II SA/Kr 3714/01

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 lipca 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : NSA Andrzej Niecikowski / spr. / AWSA Mariusz Kotulski Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2005r. sprawy ze skargi R.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 2 listopada 2001 r. Nr [....] w przedmiocie nakazania wykonania urządzeń zabezpieczających wodę I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz skarżącego R.L. kwotę 50 / pięćdziesiąt / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia 18.09.2001 r. (znak:......) Burmistrz Miasta B. działając na podstawie art. 49 ust. 2 ustawy z dnia 24.10.1974 r., Prawo Wodne (Dz.U. nr 38 poz. 230 z późn.zm.) oraz art.5 ust.l pkt. 1,2,3 ustawy z dnia 13.09.1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. nr 132 poz.622)- 1. nakazał R.L. zabetonowanie w sposób trwały: - wylotu w studzience fekalnej odprowadzającego ścieki na własną posesję wylotu w zbiorniku na gnojowicę odprowadzającego gnojowicę na własną posesję Ustalając termin wykonania w/w prac do l miesiąca od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna 2. zobowiązał R.L. , do powiadomienia Urzędu w terminie określonym w pkt l o podjęciu i wykonaniu prac związanych z zabetonowaniem wylotów, 3. nakazał R.L., opróżnianie zbiorników bezodpływowych służących do gromadzenia nieczystości z taką częstotliwością, aby nie dopuścić do ich przelania -ustalając termin zastosowania się do w/w nakazu od dnia otrzymania niniejszej decyzji". Odwołanie R.L. nie zostało uwzględnione i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia 2.11.2001 r. (znak:.....) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzje podnosząc w uzasadnieniu co następuje: 1/ zgodnie z dyspozycją art. 5 ust.l pkt 1-3 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ( Dz.U. z 1996r. Nr 132, poz. 622 z póź.zm.) właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez: wyposażenie nieruchomości w urządzenie służące do gromadzenia odpadów komunalnych oraz utrzymywanie tych urządzeń w odpowiednim stanie sanitarnym i porządkowym (pkt 1), gromadzenie powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych w urządzeniach o których mowa w pkt l oraz usuwania i unieszkodliwiania odpadów komunalnych (pkt 3). Tak więc z wyżej przytoczonych przepisów w sposób jednoznaczny wynika, iż to na właścicielu nieruchomości spoczywa obowiązek gromadzenia a następnie usuwania i unieszkodliwiania odpadów komunalnych powstałych na terenie jego nieruchomości. W przeciwnym razie obowiązek ten przejmie wprawdzie gmina, ale za ustaloną przez radę gminy opłatą. 2/ z treści art. 6 ust. l przywoływanej już ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wynika, iż usuwanie i unieszkodliwianie odpadów komunalnych możliwe jest jedynie przez zakład będący gminną jednostką organizacyjną lub podmiot posiadający zezwolenie na wykonywanie usług usuwania odpadów komunalnych, przy czym zgodnie z treścią art. 2 ust. l pkt 2 cyt ustawy pod pojęciem odpadów komunalnych rozumie się zarówno stale jak i ciekłe odpady powstające w gospodarstwach domowych (...) w tym nieczystości gromadzone w zbiornikach bezodpływowych. 3/ powoływanie się przez R.L. na powszechność niezgodnego z przepisami prawa, usuwania (odprowadzania) odpadów również przez innych mieszkańców wsi J., nie może stanowić podstawy do sanowania nieprawidłowych sprzecznych z prawem działań. Należy nadto wskazać, iż zgodnie z treścią art. 10 ust.2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach kto nie wykonuje obowiązków wymienionych wart. 5 ust. l (m.innymi usuwanie i unieszkodliwianie odpadów komunalnych) podlega karze grzywny wymierzanej przez sąd powszechny. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył R.L. i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucił, że zaskarżona decyzja narusza postanowienia ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a szczególności art. 10 ust. 2 tej ustawy, gdyż ustawodawca nie upoważnił Burmistrza B. do nakazywania wykonywania prac budowlanych, a jedynie do nakładania kar grzywny w przypadku nie wypełniania obowiązków ustawy. Do wydawania wykonywania określonych prac budowlanych jest zgodnie z obowiązującymi przepisami jedynie organy nadzoru budowlanego. Reasumując Burmistrz B. nie miał podstawy prawnej do wydawania decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie lub odrzucenie. Wnosząc o oddalenie podtrzymało swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu, a uzasadniając wniosek o odrzucenie zarzuciło, że skarga jest spóźniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § l ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 - w skrócie p.o.p.s.a.). Skarga jest uzasadniona bowiem dokonana w trybie art. l § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r.. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) kontrola sądowa stwierdziła, że zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji naruszaj ą prawo. Na wstępie należy podnieść, że wniosek o odrzucenie skargi nie mógł być uwzględniony gdyż skarga złożona została w terminie ( decyzja doręczona została skarżącemu w dniu 6.11.2001 r., a skarga nadana w Urzędzie Pocztowym w B. w dniu .....12.2001 r.), a Kolegium formułując wniosek, opierało się na dacie oznaczonej przez Sąd na odpisie skargi. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi, należy na wstępie podnieść, że uzasadnienie prawne decyzji oprócz przytoczenia przepisów prawa musi zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji (art. 107 § 3 kpa). Decyzja organu I instancji oparta jest na dwóch podstawach prawnych, pierwszej zawartej w art. 49 ust. 2 Prawa Wodnego z 1974 r. oraz drugiej wynikającej z art.5 ust.l pkt. 1,2,3 ustawy z dnia 13.09.1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Art. 49 ust.2 Prawa wodnego z 1974 r. w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji stanowił, że jeżeli właściciel gruntu wprowadza do wody ścieki nienależycie oczyszczone, wójt, burmistrz (prezydent miasta) może nakazać wykonanie niezbędnych urządzeń zabezpieczających wodę przed zanieczyszczeniem lub zabronić wprowadzania tych ścieków do wody. I ten właśnie przepis był przede wszystkim podstawą wydania decyzji przez organ I instancji. Warunkiem zastosowania tego przepisu jest ustalenie, że właściciel wprowadza do wody ścieki nienależycie oczyszczone. Organ I instancji tej podstawowej dla sprawy okoliczności nie ustala, przytaczając jedynie oświadczenie W.J. , że "ścieki podciekają pod jego ogrodzeniem i dostają się na jego nieruchomość i do studni" aby zaraz dodać, że "obecnie nie znać śladów płynięcia ścieków". Mimo to organ I instancji stosuje jako podstawę swego rozstrzygnięcia art. 49 ust.2 Prawa Wodnego z 1974 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając odwołanie R.L. odnosi się tylko do kwestii wynikających z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w ogóle nie dostrzegając, podstawy prawnej wynikającej z art. 49 ust.2 Prawa Wodnego z 1974 r. Nie wyjaśnienie czy w sprawie może w ogóle mieć zastosowanie art. 49 ust.2 Prawa Wodnego z 1974 r., związane jest z brakiem ustalenia czy skarżący wprowadza do wody ścieki nienależycie oczyszczone. Tym samym naruszone zostały przepisy art. 7, 77 i 107 § 3 kpa. Ponownie rozpoznając sprawę tę okoliczność organy muszą poczynić ustalenia nie budzące żadnych wątpliwości i rozważyć, czy w sprawie mogą mieć zastosowanie przepisy prawa wodnego czy też może Prawa Budowlanego z 1994 r. bowiem zgodnie z art. 5 ust. 2. tego prawa obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. l pkt 1-7. Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, naruszają prawo na podstawie art. 145 § l pkt. l lit. "c" oraz art. 135 oraz art. 200 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.