II SA/Kr 37/98

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Banku Współpracy Regionalnej S.A. w K., Oddział N.-S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N.-S. z dnia 13 listopada 1997 r. (...) w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie zarejestrowania naczepy ciężarowej - uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji; (...). Zarząd (...) Miejskiej Strefy Usług Publicznych w N.-S. decyzją z dnia 8 lipca 1997 r. odmówił zarejestrowania naczepy ciężarowej, uniwersalnej, KOGEL SN 24, nr nadwozia (...) i (...), rok prod. 1995, na rzecz Banku Współpracy Regionalnej S.A. w N.-S. ul. K. 5. Wcześniej, w dniu 22 listopada 1995 r. na naczepie tej, będącej własnością Spółdzielni Inwalidów - Zakładu Pracy Chronionej, został ustanowiony zastaw bankowy. Pismem z dnia 16 grudnia 1996 r. BWR oświadczył ww. Spółdzielni, że z powodu niespłacenia należności zabezpieczonej tym zastawem, przejmuje naczepę na własność. Bank oddał ją w leasing Przedsiębiorstwu Handlowo-Produkcyjnemu "G." w K. W dniu 7 maja 1997 r. pojazd został na rzecz Banku zarejestrowany warunkowo. Jednakże Urząd Miasta K. poinformował, że naczepa jest zajęta w związku z egzekucją prowadzoną przez Urząd Skarbowy K.-P. W uzasadnieniu decyzji z dnia 8 lipca 1997 r. napisano, że do momentu jej wydania nie ma dowodów potwierdzających zwolnienie pojazdu spod egzekucji i dlatego postanowiono o odmowie jego rejestracji. W wyniku odwołania wniesionego przez Bank Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N.-S., decyzją z dnia 22 sierpnia 1997 r. uchyliło ww. decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia stwierdzając braki w postępowaniu dowodowym. Kolegium podniosło zwłaszcza to, że zajęcie pojazdu nie zostało odnotowane w dowodzie rejestracyjnym a kwestia ta nie została należycie zbadana przez organ I instancji. W ponownym postępowaniu Zarząd (...) Miejskiej Strefy Usług Publicznych wydał w dniu 29 września 1997 r. postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie rejestracji naczepy do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy dla K.-P., Wydział I Cywilny, "w zakresie prowadzenia egzekucji administracyjnej i sądowej". W uzasadnieniu tego postanowienia stwierdzono, że przyczyną zawieszenia postępowania jest konieczność rozstrzygnięcia przez organ sądowy sprawy zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej prowadzonej wobec właściciela pojazdu, tj. Spółdzielni Inwalidów im. Komuny Paryskiej w K. W dniu 8 października 1997 r. Bank Współpracy Regionalnej S.A. w K., Oddział w N.-S. złożył zażalenie na ww. postanowienie stwierdzając, że postępowanie dotyczące zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej nie ma żadnego znaczenia w sprawie dotyczącej rejestracji pojazdu. Bank powołał się na Postanowienie Sądu Rejonowego dla K.-P. z dnia 11 września 1997 r. (...), mocą którego wyznaczono komornika sądowego do prowadzenia egzekucji przeciwko Spółdzielni Inwalidów i utrzymano w mocy zajęcie ruchomości dłużnika dokonane przez administracyjny organ egzekucyjny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N.-S. postanowieniem z dnia 13 listopada 1997 r. (...) utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. Doręczono je Bankowi Współpracy Regionalnej w dniu 8 grudnia 1997 r. W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że istotnymi elementami sprawy są: utrzymanie zajęcia ruchomości przez Sąd Rejonowy dla K.-P. oraz to, że BWR złożył wniosek o wyłączenie ruchomości, w tym przedmiotowego pojazdu, spod egzekucji. Kwestia wyłączenia spod egzekucji dotyczy własności rzeczy lub prawa majątkowego, albowiem osoba trzecia powinna odpowiednio udokumentować swój wniosek. Właśnie status własnościowy jest, zgodnie z ustawą Prawo o ruchu drogowym, materialnoprawną przesłanką wydania decyzji o rejestracji samochodu. Jeśli więc w dyskutowanej sprawie status ten jest wątpliwy i zależy od rozstrzygnięcia kwestii wyłączenia spod egzekucji, to Samorządowe Kolegium Odwoławcze w kwestii tej dostrzega zagadnienie wstępne, o jakim mowa w art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa, stanowiące obligatoryjną przesłankę zawieszenia postępowania administracyjnego. Kolegium zaznaczyło, że sam organ orzekający w sprawie rejestracji samochodu nie ma kompetencji do rozstrzygania kwestii własności pojazdu. Na ww. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego Bank Współpracy Regionalnej S.A. w K., Oddział w N.-S. skierował w dniu 7 stycznia 1998 r. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący zarzucił naruszenie art. 97 Kpa i podniósł, że nie było przesłanek do zawieszenia postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącego nie dokonano zajęcia pojazdu, gdyż nie ma o tym adnotacji w dowodzie rejestracyjnym, a nawet uznanie, że zajęcie zostało dokonane, to nie ma to wpływu na prawo własności pojazdu. Stąd wniosek skarżącego, że bez znaczenia dla sprawy jest zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej, a on sam jest właścicielem pojazdu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N.-S. wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu powtórzono poprzednią argumentację podkreślając, że z dokumentacji sprawy wynika fakt zajęcia pojazdu i to, że wniosek BWR o jego wyłączenie spod egzekucji administracyjnej nie został rozpatrzony, gdyż nastąpił zbieg egzekucji. Spółdzielnia im. Komuny Paryskiej zakwestionowała postępowanie Banku, zmierzające do przejmowania pojazdów stanowiących jej własność, a użytkowanych przez osoby trzecie na podstawie umowy leasingu. Stwierdzono, że sprawę komplikuje fakt, że na pojeździe ustanowiony został zastaw rejestrowy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Dla możliwości /i obowiązku/ zawieszenia postępowania administracyjnego w tym trybie konieczne, jest zatem powstanie takiej sytuacji /kwestii prejudycjalnej/, w której istnieje związek przyczynowy między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego i zależnym od niego rozstrzygnięciem danej sprawy administracyjnej. W analizowanej sprawie organy prowadzące postępowanie w sprawie rejestracji naczepy ciężarowej /w I instancji Zarząd (...) Miejskiej Strefy Usług Publicznych w N.-S., a w II instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N.-S./ słusznie zauważyły, że elementem istotnym dla załatwienia sprawy i wydania decyzji administracyjnej jest to, kto jest właścicielem pojazdu. Wylegitymowanie się prawem własności pojazdu jest bowiem, zgodnie z przepisami prawa regulującymi zasady rejestracji pojazdów samochodowych, podstawowym elementem, koniecznym dla dokonania rejestracji. Jednakże organy te były w błędzie twierdząc, że kwestia własności naczepy ciężarowej, będącej przedmiotem wniosku o rejestrację, ma być rozstrzygnięta w postępowaniu egzekucyjnym /w postępowaniu rozstrzygającym o zbiegu egzekucji lub w postępowaniu o wyłączenie naczepy spod egzekucji/. Postępowanie egzekucyjne, zarówno administracyjne, jak i sądowe, stanowi bowiem procedurę wykonawczą, w ramach której nie orzeka się i nie rozstrzyga o czyichkolwiek materialnych prawach lub obowiązkach. W postępowaniu tym nie może więc zapaść orzeczenie rozstrzygające o tym, kto jest właścicielem naczepy. W jego ramach może wprawdzie nastąpić zbycie rzeczy, ale jej ewentualny nabywca stanie się jej pierwotnym właścicielem i nie ma żadnego związku między nim, a właścicielem poprzednim. Z przedstawionych tu względów należy stwierdzić, że fakt toku postępowania egzekucyjnego, prowadzonego wobec spornej naczepy samochodowej, nie stanowi "zagadnienia wstępnego", o jakim mowa w cyt. art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa. Organ prowadzący postępowanie winien zatem stwierdzić, 'kto jest aktualnie właścicielem tej naczepy, niezależnie od prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego. Ewentualne wątpliwości w kwestii tej własności mogłyby spowodować zawieszenie postępowania, jednak wtedy należałoby wszcząć postępowanie sądowe w sprawie ustalenia właściciela. Toczące się postępowanie egzekucyjne niczego w tej mierze nie przesądzi. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa i z tego powodu postanowił, jak w sentencji na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. O kosztach postanowiono na podstawie art. 55 ust. 1 tejże ustawy.