II SA/Kr 373/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.U. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B.U. na decyzję Wojewody z dnia 30 grudnia 2011 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych ponad kwotę 50 zł, I) ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K, II) w pozostałym zakresie wniosek o przyznanie prawa pomocy oddalić W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł od skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2011 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania, skarżąca B.U. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony bez zachowania przewidzianej prawem formy, dlatego, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 10 kwietnia 2012 roku, skarżącej został przesłany urzędowy formularz wniosku "PPF" celem jego wypełnienia i odesłania do tut. sądu w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W zakreślonym terminie skarżąca uzupełniła brak. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartego w formularzu wynika, że skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód wynosi 1.854 zł i stanowi go świadczenie emerytalne. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi dom o powierzchni 132 m² oraz nieruchomość rolna wielkości 11,40 ara. Skarżąca nie posiada zasobów pieniężnych w postaci oszczędności, czy papierów wartościowych, jak również przedmiotów wartościowych. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, iż jest osobą starszą, 75-letnią. Mieszka samotnie w starym zniszczonym, przedwojennym budynku, bez łazienki. Ze względu na stan budynku, skarżąca zmuszona jest do zaciągania kredytów bankowych przeznaczanych na remont. Korzysta ze studni. Zima była szczególnie trudnym okresem ze względu na duże wydatki na zakup węgla. Stan zdrowia skarżącej wymaga częstego korzystania z prywatnych usług opiekuńczych. Przeznacza ona też znaczne środki na zakup lekarstw. Ma bardzo słaby wzrok (-10, -11 dioptrii). Jej miesięczne wydatki przedstawiają się następująco: spłata kredytów 600 zł, lekarstwa 100-200 zł, usługi opiekuńcze 500 zł, opłaty 100 zł, zakup żywności i odzieży 400 zł. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Na wstępie należy podnieść, iż instytucja przyznania prawa pomocy wprowadzona została do postępowania sądowoadministracyjnego celem umożliwienia obrony swoich praw przed sądem osobom o znikomych dochodach lub dochodów tych pozbawionym i znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270) przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Do osób takich zaliczyć można m. in. bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W niniejszej sprawie skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata z urzędu. W świetle powołanych wyżej przepisów strona obowiązana jest zatem wykazać, że nie posiada jakichkolwiek możliwości partycypowania w kosztach zainicjowanego postępowania sądowoadminiatracyjnego. Ze złożonego we wniosku oświadczenia wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest osobą starszą, liczącą 75 lat i schorowaną. Stan jej zdrowia wymaga przyjmowania leków oraz korzystania z prywatnych usług opiekuńczych. Wnioskodawczyni zamieszkuje w starym, przedwojennym domu, którego stan techniczny jest bardzo zły. W domu nie ma łazienki, a wodę skarżąca czerpie ze studni. Na remonty domu zmuszona była zaciągnąć kredyty bankowe, których raty aktualnie spłaca. Jedynym źródłem utrzymania B.U. jest świadczenie emerytalne w wysokości 1.854 zł. Z tych środków skarżąca pokrywa następujące wydatki: około 600 zł spłata kredytów, 100-200 zł zakup lekarstw, 500 zł usługi opiekuńcze, 100 zł opłaty, 400 zł zakup żywności i ubrań. Suma wydatków miesięcznych wynosi 1.800 zł. Skarżąca nie posiada żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone. Mając na uwadze wskazane okoliczności orzekający uznał, iż wnioskodawczyni wykazała, że jej sytuacja materialna jest trudna i nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Stąd decyzja o zwolnieniu skarżącej z kosztów sądowych ponad kwotę 50 zł oraz ustanowienie na jej rzecz adwokata z urzędu. Wniosek o przyznanie prawa pomocy z zakresie całkowitym nie mógł został uwzględniony z następujących powodów. Skoro przesłanką uzasadniającą uwzględnienia wniosku w takim zakresie jest brak jakichkolwiek możliwości uzyskania środków finansowych, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi. Skarżąca uzyskuje stałe, pewne dochody w postaci świadczenia emerytalnego w wysokości [...] zł. Wydatki, które ponosi miesięcznie wynoszą 1.800 zł. Orzekający uznał zatem, że pokrycie przez stronę kosztów sądowych w wysokości 50 zł jest możliwe bez uszczerbku w jej koniecznym utrzymaniu i jednocześnie wypełni obowiązek partycypowania w kosztach zainicjowanego postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie. Zwolnienie od kosztów ponad kwotę 50 zł oznacza, że poza tą kwotą skarżąca nie poniesie żadnych nowych opłat i wydatków w granicach tej sprawy sądowoadministracyjnej, a w przypadku uwzględnienia skargi, na wniosek skarżącej, będzie jej przysługiwał zwrot poniesionych kosztów. Z tych względów orzeczono w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 1-3, art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270).