznając, że działalność w B.Ch. nie ma wpływu na wynik sprawy z uwagi na upływ terminu do składania wniosków.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 lutego 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : NSA Izabela Dobosz ( spr.) WSA Renata Czeluśniak Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2005 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] stycznia 2001 r., Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] lipca 2000 r. II. zasądza od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego W. G. kwotę 10 zł ( dziesięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z [...].07.2000 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U., z 1997 r., Nr 142, poz. 950 ze zm. ) pozbawiono W. G. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBOWiD w K. decyzją z [...].07.1985 r. z tytułu utrwalenia władzy ludowej [...].10.1944 - [...].12.1947 r. (łącznie 3 lata i 2 miesiące, zaświadczenie ZBOWiD nr [...] ). Jak ustalono na podstawie akt b. ZBOWiDu W. G. w okresie uznanym przez ZBOWiD za działalność kombatancką pełnił służbę w organach M. O. Uznano zatem, że uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 -1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", co obecnie skutkuje pozbawieniem uprawnień. Organ powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, iż nie jest obowiązany do wyjaśnienia, czy istnieją przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i 4 ustawy o kombatantach (...) We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy W. G. powołuje się na to, że pismem z 13.05.2000 r. przedstawił swoje wyjaśnienia wraz z zeznaniami świadków potwierdzające jego przynależność i działalność w szeregach B.Ch. Następnie cytuje orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego, a zwłaszcza powołuje się na to, że jeżeli osoba, która uzyskała uprawnienia kombatanckie z tytułu uczestnictwa w latach 1944 - 1956 w walkach o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej mogła je uzyskać także z innego tytułu, to organ administracyjny nie może pozbawić jej tych uprawnień bez "należytego oraz wszechstronnego wyjaśnienia sprawy w postępowaniu weryfikacyjnym i z pominięciem okoliczności, które wskazują, że uprawnienia te mogły jej przysługiwać z mocy innego tytułu" (96. 09. 04 wyrok Sądu Najwyższego III ARN 30/96 OSNAP 1997/6/83 ). Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z [...].01.2001 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. Nr 142, poz. 950 ze zm. ) utrzymano w mocy decyzję własną z [...].07.2000 r. Organ stwierdził, że W. G. uzyskał uprawnienia w ZBOWiDzie za działalność prowadzoną w ramach służby w MO, a zatem należy go obecnie pozbawić uprawnień kombatanckich. Okoliczności zaś dotyczące jego działalności w B. Ch. nie mają wpływu na wynik sprawy wobec upływu 31.12.1998 r. ustawowego terminu do składania udokumentowanych wniosków o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. 1-4 ustawy o kombatantach (...)( art. 22 ust. 3 ) W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. G. wnosi o uchylenie decyzji i powołuje się na argumenty i cytowane orzeczenie zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Uważa, że powoływanie się na orzecznictwo Sądu Najwyższego rzekomo nie obligujące Kierownika Urzędu do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy należy uznać za niezasadne. Dodaje, że błędnie zastosowano art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach ( ... ), gdyż Urząd posiadał komplet dokumentów stwierdzających jego przynależność do organizacji B. Ch. Dokumenty te chciał przedłożyć już w 1992 r. do Oddziału Wojewódzkiego Związku Kombatantów w K., ale odmówiono ich przyjęcia argumentując, iż akta sprawy są w Urzędzie ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych. Długoletnie załatwianie sprawy nie pozwoliło mu na uregulowanie przynależności kombatanckiej do B. Ch. Uważa, że art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach nie ma zastosowania w postępowaniu weryfikacyjnym określonym w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z 22.09.1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień ( powołał się m. in. na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego V S.A. 205/93, ONSA 1994/2/83 z 10.09.1993 r.). W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § l ustawy z 30.08.2002 r. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( p. o. p. p. s. a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone ( co ma miejsce w niniejszym przypadku ) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie powyższej ustawy ( art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew bowiem treści art. 7 kpa Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając m. in. Na względzie słuszny interes obywatela oraz wbrew treści art., 77 kpa nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Ustawa z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t. j. Dz. U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 ze zm. ) przewiduje w art. 25 ust. 2 pkt 2, iż pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" Niewątpliwie prawidłowo Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych przyjął, iż skarżący jest taką osobą. W. G. uzyskał bowiem uprawnienia kombatanckie z tytułu służby w MO w okresie od [...].10.1944 r. do [...].04.1950 r. w charakterze funkcjonariusza. Wydane zaświadczenie KWMO w K. z [...].02.1982 r. stwierdzało, iż w okresie od [...].10.1944 r. do [...].12.1947 r. brał udział w walkach z bandami i reakcyjnym podziemiem o utrwalenie władzy ludowej. Jednakże, jakkolwiek ustawa o kombatantach ( ... ) nie przewiduje obecnie uprawnień z tego tytułu, co skutkuje ich pozbawieniem, należało zbadać działalność skarżącego w B. Ch., o co wnosił. Okoliczność ta bowiem mogłaby prowadzić do zachowania uprawnień w oparciu o art. 25 ust. 2 pkt 2 in fine tejże ustawy. Skarżący podnosił, że stosowne dowody dokumentujące jego działalność w B. Ch. złożył jeszcze w 1992 r. w organizacji kombatanckiej i dołączył do akt ich kserokopie. Materiał ten wymaga zatem przeanalizowania. Powoływanie się na art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach jest nieuprawnione, gdyż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 15.04.2003 r. ( Dz. U. Nr 72, poz. 658 ) orzekł o niezgodności tego przepisu z art. 2 i 32 Konstytucji RP. Ponadto uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3.12.2001 r., sygn. akt OPS 11/01 stwierdziła, iż "przewidziany w art. 22 ust. 3 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 ze zm. ) termin zastrzeżony do składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich nie dotyczy sytuacji, gdy weryfikowany kombatant, który uzyskał uprawnienie kombatanckie, jako uczestnik walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej "zgłasza w postępowaniu weryfikacyjnym, prowadzonym także po dniu 31.12.1998 r., iż zachodzą okoliczności uzasadniające po jego stronie tytuł do uprawnień kombatanckich określony w ustawie". W tym stanie rzeczy należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § l pkt 1 lit "c" ustawy z 30.08.2002 r. p. o. p. p. s. a. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) w zw. z art. 97§1 ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z 11.05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm. ) w zw. z art. 97 § 2 cytowanych wyżej przepisów wprowadzających.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło