II SA/Kr 3741/01

WyrokWSA w Krakowie2004-12-06

Skład orzekający: Izabela Dobosz, Stanisław Biernat, Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie świadczenia pieniężnego dla osób deportowanych do pracy przymusowej, wydana na podstawie przepisu uznanego następnie za niezgodny z Konstytucją, może zostać uchylona?
Ratio decidendi
Decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego, wydana na podstawie przepisu art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej, który został uznany za niezgodny z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny, podlega uchyleniu. Uznanie przepisu za niezgodny z Konstytucją otwiera drogę do wznowienia postępowania i merytorycznego rozpoznania sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący J.K. złożył wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie na podstawie art. 4 ust. 5 ustawy o świadczeniu pieniężnym, uznając wniosek za bezprzedmiotowy z powodu uchybienia terminowi. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją organu drugiej instancji. Skarżący wniósł skargę, podnosząc zarzuty naruszenia Konstytucji i zasad sprawiedliwości społecznej, a także twierdząc, że o terminie dowiedział się dopiero teraz z powodu choroby psychicznej.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt. IIS A/Kr 3741 /01 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 06 grudnia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Izabela Dobosz / spr. / Sędziowie : NSA Stanisław Biernat AWSA Mariusz Kotulski Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 grudnia 2004r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 02 listopada 2001 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o świadczenie z tytułu deportacji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż organu z dnia [...] września 2001 r. II. zasądza od Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego J.K. kwotę 10 / dziesięć / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akt. IISA/Kr 3741 /01 UZASADNIENIE Decyzją nr [...] Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] 09. 2001 r. , wydaną na podstawie art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31. 05. 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich / Dz. U. nr 87, poz. 395 z późn. zm. / umorzono postępowanie administracyjne w sprawie wniosku o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego, który po dniu 31. 12. 1999r. złożył J.K. Organ powołał się na przesłanki art. 4 ust. 5 wyżej wymienionej ustawy, który nie pozwala prowadzić postępowania. Jego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności procesowej podjętej przez stronę, co sprawia, że wszczęte postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J.K. twierdzi, że dopiero teraz dowiedział się o terminie warunkującym przyznanie zasiłku pieniężnego. Pracował przymusowo za okupacji w Niemczech. Obecnie ma 79 lat i choruje. Ma też na utrzymaniu chorą żonę i jest mu ciężko. Decyzją Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...]. 11. 2001 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 127 § 3 i 105 § 1 kpa oraz art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31. 05. 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR / Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm. / utrzymano w mocy decyzję własną z [...] 09. 2001 r. Organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.K. wnosi o uchylenie krzywdzącej dla niego decyzji. Uważa, że nie wyjaśniono wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez niezbadanie przyczyn niezachowania terminu przez stronę, a także naruszono przepisy Konstytucji oraz elementarne zasady sprawiedliwości społecznej. Wniósł także o zwolnienie go od kosztów oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. / NSA zwolnił go od wpisu, ale oddalił wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu /. Twierdzi, że w ostatnich latach zapadł na chorobę psychiczną, co spowodowało, że nie można stosować do niego przepisów o terminach, gdyż nie był w stanie pokierować swoimi sprawami. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30. 08. 2002r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz. 1270 /, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Skargi wniesione przed dniem 1. 01. 2004r. do NSA podlegają obecnie rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Sądowa kontrola wykazała naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 17. 06. 2003r. / sygn. akt P / 24 / 02 / 03, / Dz. U. Nr 110 poz. 1060 / orzekł o niezgodności art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31. 05. 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich / Dz. U. Nr 87 poz. 395 z 1998r. ze zm. / z art. 2 i 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Daje to możliwość wznowienia postępowania w oparciu o art. 190 ust. 4 Konstytucji RP oraz art. 145 a § 1 kpa i merytorycznego rozpoznania uprawnień kombatanckich. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "b" p. o. p. p. s. a. w zw. z art. 97 § 1 przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30. 08. 2002r. / Dz. u. Nr 153 poz. 1271 ze zm. /. Do spraw , w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1. 01. 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone / co dotyczy niniejszej sprawy / stosuje się bowiem powołane wyżej przepisy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11. 05 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym / Dz. U. Nr 75 poz. 364 ze zm. / oraz art. 97 § 2 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30. 08. 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - p. o. u. s. a. i ustawę - p. o. p. p. s. a. /Dz. U. Nr 153 poz. 1271 /.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło