II SA/Kr 373/15

PostanowienieWSA w Krakowie2015-06-19

Skład orzekający: Renata Ranicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, gdy skarżący nie wykazał, że poniesienie kosztów sądowych spowoduje uszczerbek koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Sąd oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ skarżący nie wykazał z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że poniesienie kosztów sądowych spowoduje uszczerbek koniecznego utrzymania dla niego i jego rodziny. Brak dostarczenia pełnej dokumentacji i niejasności co do wysokości wydatków uniemożliwiły rzetelną ocenę sytuacji majątkowej skarżącego.
Stan faktyczny
Skarżący W. S. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 20 stycznia 2015 r. dotyczącą nałożenia obowiązku udrożnienia koryta rowu i odmowy nakazania przywrócenia stanu wody. Skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, której łączny dochód netto wynosi 2.260 zł, posiada nieruchomości i samochód, a także wskazał na niskie świadczenia emerytalno-rentowe oraz problemy zdrowotne żony. Nie przedstawił jednak pełnej dokumentacji potwierdzającej wysokość wydatków i sytuację majątkową.
Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek skarżącego W. S. o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 20 stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku udrożnienia koryta rowu i odmowy nakazania przywrócenia stanu wody na gruncie do stanu poprzedniego p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącego W. S. o zwolnienie od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącego W. S. o zwolnienie od kosztów sądowych, uzupełniony pismem z dnia 6 czerwca 2015 r., w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 20 stycznia 2015 r. We wniosku tym skarżący oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną J. S.. Ich wspólny miesięczny dochód z tytułu pobieranych świadczeń emerytalno – rentowych w łącznej wysokości 2.260 zł netto, przy czym skarżący pobiera świadczenie w wysokości 1.466,54 zł a jego żona w wysokości 794,69 zł. Według oświadczenia w skład majątku skarżącego wchodzi dom o pow. 118 m2 położony w K., dom jednorodzinny położony w L. oraz samochód osobowy marki [...] z 2000 roku Na uzasadnienie wniosku skarżący podał, iż oboje z żoną maja bardzo niskie świadczenia emerytalno- rentowe, cierpią na liczne schorzenia, żonie grozi operacja kręgosłupa, nie są w stanie pokryć kosztów sądowych. W piśmie z dnia 6 czerwca 2015 r. uzupełniającym wniosek skarżący wyjaśnił, iż nie korzysta z pomocy opieki społecznej, obecnie nie zalega też z żadnymi płatnościami. Wysokość opłat OC za samochód za rok 2015/2016 wyniósł – 456 zł. Wydatki związane z utrzymaniem, użytkowaniem i eksploatacją samochodu skarżący ocenił na kwotę 500 zł. Wydatki na żywność i leki została oceniona na kwotę 1.500 zł miesięcznie. Do pisma dołączone zostały następujące dokumenty: ostatni odcinek świadczenia rentowego żony J. S., zestawienie operacji za okres od 24 lutego 2015 r. do 3 czerwca 2015 r. na koncie J. S. w banku [...], faktura VAT za dostawę gazu na kwotę 284,57 zł oraz na kwotę 33,60 zł obie płatne w maju 2015 r., rachunki wpłat za energię elektryczną na kwotę 9,98 zł wystawione na żonę skarżącego dotyczące nieruchomości położonej w L., przy ul. Z., fakturę VAT za usługi telekomunikacyjne, w tym internet na kwotę 225,06 zł, rachunki opłata za energię elektryczną dot. nieruchomości położonej w K., przy ul. T. na kwotę 97,72 zł, opłata za wodę i ścieki w wysokości 56,35 zł, decyzje w sprawie podatku od nieruchomości i rolnego za rok 2015 dot. nieruchomości położonej w L. na kwotę łączną 105 zł, podatku rolnego od działki, której współwłaścicielem jest żona skarżącego- w kwocie 14 zł, skarżący nie przedstawił aktualnych decyzji o wymiarze podatku dotyczących nieruchomości położonej w K. ul. T. a jedynie nieaktualne pochodzące z ubiegłego roku. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo stępowaniu przed sądami administracyjnymi, ( Dz. U. nr 153, poz.1270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. W tym miejscu należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzić do wypadków, których zdobycie przez stronę środków na finansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Strona występująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana uprawdopodobnić, że spełnia kryteria przyznania prawa pomocy. Oznacza to, że strona jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, iż poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem koniecznym utrzymania dla niej i jej rodziny. Mając powyższe na uwadze w ocenie sądu, skarżący nie wykazał skutecznie, iż nie jest w stanie kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi " jeśli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego". Zgodnie z powyższym skarżący zarządzeniem z dnia 27 maja 2015 r. został wezwany do usunięcia braków poprzez, udokumentowanie za pomocą faktur i rachunków kosztów miesięcznego utrzymania, w tym przedłożenia faktur za opłacane media za ostatni okres rozliczeniowy, przedłożenie historii rachunku bankowego skarżącego i jego żony za ostatnie trzy miesiące, przedłożenie ostatnich odcinków pobieranych świadczeń przez skarżącego i jego żonę, oświadczenie czy jest właścicielem lub współwłaścicielem pojazdu mechanicznego oraz złożenie oświadczenia czy korzysta on z pomocy opieki społecznej, jeśli tak to w jakim zakresie i czy jest właścicielem pojazdu mechanicznego. Jak wynika z analizy przedstawionych faktur i odcinków wpłat- wykazane miesięczne koszty utrzymania koniecznego obu wskazanych we wniosku nieruchomości zamykają się kwotą 460 zł ( w tym należne podatki). Dodatkowo skarżący opłaca rachunki za usługi telekomunikacyjne i internet w wysokości 225,06 zł miesięcznie, na utrzymanie i eksploatacje samochodu wydaje według oświadczenia 500 zł ( nie wskazał jednak czy rocznie, czy miesięcznie) a na żywność i leki kwotę około 1.500 zł miesięcznie. Łączna kwota wydatków miesięcznych skarżącego to 2.185,06 zł ( bez uwzględnienia wydatków na samochód, gdyż skarżący nie wskazał jasno okresu czasu jakiego dotyczą te wydatki, nie mające jednak charakteru koniecznych). Mimo precyzyjnego wezwania skarżący nie przedstawił historii posiadanego rachunku bankowego jak wynika z przedstawionych wyciągów z konta bankowego żony J. S., konto takie o numerze [...] posiada, a z przedstawionego wyciągów z rachunku żony dokonywany był na nie w dniu 13 marca 2015 r. przelew na kwotę 2.000 zł. W żaden sposób nie udokumentował skarżący wydatków na leki ani też nie przedstawił żadnych zaświadczeń lekarskich uzasadniających zakup tychże. Poza tym przy stwierdzeniu, iż miesięcznie wydaje 1.500 zł na leki i żywność trudno jest określić skalę tych wydatków. Wezwanie skierowane do skarżącego o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń i nadesłanie stosownych dokumentów oznaczało, iż dane, którymi dysponował sąd nie wystarczały do wolnej od wątpliwości oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy, a tym samym nie umożliwiły uwzględnienia wniosku. Co za tym idzie złożenie przez skarżącego pisma, w którym brak odpowiedzi na postawione pytania lub nie pozwalające na określenie realnej skali wydatków koniecznych uniemożliwiło dokonanie rzetelnej oceny czy skarżący jest w stanie ponieść koszty sądowe bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, czy też nie. Dodatkowo orzekający pragnie zaznaczyć, iż w światle przedstawionych dokumentów sytuacja finansowa skarżącego nie nosi znamion biedy czy ubóstwa. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1,art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło