II SA/Kr 367/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.) NSA Piotr Lechowski Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi S. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego skargę oddala S. C. wniósł do Wójta Gminy [...] w dniu [...] r. wniosek o zasiłek celowy w związku ze suszą w [...] r. składając m.in. oświadczenie, że jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, podlegającym temu ubezpieczeniu z mocy ustawy. Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...], powołując się na przepis § 2 ust. 1,2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. nr 155, póz. 1109) oraz art.24 ust.2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64, póz. 593) odmówił S. C. wypłaty zasiłku celowego w związku ze suszą w [...] r. W uzasadnieniu stwierdził, że skarżący nie spełnił przesłanki ustawowej nabycia prawa do zasiłku celowego tj. nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy. Okoliczność ta została ustalona na podstawie informacji udzielonej przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Przesłanka podlegania ubezpieczeniu rolniczemu musi zaistnieć równocześnie z przesłanką powstania w gospodarstwie rolnym szkód w uprawach rolnych spowodowanych suszą. S. C. odwołał się od powyższej decyzji, podnosząc, że prowadzi samodzielne gospodarstwo rolne o powierzchni ponad [...] ha, jak też hoduje bydło. Po osiągnięciu wieku emerytalnego otrzymał w następstwie opłacania składki emerytalnej emeryturę kwartalną wypłacaną przez KRUS. Wskazał, że w jego ocenie pobieranie emerytury nie jest równoznaczne z nie podleganiem ubezpieczeniu a stąd nie byciem rolnikiem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy (wydając decyzję w dniu [...] r. znak [...]), podnosząc, iż kryterium przyznania pomocy finansowej na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy jest ściśle określone i obok wymogu by zostały w uprawach rolnych w gospodarstwie rolnym stwierdzone szkody spowodowane suszą w wysokości średnio powyżej 30 % istnieje wymóg, by co najmniej jedna osoba w rodzinie wnioskującego była rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlega tego rodzaju ubezpieczeniu z mocy ustawy. Sygn. akt II SA/Kr 367/07 Natomiast w przedmiotowej sprawie nie został spełniony warunek określony w pkt 1 gdyż zgodnie z art. 7 ust.1 i art.16 ust.3 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. nr 73, póz. 764 ) ubezpieczeniu nie podlegają rolnicy lub domownicy podlegający innemu ubezpieczeniu społecznemu lub posiadający ustalone prawo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Skarżący posiada ustalone prawo do emerytury z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S. C. wnioskując o zmianę decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, przytoczył okoliczności faktyczne, iż jest rolnikiem mającym 71 lat, który prowadzi samodzielnie gospodarstwo rolne powyżej [...] ha, zarejestrowane pod nr [...] pod kątem otrzymywania dopłat ze środków Unii Europejskiej, otrzymuje z KRUS-u świadczenie emerytalne oraz, że w [...] r. jego gospodarstwo zostało dotknięte suszą w ponad 46% a straty zostały wycenione na kwotę [...] zł. Wyraził pogląd, iż niezrozumiałym jest dla niego stwierdzenie organu, iż nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników skoro nie podejmował nigdy pracy poza rolnictwem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało stanowisko w sprawie, podkreślając okoliczność tą, iż S. C. nie figuruje w ewidencji ubezpieczonych Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 145, póz. 1270) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 tej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Sygn. akt II SA/Kr 367/07 Na podstawie powyższych kryteriów należy stwierdzić, że skarga S. C. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] jak i poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy [...] są poprawne pod względem merytorycznym. Sąd nie dopatrzył się również w procedowaniu organów uchybień procesowych, które byłyby podstawą do uchylenia tych decyzji. Podkreślić należy, że kwestię zasiłku celowego przyznawanego w ramach realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy w [...] r. regulowało w sposób kompleksowy rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy, przy czym najbardziej istotny dla decyzji o przyznaniu tego rodzaju zasiłku jest § 2 rozporządzenia bowiem określa dwa warunki pod jakimi rodzina może otrzymać pomoc finansową. Przepis ten jest sformułowany w sposób jasny, nie nasuwający wątpliwości w zakresie jego treści, również co do tego, że warunki muszą być spełnione w sposób kumulatywny tzn, że prócz przesłanki by w gospodarstwie rolnym, w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, w którym szkody w uprawach rolnych spowodowane suszą, oszacowane przez komisję powołaną przez Wojewodę na podstawie § 20 ust. 3 cytowanego wyżej rozporządzenia wyniosły średnio powyżej 30 %, co najmniej jedna osoba w rodzinie była rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy. Nie jest sporną okoliczność, iż w prowadzonym jednoosobowo przez skarżącego gospodarstwie szkody takie nastąpiły, co stwierdza protokół Wojewódzkiej Komisji ds. szacowania skutków klęsk żywiołowych w rolnictwie z dnia [...] r. wraz z załącznikiem określającym szczegółowo zakres szkód. Należy przejść do analizy drugiej przesłanki, która odsyła do ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Generalnie ustawa określa w art. 3 ust.1, że ubezpieczeniu społecznemu rolników podlega się z mocy ustawy jak i na wniosek. W art. 7 i 16 ustawa uszczegóławia zakres podmiotowy ubezpieczenia emerytalno-rentowego oraz wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego, wskazując jednocześnie na wyłączenie z ubezpieczenia z mocy prawa w sytuacji gdy rolnik lub jego domownik podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu, ma ustalone prawo do emerytury lub renty albo ma ustalone prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Organy orzekające w sprawie prawidłowo ustaliły, że skarżący nie podlega, co istotne, na dzień wydania decyzji w przedmiocie zasiłku celowego, ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy, kierując w tym zakresie zapytanie do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Sygn. akt 11 SA/Kr 367/07 Nie ma znaczenia okoliczność, iż w przeszłości takiemu ubezpieczeniu podlegał. Na dzień dzisiejszy, co sam skarżący przyznaje, pobiera świadczenie emerytalne, wypłacane mu przez KRUS, co stanowi okoliczność wyłączającą na gruncie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników objęcia go ubezpieczeniem z mocy ustawy. W ocenie Sądu organy prawidłowo wypowiedziały się o charakterze decyzji w przedmiocie zasiłku celowego przyznawanego w związku ze suszą w [...] r., tzn., że decyzja o jego przyznaniu nie posiada charakteru uznaniowego, w związku z wydaniem której można wziąć pod uwagę pozaustawowe okoliczności typu sytuacja rodzinna czy majątkowa. Decyzja ma ścisłe umocowanie w przepisach prawnych tj. w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych a wobec uznania, że S. C. nie spełnia jednego z ustawowych warunków przyznania zasiłku - skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.