II SA/Kr 3675/01
WyrokWSA w Krakowie2006-02-01
Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Krystyna Daniel, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uprawnienia wdowy po kombatancie mogą zostać utrzymane, jeśli uprawnienia kombatanckie zmarłego męża wynikały wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, a nie z udziału w walkach z UPA lub grupami Wehrwolfu?Ratio decidendi
Uprawnienia wdowy po kombatancie mają charakter pochodny od uprawnień kombatanta. Jeśli uprawnienia kombatanckie zmarłego męża wynikały wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, a nie z innych przesłanek wskazanych w ustawie (np. walka z UPA), to wdowa może zostać pozbawiona tych uprawnień. Sąd uznał, że organ prawidłowo zastosował przepisy ustawy o kombatantach, pozbawiając skarżącą uprawnień.Stan faktyczny
Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił Z. P. uprawnień wdowy po kombatancie, uznając, że jej zmarły mąż F. P. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej. Skarżąca odwołała się, twierdząc, że jej mąż walczył z bandami. Organ utrzymał w mocy swoją decyzję, a następnie Z. P. wniosła skargę do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 lutego 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie : WSA Krystyna Daniel (spr) AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2006r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia 8 listopada 2001 r., Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień wdowy po kombatancie skargę oddala
Sygn. akt. 3675/ 01
UZASADNIENIE
Decyzją z [...] lipca 2001 r. Nr [...] Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych na postawie art.22. ust. 2 w zw. z art. 20 ust. 3 oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm.) pozbawił Z. P. uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie, przyznanych w dniu [...] . 07. 19991 r. przez ZW ZBoWiD w [...] .
W uzasadnieniu organ podał, że Z. P. uzyskała uprawnienia po zmarłym mężu F. P., który posiadał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej na podstawie zaświadczenia WKU w [...] z dnia [...] .08. 1986 r. nr [...] o pełnieniu służby wojskowej w latach 1949-1952 i udziale w walce z bandami w składzie grup operacyjnych wydzielonych z 8 Pułku KBW w okresie od [...] .12. 1949 r. do [...] .02. 1950 r. . Organ wskazał, że w myśl art. 25 ust. 2. pkt.2 ustawy o kombatantach uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobom, które otrzymały je wyłącznie z tytułu "utrwalania władzy ludowej", wskazując, ze uprawnienia wdów są uprawnienia pochodnymi i zależą od istnienia uprawnień pierwotnych.
Z. P. odwołała się od tej decyzji, wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy i przywrócenie jej uprawnień wdowy po kombatancie podniosła, że jej mąż podczas służby w Wojsku Polskim brał udział w walkach z "tak zwanymi bandami" w okresie od grudnia 1949 r. do lutego 1950 r. Podniosła też, że przyznane jej uprawnienia nie powinny być odbierane.
Decyzją z 8 listopada 2001 znak [...] Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] lipca 2001 r.
W uzasadnieniu Kierownik Urzędu podał, że w postępowaniu weryfikacyjnym ustalono, że F. P. odbył służbę wojskową w 8 Pułku KBW i jak wynika z pisma CAW z dnia [...] .08. 1995 r. jednostka w której służył nie uczestniczyła w latach 1949-1952 w walkach z oddziałami UPA i grupami Wehrwolfu, natomiast walczyła w z poakowskim podziemiem, WiN i bandami rabunkowymi. Organ wskazał także na uchwałę SN z dnia [...] .01. 1996, sygn. akt [...] stwierdzającą, że uprawnienia wdów po kombatantów nie mają pierwotnego charakteru.
Z. P. wniosła od tej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego i podniosła, analogicznie jak w odwołaniu, że jej mąż F. P. podczas służby w Wojsku Polskim walczył z bandami, a utrwalanie władzy ludowej, o którym pisze organ to: "wyraźne utrzymywanie bytu Państwa Polskiego".
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o oddalenie skargi z powodów podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 1 lutego 2006 r. strony się nie stawiły.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone - czyli również w sytuacji niniejszej sprawy ze skargi Z. P. -podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne, na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stosownie do § 1 rozporządzenia Prezydenta RP z 25.04. 2003 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz. U. Nr 72, poz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują.
Na wstępie należy stwierdzić, że nie ulega wątpliwości, jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie, iż uprawnienia wdów po kombatantach nie mają charakteru pierwotnego ale pochodny od uprawnień kombatantów. Oznacza to, że orzekając o uprawnieniach wdowy po kombatancie należy badać czy sam kombatant, gdyby żył, mógłby zachować przyznane uprawnienia czy też byłby ich pozbawiony, (por. wyrok NSA z 8.03. 2001 VSA 1625/00 LEX nr 79349)
W przedmiotowej sprawie Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych orzekł prawidłowo, że wyłącznym tytułem uprawnień kombatanckich F. P. była walka zbrojna o utrwalanie władzy ludowej w o okresie od [...] . 12. 1949 r do [...] .02. 1950 r czasie służby wojskowej w 8 Korpusie KBW, którą odbywał w okresie od 1949 do 1952 r. (zaświadczenia WKU w [...] z dnia [...].08. 1986 r nr [...] ). W tej sytuacji należało zastosować art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy o kombatantach, stanowiący, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej. W tej sytuacji ponieważ F. P. rozpoczął służbę wojskową po [...] . 06. 1947 r. tytuł zachowania przez niego uprawnień kombatanckich, związanych ze służbą wojskową mógłby wynikać z art. 1 ust. 2 pkt. 6 ustawy o kombatantach czyli z racji uczestniczenia w walkach z oddziałami UPA lub grupami Wehrwolfu. Jak jednak ustalono w toku postępowania weryfikacyjnego F. P. służył w 8 Pułku KBW, który w latach 1949-1952 nie brał udziału w walkach z UPA i Wehrwolfem (zaświadczenie CAW z dnia 22. 08. 1995 r. ).
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie, stosownie do dyspozycji art. art. 22. ust. 2 w zw. z art. 20 ust. 3 oraz art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24.01. 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm.) miał podstawę do pozbawienia Z. P. uprawnień kombatanckich.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30. 08. 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło