II SA/Kr 372/18

PostanowienieWSA w Krakowie2018-06-08

Skład orzekający: Starszy Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący wspólne gospodarstwo domowe z dwójką nieletnich dzieci, których miesięczny dochód wynosi [...] zł (w tym świadczenie z programu "500+") i posiadający dom, grunty rolne oraz udział w innym domu, mogą zostać częściowo zwolnieni od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykażą, że nie są w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Skarżący zostali częściowo zwolnieni od kosztów sądowych, ponieważ wykazali, że ich miesięczny dochód jest w całości przeznaczany na bieżące utrzymanie rodziny, w tym wyżywienie i opłaty, co uzasadnia przyznanie im prawa pomocy w zakresie częściowym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd uznał, że zachodzą szczególne okoliczności pozwalające na przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na postanowienie Wojewody o zawieszeniu postępowania administracyjnego. Wskazali, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe z dwójką nieletnich dzieci, ich miesięczny dochód wynosi [...] zł (w tym świadczenie "500+"), a ich majątek obejmuje dom, grunty rolne i udział w innym domu. Przedstawili szczegółowo miesięczne wydatki, które znacząco obciążają ich budżet. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący przedstawili dalsze wyjaśnienia dotyczące dochodów i działalności gospodarczej.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżących K. i T. P. od wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. i T. P. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. i T. P. na postanowienie Wojewody z dnia [...] stycznia 2018 r. znak: [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego p o s t a n a w i a zwolnić skarżących K. i T. P. od wpisu sądowego Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek K. i T. P. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, uzupełniony pismem z dnia 27 kwietnia 2018 r. w sprawie skargi na postanowienie Wojewody z dnia 17 stycznia 2018 r. We wniosku skarżący oświadczyli, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwójką nieletnich dzieci. Ich wspólny miesięczny dochód wynosi [...] zł i składa się na niego wynagrodzenie za prace skarżącej w wysokości [...] zł. Rodzina otrzymuje także świadczenie w wysokości [...] zł z programu "500+". Skarżący T. P. nie deklaruje żadnego miesięcznego dochodu. W składa majątku skarżących wchodzi dom o pow. 98 m2, grunty rolne 0,32 ha, które wykorzystywane są pod uprawę warzyw, budynek gospodarczy- garaż oraz ˝ udziału we własności domu o pow. 90 m2 ( zamieszkiwanego przez rodziców skarżącego). Na uzasadnienie wniosku skarżący podali, iż opłata za wniesienie skargi jest dla nich bardzo dużym obciążeniem finansowym przy obecnym poziomie wydatków i w obecnej sytuacji materialnej. We wniosku skarżący wykazali miesięczne zobowiązania i stałe wydatki: zakup żywności - [...] zł, koszty paliwa LPG - [...] zł, opłata za paliwo gazowe (ogrzewanie domu, kuchenka) - [...] zł, opłata za wodę - [...] zł, energię elektryczną – [...] zł, wywóz śmieci - [...] zł, abonamenty telefoniczne - [...] zł, zakup środków czystości, pieluch, mleka modyfikowanego - [...] zł. Łącznie miesięczne zobowiązania i wydatki zamykają się kwotą - [...] zł. Skarżąca spłaca pożyczkę pracowniczą z ratą – [...] zł. Skarżący T. P. według oświadczenia nie osiąga przychodu z gospodarstwa rolnego. Oboje skarżący nie posiadają oszczędności. Wezwani do uzupełnienia złożonego wniosku w piśmie z dnia 24 kwietnia 2018 r. wyjaśnili , iż skarżący T. P. od lipca 2016 do kwietnia 2018 r. nie osiągnął żadnego dochodu, zarówno opodatkowanego podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jak i dochodu z działalności podlegającej opodatkowaniu. Nadto skarżący dołączył wypis z Centralnej Ewidencji o Informacji o Działalności Gospodarczej o wykreśleniu z dniem 11 czerwca 2016 r. prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej pod firmą "[...]" T. P.. Do pisma uzupełniającego wniosek skarżący dołączyli kserokopie następujących dokumentów i faktur: [...] skarżącej, nakaz płatniczy na łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2018, dwie polisy ubezpieczeniowe dot. mienia, fakturę VAT za zużycie wody, fakturę Vat za dostawę gazu, odcinki opłat za energię elektryczną, wyciągi z konta bankowego skarżącego. Brak jest wyciągów z rachunku bankowego skarżącej Rozpoznając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu lub w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, od wydatków albo od opłat sadowych i wydatków lub obejmuje ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zatem wniosek skarżących należy rozpatrywać w kontekście przesłanek zawartych w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z wyżej powołanym artykułem przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ( postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn, akt GZ [...], ONSA 2005, Nr [...]). Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy rozpatruje się w dwóch aspektach – z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń , jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych ( por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr [...]). Oceniając sytuację materialną i życiową wnioskodawcy bierze się pod uwagę również sposób w jaki wnioskodawca gospodarował swoim majątkiem do chwili złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Niewątpliwe i ta okoliczność wpływa, i kształtuje obecną sytuację materialną wnioskodawcy. W przedmiotowej sprawie po dokonaniu analizy informacji wynikających z oświadczeń skarżących, referendarz sądowy uznał, iż zachodzą szczególne okoliczności, określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przedstawiona sytuacja finansowa uzasadnia przyznanie im prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego w całości. Zdaniem orzekającego skarżący wykazali poprzez złożone wyjaśnienie oraz dołączone dokumenty, iż nie są w stanie bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym rodziny ponieść kosztów wpisu sądowego od skargi, który wynosi [...] zł. Dochód, który w miesiącu uzyskują w całości przeznaczany jest na bieżące utrzymanie, w tym wyżywienie i opłaty konieczne. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło