II SA/Kr 367/01
WyrokWSA w Krakowie2005-02-14
Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Irla, NSA Izabela Dobosz (spr), WSA Renata Czeluśniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił uprawnień kombatanckich osobę, która pełniła służbę wojskową po 30 czerwca 1947 r. i nie wykazała udziału w walkach z ugrupowaniami wymienionymi w ustawie, a jednocześnie nie wyjaśniono okoliczności jej pobytu w obozie i ucieczki w okresie okupacji?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu, uznając, że organ nie zebrał wyczerpująco materiału dowodowego i nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy. W szczególności nie zbadano, czy skarżący mógł zachować uprawnienia kombatanckie z tytułu represji wojennych (pobyt w obozie, ucieczka), co mogło mieć wpływ na jego status prawny zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych o pozbawieniu E. P. uprawnień kombatanckich. Skarżący uzyskał te uprawnienia pierwotnie z tytułu służby wojskowej w okresie utrwalania władzy ludowej. Organ uznał, że skarżący nie brał udziału w walkach z UPA i Wehrwolfem, a jego służba wojskowa przypadała po 30 czerwca 1947 r., co zgodnie z ustawą o kombatantach skutkowało pozbawieniem uprawnień. Skarżący w skardze podniósł, że w trakcie służby walczył z UPA i Wehrwolfem, a także wskazał na swój pobyt w obozie i ucieczkę w okresie okupacji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądzono od organu na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 lutego 2005r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : NSA Izabela Dobosz (spr) WSA Renata Czeluśniak Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2005r sprawy ze skargi E. P. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] stycznia 2001 r., Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] listopada 2000r,, II zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego E. P. kwotę 10 zł (dziesięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Sygn. akt II SA/ Kr 367/ 01
UZASADNIENIE
Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...].11.2000r., Nr [...] wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm. ) pozbawiono E. P. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBOWiD w K. decyzją z [...].01.1985r. z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresach od [...].07.1947r. do [...].12.1947r., łącznie 6 miesięcy (nr zaświadczenia [...]). E. P. w okresie zaliczonym przez b. ZBOWiD jako działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim i jak wynika z akt podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy. Uznano zatem, iż jest osobą, o której mowa w art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach (...) i wykonując dyspozycję tego przepisu pozbawiono go uprawnień kombatanckich. Organ powołał się na stanowisko Sądu Najwyższego, iż nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 cytowanej ustawy.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy E. P. podnosi, że służył w 8 Brygadzie WOP na terenie S. od [...].07.1947r. do [...].09.1949r. i w tym czasie walczył z UPA i Wehrwolfem.
Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...].01.2001r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm. ) oraz art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa utrzymano w mocy decyzję własną z [...].11.2000r. Organ podtrzymał swoje stanowisko i powołał się na pismo Archiwum Straży Granicznej z 19.11.1998r. z którego wynika, że 8 Brygada WOP w S. w latach 1947 - 1949 nie uczestniczyła w walkach z UPA i Wehrwolfem.
W skardze do NSA E. P. wnosi o uchylenie decyzji, gdyż w trakcie służby wojskowej w 8 Brygadzie WOP walczył ustawicznie z resztkami band dezerterów niemieckich i z Wehrwolfem.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30.08.2002r. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( p.o.p.p.s.a ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone ( co ma miejsce w niniejszym przypadku ) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie powyższej ustawy ( art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).
Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew bowiem treści art. 7 kpa Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając m.in. na względzie słuszny interes obywatela oraz wbrew treści art. 77 kpa nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego.
Skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie na podstawie zaświadczenia WKU w B. z [...].11.1984r., iż pełnił służbę w LWP od [...].07.1947r. do [...].09.1949r., w tym w jednostce, która prowadziła walki z reakcyjnym podziemiem od [...].07.1947r. do [...].12.1947r. ( zaświadczenie nr [...], k. 5 akt b. ZBOWiDu ). Jak ustalił Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w posiadanych dokumentach 8 Brygady WOP, w której służył E. P. brak jest danych o udziale tej jednostki w walkach przeciwko zbrojnym ugrupowaniom UPA, Wehrwolfu i innych ( pismo "A" w K. z 17.11.1998r., nr [...], k. 15 akt administracyjnych).
Oznacza to, że skarżący został prawidłowo uznany za osobę, o której mowa w art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm. ) tj. za osobę, która na mocy dotychczasowych przepisów uzyskała uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", co obecnie skutkuje pozbawieniem uprawnień kombatanckich. Ponieważ skarżący odbywał służbę wojskową po 30.06.1947r. również z tego tytułu nie może zachować uprawnień kombatanckich. W aktach b. ZBOWiDu jest jednak informacja ( życiorys, deklaracja k.5-6 ), iż skarżący za okupacji był w obozie, z którego uciekł, a następnie się ukrywał. Nie zostało wyjaśnione ani co to był za obóz, ani charakter represji dotykających skarżącego. Okoliczności te wymagają wyjaśnienia w świetle art. 4 ust. l pkt l ustawy o kombatantach (...), gdyż mogłyby one mieć ewentualny wpływ na zachowanie uprawnień kombatanckich, zgodnie z treścią art. 25 ust. 2 pkt 2 in fine. Celem ich zbadania orzeczono jak w sentencji na podstawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z 30.08.2002r. p.o.p.p.s.a. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271).
O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z 11.05.1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. tj. Nr 74, poz. 368 ) w zw. z art. 97 § 2 cytowanych wyżej przepisów wprowadzających.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło