II SA/Kr 370/05
WyrokWSA w Krakowie2007-05-15
Skład orzekający: Sędzia WSA Renata Czeluśniak, Sędzia WSA Grażyna Firek, Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podniesienie poziomu gruntu na działce sąsiedniej (działka nr 1015) poprzez nawiezienie ziemi i nasadzenie drzewek, które według skarżącego zmienia stosunki wodne i szkodliwie wpływa na jego działkę (działka nr 1014), uzasadnia nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na podstawie art. 29 Prawa wodnego, zwłaszcza w kontekście zwykłych opadów deszczu oraz zjawiska cofania się wód rzecznych podczas powodzi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji obu instancji naruszyły art. 29 ust. 1 i 3 Prawa wodnego, błędnie oceniając wpływ nadsypania ziemi na działce nr 1015 na stosunki wodne na działce nr 1014. Organy nie zbadały wszystkich aspektów zmiany stanu wody, w tym wpływu nadsypania ziemi między budynkami oraz nasadzenia drzewek, a także nie odniosły się do wniosku o opinię biegłego geodety. Nakazanie wykonania wodnicy było sprzeczne z ustaleniami, że nasyp nie wpływa szkodliwie na działkę sąsiednią, podczas gdy nakaz taki jest możliwy tylko po stwierdzeniu szkodliwego wpływu.Stan faktyczny
Skarżący T. K. domagał się przywrócenia do stanu poprzedniego części swojej działki nr 1014, twierdząc, że nawiezienie ziemi na sąsiedniej działce nr 1015 przez P. K. zmieniło stosunki wodne i powoduje zalewanie jego nieruchomości. Organ pierwszej instancji odmówił przywrócenia stanu poprzedniego, nakazując jedynie wykonanie wodnicy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucał organom błędną wykładnię art. 29 Prawa wodnego, nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego oraz nieodniesienie się do wszystkich dowodów i wniosków.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II SA/ Kr 370/ 05 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 maja 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie : WSA Grażyna Firek ( spr. ) WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant: : Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2007 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2005 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia do stanu poprzedniego części działki I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I Instancji, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz skarżącego T. K. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
II SA/Kr 370/05
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] 2004 r. znak: [...] na podstawie art.104 Kodeksu postępowania administracyjnego / Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm./, art. 29 ust. l pkt l i ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001r - Prawo wodne / Dz.U. z 2001 r. Nr 115 poz. 1229 z późn. zm./, w zw. z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. Sygn. akt: [...] z [...] 2004 roku o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy dotyczącej nawiezienia ziemi na własnej posesji przez P. K. zam. [...] do ponownego rozpatrzenia Wójt Gminy G. odmówił przywrócenia do stanu poprzedniego tej części działki nr 1015 należącej do P. K. a której nawieziona została ziemia oraz nakazał P. K. wkonanie wodnicy na własnym gruncie bezpośrednio przy granicy z działką nr 1014 na długości 60mb. od rowu przy drodze krajowej nr 75 o wymiarach 20cm x 20cm /głębokość x szerokość/w terminie do 30 kwietnia 2005 r.
W jej uzasadnieniu organ l instancji przedstawił przebieg postępowania i stwierdził, że przeprowadzona w dniu [...] kolejna rozprawa połączona z ustaleniem spadków terenu za pomocą niwelatora potwierdziła, że występuje spadek podłużny na działce nr 1014 w kierunku rowu przydrożnego /w części od budynku mieszkalnego P. K. o rowu przydrożnego w granicach zera/, że zabudowania /budynek mieszkalny, budynki gospodarcze/ P. K. położone są poniżej w stosunku budynku mieszkalnego T. K. o 77 do 85 cm, że nasyp wykonany przez P. K. może powodować podniesienie się poziomu wód opadowych podczas powodzi, jednakże w przypadku "normalnych" opadów deszczu nie powinien oddziaływać negatywnie na działkę 1014, bowiem z pomiarów wynika, że z samej tej działki woda powinna się kierować w stronę przydrożnego rowu, jedynie w samej dolnej części gdzie opisany spadek wahał się w granicach wartości zero może występować problem odpływu wody czego w dniu przeprowadzenia wizji nie stwierdzono. Organ stwierdził, że w trakcie rozprawy wynikła nowa okoliczność świadcząca o istnieniu w granicy działek nr 1014 i nr 1015 wspólnej wodnicy odprowadzającej wody opadowe z tych działek. Oceniając powyższe ustalenia organ l instancji stwierdził, że pomimo wykonania przez P. K. nasypu nie został zmieniony stan wody na działce nr 1014 ponieważ zarówno dokonane pomiary, jak również istniejąca wcześniej wodnica /obecnie śladowa/ świadczy o sprowadzeniu wód opadowych w warunkach normalnych do rowu przydrożnego; działka nr 1014 w górnej części / od strony zabudowań T. K./
na wysokości wskazanego przez wnioskodawcę do usunięcia nasypu wykazuje wyraźny spadek w kierunku wschodnim tj. ku drodze krajowej nr 75. Jest to, zd. organu, dowód na to, że w tym miejscu wody opadowe z tej działki kierują się w przeważającej części zgodnie z nachyleniem terenu ku szosie, a zatem nasyp w tym miejscu nie stanowi przeszkody w swobodnym przepływie wód opadowych. Co prawda występuje nieznaczny spadek poprzeczny na działce nr 1014 w kierunku działki nr 1015, jednakże stan taki zobowiązuje samego właściciela tej działki do ujęcia i sprowadzenia wody po własnym gruncie lub też wspólną wodnicą. Organ wskazał także, iż sprawa istnienia przedmiotowego rowu /wodnicy/ znalazła rozstrzygniecie w decyzji ostatecznej Wójta Gminy G. z dnia [...] 1999 r znak: [...] w której między innymi orzeczono "odmawia się T.K. — spełnienia żądania tj. zasypania wlotu wodnicy do rowu przydrożnego przy drodze relacji B. — N. ". Pomimo pewnych rozbieżności w ocenie istniejącego stanu przez wnioskodawcę, niezaprzeczalnym jest fakt, że skoro rów graniczny niegdyś spełniał swoją rolę pełniąc funkcję urządzenia odwadniającego grunty, to również obecnie istnienie wodnicy w granicy obydwu działek jest wskazane i celowe.
Następnie organ l instancji wskazał, że regulujący kwestię stanu wody na gruncie art. 29 ust. l pkt. l Prawa Wodnego mówi, że właściciel nie może "zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkoda dla gruntów sąsiednich" i stwierdził, że pomimo podniesienia terenu na działce nr 1015 przez P. K. nie doszło do zmiany kierunku odpływu wody z tej działki ponieważ nadal występuje spadek w kierunku jego budynku mieszkalnego, a zarazem drogi krajowej. Nasyp ten może stanowić jedynie przeszkodę w przypadku powodzi kiedy następuje wypełnienie koryta rzeki U. i cofnięcie wody przepustem pod drogą krajową nr 75. Wówczas działka nr 1014 od strony tej drogi będzie zalana wcześniej aż do momentu wyrównania się lustra wody z nasypem na działce nr 1015. Jednakże po przekroczeniu tej wysokości zostaną podtopione zabudowania P. K., podczas gdy nie będzie takiego zagrożenia dla zabudowań T. K. /różnica terenu /. Biorąc pod uwagę taką sytuację po przejściu fali powodziowej i tak woda po opadnięciu w rzece powinna spłynąć do rowu przydrożnego, a następnie do rzeki. Ewentualne miejscowe zastoiska wody na działce nr 1014 będą ustępować porównywalnie z innymi występującymi na sąsiednich działkach w tym rejonie. W takich sytuacjach trudno odnosić się, zd. organu, do zapisu Prawa Wodnego, bowiem ochrona dobytku przed powodzią leży w interesie każdego właściciela nieruchomości. Organ l instancji wskazał również, że decyzją znak: [...] z dnia
[...] 2004 r Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję Wójta Gminy G. znak; [...] z dnia [...] 2004 r i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, w jej uzasadnieniu dokonując dokładnej analizy pomiarów terenu zawartych w załącznikach 1,2 do protokołu z wizji przeprowadzonej w dniu [...] 2004 r. , ale zd. organu l instancji organ odwoławczy błędnie określił wyniki pomiarów i przyjął je jako rzędne wysokości terenu, natomiast w załącznikach tych wyraźnie widniał zapis, że wykazane wartości były odczytem na łacie niwelacyjnej. Fakt ten sprawił całkowicie odwrotną interpretację pomiarów, co oznacza, że wszędzie tam gdzie zostało użyte przez SKO określenie "niżej" w rzeczywistości jest "wyżej" i na odwrót. Dokładna interpretacja wyników pomiarów została zapisana w protokole z wizji w terenie mającej miejsce w dniu [...] 2004 r., gdzie przedstawiono również wzajemne odniesienia wysokościowe poszczególnych punktów ujętych w załącznikach do protokołu.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył T. K. podnosząc kwestie związane z samowolną - w jego ocenie - zmianą sposobu użytkowania budynków znajdujących się na działce nr 1015 stanowiącej własność P. K., a także wskazując, iż wydana decyzja nie rozwiązuje problemu jaki może zaistnieć w trakcie długotrwałych opadów deszczu i powodzi prowadzącej do zalania jego nieruchomości i budynków. Odwołujący się wskazał także, że wobec odmiennej oceny dokonanych pomiarów przez organ l instancji od ich oceny zawartej w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2004 r. celowym będzie wykonanie mapy sytuacyjno-wysokościowej spornego terenu przez uprawnionego geodetę.
Decyzją z dnia [...] 2005 r. sygn.akt:[...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071), art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2001r. Nr 115, poz. 1229 z późn. zm.) oraz art. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z póź.zm.) i § 1 pkt 6 lit c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 21 listopada 2003r. w sprawie obszarów-właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych ( Dz. U. z 2003r. Nr 198, póz. 1925) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. po rozpatrzeniu powyższego odwołania utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W jej uzasadnieniu organ odwoławczy najpierw wskazał przebieg całego postępowania oraz wskazał, że zgodnie z dyspozycją art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz.U. z 2001 r. Nr 115, poz. 1229 ze zm.), właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Jak stanowi art. 29 ust. 3 w/w ustawy, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt (burmistrz lub prezydent miasta) może w drodze decyzji nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.
Odnosząc powyższe reguły do stanu faktycznego w nin. sprawie organ odwoławczy stwierdził, że organ l instancji prawidłowo nakazał P. K. wykonanie wodnicy o parametrach i w terminie określonych w decyzji z dnia [...] 2004r. Nałożenie wykonania takiego obowiązku jest wynikiem ustaleń dokonanych przez organ l instancji, a prowadzących do przyjęcia, iż część działki nr 1015 położona jest powyżej działki nr 1014, a tym samym możliwe jest przelewanie się wody z działki nr 1015 na działkę nr 1014. Przedmiotowa wodnica, która, może być potraktowana jako urządzenie zapobiegające szkodom w rozumieniu art. 29 ust. 2 Prawa wodnego, z uwagi na nachylenie przedmiotowego terenu w kierunku rowu znajdującego się przy drodze krajowej nr 75 odprowadzi wody z działki nr 1015 do tego rowu.
Jeżeli chodzi o kwestię odmowy spełnienia żądań T. K. dotyczących usunięcia nawiezionej ziemi organ odwoławczy stwierdził, iż pomimo tego, że poziom gruntu na działce P. K. został podniesiony , to woda spływająca z tej działki nie będzie przelewać się na działkę nr 1014, a tym samym nie będzie oddziaływać szkodliwie na nieruchomość T. K. Przeprowadzone pomiary wysokościowe wskazują bowiem, iż w większej części działka T. K. i budynek mieszkalny znajdujący się na tej działce położone są powyżej nieruchomości P. K., a tym samym nie dojdzie do przelania się wody. Ewentualna możliwość przelania się wody rozwiązana została poprzez nałożenie obowiązku wykonania wodnicy, którą to wodnicą woda przepływnie do rowu znajdującego się przy drodze krajowej nr 75.
Odnosząc się w dalszym ciągu do zarzutów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy stwierdził, że kwestia prowadzenia przez P. K. robót budowlanych, które w ocenie odwołującego się jest samowolną zmianą sposobu użytkowania nie może zostać rozstrzygnięta w obecnym postępowaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w
T., bowiem sprawy dotyczące wykonywania robot budowlanych i zgodności wykonywania tych robot z przepisami prawa podlegają kontroli przez organy nadzoru budowlanego, a w tej konkretnej sprawie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. W sytuacji zatem, gdy odwołujący się zarzuca tzw. samowolę budowlaną to w kwestii oceny zasadności tych zarzutów może wypowiedzieć się Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego po złożeniu przez T. K. stosownego wniosku. Odnosząc się do kwestii zalewania nieruchomości T. K. w czasie opadów deszczu prowadzących do powodzi i występującego w tym miejscu zjawiska cofania się wody z rzeki [...] organ odwoławczy wskazał, że stoi na stanowisku, iż art. 29 ustawy - Prawo wodne normuje sytuację jaka może wyniknąć na skutek zwykłych opadów deszczu, a mianowicie zakazuje zmian stosunków wodnych, nie będących następstwem powodzi, lecz zwykłych zjawisk przyrodniczych. W kwestii występującego zjawiska cofania się wody z rzeki, które to zjawisko ma miejsce w czasie powodzi, zd. organu odwoławczego, celowym wydaje się zwrócenie się do Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K., który to organ wykonuje prawa właścicielskie w stosunku do rzeki [...], o podjęcie działań, które zapobiegną przedostawaniu się wody z rzeki do przepustu pod drogą krajową nr 75. Odnosząc się do zarzutu błędnego określenia parametrów wodnicy organ odwoławczy wskazał, iż zarówno jej wymiary (szerokość, głębokość i długość) oraz miejsce lokalizacji są prawidłowe i umożliwią ewentualne odprowadzenie wody z terenu działki nr 1015 do rowu znajdującego się przy drodze krajowej nr 75.
Organ odwoławczy podkreślił także, iż w zaskarżonej decyzji organ l instancji rozstrzygając przedmiotową sprawę uwzględnił wskazania Kolegium dotyczące sposobu i konieczności nałożenia na P. K. wykonania określonych obowiązków, a zatem wbrew twierdzeniom odwołującego się decyzja ta jest zgodna z prawem.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. T. K. wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu l instancji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania zarzucając naruszenie prawa materialnego tj. art. 29 Ustawy Prawo wodne, poprzez jego błędną wykładnię, naruszenie przepisów postępowania poprzez nie wyjaśnienie istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności mających zasadniczy wpływ na wynik sprawy, a nadto błędną ocenę zebranego materiału.
Zd. skarżącego zarówno w decyzji organu l instancji, jak również w zaskarżonej decyzji błędnie przyjęto, iż dyspozycja normy art. 29 Ustawy " Prawo wodne" ma zastosowanie -tylko w przypadku zmiany stosunków wodnych na gruncie, będących wynikiem zwykłych opadów deszczu, a nie dotyczy występowania zjawiska zalewania gruntu będącego wynikiem powodzi. W przedmiotowej sprawie o stosunkach wodnych na gruncie decyduje również, a może przede wszystkim zjawisko cofania się wody z rzeki [...]. Od rzeki [...] odchodzi rów, który następnie przepustem pod drogą krajową nr. 75 przechodzi na drugą stronę drogi i łączy się z rowem przebiegającym wzdłuż drogi na odcinku przylegającym miedzy innymi do działki 1014. Każda zatem zmiana poziomu wody w rzece, spowodowana intensywnymi opadami deszczu w miejscowości U., a nawet na terenach położonych wyżej gdzie rzeka bierze swój początek, powoduje natychmiastowe wypełnianie się tego rowu, a następnie cofanie się wody na działkę 1014 i jej zalewanie, ponieważ położona jest najniżej. Skarżący wskazał, że dotychczas przed nawiezieniem ziemią działki nr 1015, w miarę przybywania wody na działce nr 1014, strumień wody przesuwał się na niej od drogi krajowej nr.75 w kierunku jego domu mieszkalnego, a następnie przelewał się na działkę nr 1015 (w jej najniższym położeniu nie zalewając domu mieszkalnego ani zabudowań gospodarczych P. O., ponieważ położone są wyżej) i dalej na działki sąsiednie nie powodując większych szkód. Wskutek nawiezienia ziemi na działce nr 1015, został odcięty przepływ w/w strumienia, a w związku z tym cała woda z rzeki dopływająca tym rowem będzie się znajdować na działce na działce nr 1014. Jej strumień jeszcze dalej przesunie się w kierunku jego domu mieszkalnego, aż do momentu kiedy poziom wody na działce nie osiągnie poziomu nawiezionej ziemi. Wtedy przeleje się przez ten nasyp zalewając działkę nr 1015, następnie działki sąsiednie: nr nr 1017/1, 1017/2, 1018 i inne. Zd. skarżącego ilość zalanych wtedy działek powiększy się ponieważ woda ta dalej rozleje się na działki: nr nr 732, 734, 735 i 736, zagrażając budynkom mieszkalnym i gospodarczym na tych działkach i fakt ten ma zasadnicze znaczenie dla oceny zakresu zmiany stosunków wodnych na gruncie będących następstwem nawiezienia przez P. K. ziemi na swoją działkę 1015. Skarżący podkreślił, że nawiezienie ziemi na działce nr 1015 nie wynika z zabezpieczenia tej nieruchomości przed powodzią lecz wynika z realizacji zadania inwestycyjnego P. K. na podstawie decyzji wstępnej wz i zt Wójta Gminy z dnia [...] 2003r., a następnie anulowanej Decyzją Wójta Gminy z dnia [...] 2003r.
Skarżący zarzucił nadto, iż w toku postępowania błędnie oceniono zebrany w sprawie materiał dowodowy. Wykonane bowiem przez pracowników Gminy pomiary na gruncie w dniu [...] 2004r. pozwalają w sposób jednoznaczny ustalić, że nawiezienie ziemi na działkę nr 1015 i jej odpowiednie ukształtowanie (ze spadkiem w kierunku działki 1014), będzie szkodliwie oddziaływać na jego działkę, ponieważ woda ze zwykłych opadów deszczu •będzie z niej spływać, zalewając działkę nr 1014. Skarżący wskazał, że z przeprowadzonych pomiarów wynika jednoznacznie, iż działka nr 1015 jest pochylona od drogi gminnej w kierunku drogi krajowej nr. 75 lecz do miejsca sporu (co stanowi ok.50% jej długości). Dalsza część działki tj w miejscu nawiezienia ziemi w kierunku drogi krajowej aż do rowu przydrożnego nie posiada spadku. Nawieziona ziemia w tym obszarze została dosypana do samej granicy obu działek: nr 1015, 1014 i ukształtowana ze spadkiem w kierunku działki 1014 tak, że woda z opadów deszczu wlewa się wprost na działkę skarżącego. W analizie wyników pomiarów wykonanych przez Wójta Gminy oraz SKO nie uwzględniono w ogóle lub zinterpretowano je nierzetelnie, wysokości punktów leżących na obu działkach nr 1015 i nr 1014 w , miejscu sporu (tj. w pobliżu zabudowań P. K).Prawidłowa analiza, zd. skarżącego, prowadzi do wniosku, że działka nr 1015 na wysokości domu mieszkalnego P. K. znajduje się wyżej od działki nr 1014 p 104cm, że działka nr 1015 przy ścianie stodoły - strona zachodnia jest położona wyżej od działki nr 1014 o 88cm, że działka nr 1015 przy słupku narożnym działek nr 1017/2 i nr 1015 jest położona wyżej od działki nr 1014 o 41,5 cm ; działka nr 1014 idąc od znajdującego się na niej domu mieszkalnego jest pochylona w kierunku drogi krajowej nr. 75 do wysokości miejsca sporu, dalej spadek jej do drogi krajowej i wynosi prawie "zero", w tym też obszarze wskutek nawiezienia ziemi na działce nr 1015, spływające z niej wody opadowe bezpośrednio wlewają się na działkę nr 1014 , która stała się stała się zlewnią wód z działki nr 1015. Skarżący podkreślił, że wyniki dokonanych pomiarów zostały odmiennie zinterpretowane przez organ l instancji oraz SKO w T. - decyzja SKO z dnia [...] 2004r. i w podsumowaniu analizy wyników pomiarów zarówno Wójta Gminy jak i SKO w T. przyjęto błędnie, że spadki terenu na działkach nr 1015 i nr 1014 w kierunku drogi krajowej nr. 75 są wystarczające i umożliwią odprowadzenie wód z tych dziatek do rowu przydrożnego. Nie wzięto pod uwagę, że spadki terenu na obu działkach od miejsca sporu do drogi krajowej wynoszą,, zero", oraz że na tym odcinku działka nr 1015 znajduje się wyżej niż działka nr 1014 odpowiednio : 104cm, 88cm, 41,5cm ze spadkiem w kierunku działki nr 1014. W postępowaniu administracyjnym
Wójta Gminy G. nie uwzględniono w tym zakresie wskazówek SKO w T. co do konieczności jednoznacznego ustalenia czy na wskutek podniesienia poziomu gruntu na działce 1015, stosunki wodne uległy zmianie do tego stopnia, że spływająca z niej woda szkodliwie oddziałuje na grunty sąsiednie. Skutkiem powyższego organ l instancji oraz SKO w T. uznały, iż wykonanie urządzenia - wodnicy zapobiegnie występowaniu szkód na działce nr 1014, która zd. skarżącego nie spełni swojego zadania. Usytuowanie jej wg wskazań zawartych w decyzji dokładnie tuż przy linii granicznej obu działek spowoduje że cała woda z działki nr 1015 będzie przechodzić na działkę nr 1014. Zd. skarżącego niesłuszne są także sugestie organów obu instancji, aby przywrócić sprawność wykonanej kilkadziesiąt lat temu wodnicy, która służyła wtedy osuszaniu terenu obu działek przy drodze krajowej (wysokości obu działek były wtedy na tym samym poziomie), bowiem obecnie służyłaby tylko do odprowadzania wód oraz ścieków z działki 1015 jak to miało już miejsce. Wreszcie skarżący zarzucił, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutu co do konieczności wykonania przez biegłego geodetę pomiarów w zakresie różnicy poziomów pomiędzy działkami 1014 i 1015. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/.
Zgodnie zaś z treścią art. 145 § 1 pkt 1/ a/ i c/ tej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do treści art. 135 cyt. ustawy sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r.-Prawo wodne /Dz.U. Nr 115 póz. 1229 ze zm./ właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich i odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie.
Stosownie do treści ust.2 tego przepisu na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich, zaś zgodnie z treścią ust. 3 cyt. przepisu jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.
Analiza treści tych przepisów prowadzi do wniosku, że w przypadku zmiany ukształtowania działki należy w pierwszym rzędzie ocenić czy zmiana taka zmienia stan wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich, a w przypadku uznania, że taka sytuacja zachodzi należy nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. W przypadku zaś uznania, że zmiany na gruncie wprawdzie zmieniają na nim stan wody, ale bez szkody dla gruntów sąsiednich brak jest podstaw do nakazania właścicielowi gruntu przywrócenia stanu poprzedniego, jak i nakazania właścicielowi wykonania urządzeń.
W nin. sprawie skarżący od początku postępowania zarzucał, że właściciel sąsiedniej działki nr 1015 dokonał zmiany stosunków wodnych na swojej działce co zmieniło stosunki wodne na działce nr 1014 poprzez nadsypanie gruntu wzdłuż działki nr 1015 /nasyp/, poprzez nadsypanie ziemi pomiędzy znajdującymi się na działce nr 1015 budynkami gospodarczymi oraz przy budynku mieszkalnym, a także poprzez gęste wysadzenie w granicy obu działek świerków.
Dokonując zatem ustaleń w pierwszym rzędzie należało ustalić, czy wskazane przez skarżącego nadsypania ziemi oraz nasadzenie drzewek zostały dokonane, a następnie czy zmiany te powodują zmiany wody na gruncie tj na działce nr 1015, w przypadku pozytywnych ustaleń dokonać oceny czy zmiany wody na przedmiotowym gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie tj. na działkę nr 1014.
Dopiero w przypadku ustalenia , że zmiana stanu wody na działce nr 1015 szkodliwie wpływa na działkę nr 1014 stosownie do zasad wynikających z cyt. przepisu należało nakazać właścicielowi działki nr 1015 przywrócenie stanu poprzedniego precyzyjnie określając jakie czynności mają zostać wykonane lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, przy czym wybór jednego lub drugiego rozwiązania winien zostać uzasadniony. W przypadku ustalenia , że poprzez nadsypanie ziemi i nasadzenie drzewek wprawdzie zmieniono stan wody na działce nr 1015 , ale zmiana ta nie wpływa szkodliwie na działkę nr 1014 , w świetle treści cyt. przepisu art.29 ustawy Prawo wodne brak było podstaw do nakazania wykonania urządzeń wodnych.
Tymczasem w okolicznościach nin. sprawy organy obu instancji uznały, że wykonanie nasypu na działce nr 1015 przez jej właściciela P. K. nie zmieniły stanu wody na działce nr 1014 stanowiącej własność T. K., co zd. organów , wynika z analizy dokonanych pomiarów na obu działkach, nie odnosząc się w żaden sposób do oceny tych stosunków wodnych wobec nadsypania na działce nr 1015 ziemi pomiędzy budynkami gospodarczymi i przy budynku mieszkalnym, a także poprzez nasadzenie drzewek w granicy działek nr 1015 i nr 1014 , ale mimo to uznały za uzasadnione nakazać właścicielowi działki nr 1015 wykonanie wodnicy na własnym gruncie bezpośrednio z granicą działki nr 1014 na długości 60 mb od rowu przy drodze krajowej nr 75 o wymiarach 20 cm x 20 cm .
Zatem zarówno rozstrzygniecie organu l instancji , jak rozstrzygniecie organu II instancji pozostaje w sprzeczności z dokonanymi ustaleniami. Z jednej bowiem strony organy ustaliły, że nasyp ziemi na działce nr 1015 nie wpływa szkodliwie na działkę nr 1014 ,a pomimo tego nałożyły na właściciela działki obowiązek wykonania wodnicy, podczas gdy nałożenie takiego obowiązku możliwe jest wyłącznie po stwierdzeniu , że zmiana wód na gruncie szkodliwie oddziałuje na grunty sąsiednie. Zwrócić też należy uwagę, że w zaskarżonej decyzji dokonując oceny wpływu wykonanego nasypu na działkę skarżącego organ odwoławczy miał na uwadze jedynie zmianę stosunków wodnych na gruncie będących wynikiem zwykłych opadów deszczu z wyłączeniem zjawiska zalewania gruntu będącego wynikiem intensywnych opadów deszczu prowadzących do zjawiska cofania się rzeki U., co zd. Sądu nie jest uzasadnione zważywszy na treść cyt. wyżej przepisu , który stanowi o wodach opadowych nie rozróżniając ich na wody opadowe z opadów atmosferycznych zwykłych lub intensywnych.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się do kwestionowanej przez skarżącego analizy pomiarów wykonanych przez organ l instancji , tym bardziej , że analiza taka dokonana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu poprzedniej decyzji tj. z dnia [...] 2004 r. była diametralnie odmienna od aktualnie przyjętej za organem l instancji. Żaden z organów nie odniósł się także do wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego geodety.
Mając na uwadze przytoczone okoliczności Sąd uznał, że organy obu instancji naruszyły przepisy prawa materialnego tj. art. 29 ust 1 i 3 cyt. ustawy Prawo wodne poprzez dokonanie oceny wpływu nadsypania ziemi na działce nr 1015 na stosunki wodne na działce nr 1014 wyłącznie w zakresie tzw. nasypu i wyłącznie w odniesieniu do wód opadowych ze zwykłych opadów , które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy . Organy obu instancji nie dokonały żadnych ustaleń w zakresie oddziaływania na stosunki wodne na działce nr 1014 poprzez nadsypanie ziemi na działce 1015 pomiędzy znajdującymi się na niej budynkami gospodarczymi i przy budynku mieszkalnym i gęste nasadzenie świerków w granicy obu działek oraz nie rozważenie i nie zajęcie stanowiska co do wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego geodety , czym naruszyły zasady z art.7, 77,78 i 107 Kpa , a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a/ i c/ i art. 135 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w pkt l sentencji wyroku polecając by przy rozpoznaniu sprawy ustalić czy wskazane przez skarżącego zmiany na działce nr 1015 tj. wykonanie nasypu, nadsypanie ziemi pomiędzy znajdującymi się na tej działce budynkami gospodarczymi i przy budynku mieszkalnym oraz nasadzenie świerków w granicy działek nr 1015 i nr 1014 spowodowały zmianę stanu wody na działce nr 1015 i na czym zmiana ta polega , a następnie , w przypadku pozytywnego ustalenia, czy ta zmiana szkodliwie wpływa na działkę nr 1014 , przy uwzględnieniu zmiany stosunków wodnych będących wynikiem zwykłych opadów deszczu oraz zjawiska zalewania gruntu będącego wynikiem intensywnych opadów deszczu prowadzących do zjawiska cofania się rzeki[...].
W razie ustalenia, ze zmiana stanu wody na działce nr 1015 szkodliwie wpływa na działkę nr 1014 organ l instancji nałoży na właściciela działki nr 1015 obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego dokładnie wskazując jak ten poprzedni stan ma wyglądać lub nałoży obowiązek wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, uzasadniając wybór nałożonego obowiązku . Należy także odnieść się do żądania skarżącego o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego geodety z zastosowaniem reguł z art. 78 § 1 i art. 78 §2 Kpa.
Na zasadzie art. 152 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzekł jak w pkt II sentencji wyroku , a o kosztach postępowania jak w pkt III sentencji
wyroku na zasadzie art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło