II SA/Kr 3756/01
WyrokWSA w Krakowie2004-12-06
Skład orzekający: Piotr Lechowski, Elżbieta Kremer, Dorota Dąbek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie anulowania zameldowania powinno zostać zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu rozstrzygnięcia sprawy o sfałszowanie podpisu na druku meldunkowym?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie anulowania zameldowania nie powinno zostać zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu rozstrzygnięcia sprawy o sfałszowanie podpisu na druku meldunkowym, ponieważ ustalenie faktu sfałszowania podpisu nie stanowi zagadnienia wstępnego, które warunkowałoby rozpatrzenie sprawy administracyjnej. Wynik postępowania karnego lub wykroczeniowego dotyczącego sfałszowania podpisu ma jedynie charakter faktograficzny i nie przesądza o materialnoprawnych przesłankach zameldowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. I. na postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta o zawieszeniu postępowania w sprawie anulowania materialno-technicznej czynności zameldowania P. I. na pobyt stały. Właścicielka lokalu wniosła o anulowanie zameldowania, podnosząc brak potwierdzenia jej zgody na pobyt. Prezydent zawiesił postępowanie z uwagi na toczące się postępowanie dotyczące sfałszowania podpisu na druku meldunkowym. Wojewoda utrzymał postanowienie w mocy, uznając, że wynik sprawy o sfałszowanie podpisu może mieć decydujące znaczenie. Skarżący zarzucił pominięcie kwestii umowy użyczenia lokalu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta, zasądzając od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Kremer AWSA Dorota Dąbek Protokolant: Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2004 r sprawy ze skargi P. I. na postanowienie Wojewody [...] z dnia 30 listopada 2001 r Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego P. I. kwotę [...] ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem z dnia 30 listopada 2001, znak [...] (sprostowanym postanowieniem z dnia [...] r) Wojewoda [...], po rozpatrzeniu zażalenia I. K. – I. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]a 2001 r Nr [...] orzekające o zawieszeniu postępowania w sprawie anulowania materialno - technicznej czynności zameldowania na pobyt stały P. I. w lokalu Nr [...] przy ul. [...] w [...]. W podstawie prawnej postanowienia organu odwoławczego wskazano przepisy art.138 paragraf 1 pkt 1 w zw. Z art. 144 kpa w zw. Z art. 15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2001 r Nr 87, poz. 960).
W uzasadnieniu postanowienia wskazano na następujące przesłanki rozstrzygnięcia.
I. K. –I. wyłączny właściciel stanowiącego odrębną własność lokalu Nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...], wniosła o anulowanie czynności materialno- technicznej zameldowania w tym lokalu w dniu [...] 2002 r P. I. na pobyt stały. W uzasadnieniu tego żądania podnoszono, że właścicielka lokalu nie potwierdzała pobytu w tym lokalu ani uprawnienia do przebywania w tym lokalu osoby, którą zameldowano.
Prezydent Miasta [...] postanowieniem z dnia [...] 2001 r, z powołaniem się na przepis art. 97 paragraf 1 pkt 4 kpa zawiesił postępowanie w sprawie anulowania zameldowania P. I. w przedmiotowym lokalu do czasu "rozstrzygnięcia przez Prokuraturę Krajową [...] sprawy dotyczącej sfałszowania podpisów na druku meldunkowym" w której prowadzone jest postępowanie do sygn. [...],[...] przez Komisariat Policji [...].
W zażaleniu na to postanowienie I. K. – I. działająca przez pełnomocnika - administratora nieruchomości, podniosła, że nie ma podstaw do zawieszenia postępowania.
Podejmując postanowienie utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji, Wojewoda [...], podzielił jego stanowisko prawne, że wynik postępowania w sprawie sfałszowania podpisu na zgłoszeniu pobytu stałego, może mieć decydujące znaczenie w sprawie anulowania materialno – technicznej czynności zameldowania, co uzasadniało zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 paragraf 1 pkt 4 kpa do czasu zakończenia powyższej "sprawy".
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy, na to postanowienie wniósł P. I.. Nie wskazując naruszonego przepisu prawa, w skardze podniesiono, że w postępowaniu administracyjnym "złożył do akt umowę wypożyczenia lokalu" i powołując się na nią wnosił o "utrzymanie nadal zameldowania", a kwestię tę pominięto w postanowieniu.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że podstawę zawieszenia postępowania stanowi przepis art. 97 paragraf 1 pkt 4 kpa, w związku z toczącym się postępowaniem o sfałszowanie podpisu na zgłoszeniu pobytu stałego, zaś okoliczność podniesiona w skardze nie dotyczy zagadnienia wstępnego, z uwagi na które zawieszono postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Wobec niezakończenia postępowania wywołanego skargą, przed dniem 1 stycznia 2004 r, stosownie do przepisu art. 97 paragraf 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 3 paragraf 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w tej ustawie. Powyższa kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 paragraf 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. Nr 153, poz. 1269).
W sprawowaniu tej kontroli, będąc związany granicami danej sprawy, nie jest Sąd związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z tego punktu widzenia skarga jest uzasadniona, choć z innych przyczyn niż wskazano na jej poparcie.
Zgodnie z art. 97 paragraf pkt 4 kpa, organ administracji publicznej, obowiązany jest zawiesić postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub inny Sąd. Przesłanki zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 paragraf 1 pkt 4 kpa ujęte są zatem w koniunkcji, gdyż rozstrzygniecie zagadnienia wstępnego zależy (warunkuje) rozpatrzenie określonej sprawy administracyjnej i wydania w niej decyzji Przez pojęcie "zagadnienia wstępnego", rozumie się jednak sytuacje, w których rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji wymaga rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd zagadnienia prawnego, a więc stwierdzenia w drodze decyzji lub orzeczenia sądu, pewnego stanu prawnego, lub stworzenia taką decyzją sytuacji lub orzeczeniem sądu, pewnej sytuacji prawnej .
Brak takiego orzeczenia sądu lub rozstrzygnięcia innego organu, ma uniemożliwiać, (warunkować) rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji. Taka sytuacja w sprawie nie zachodziła.
Zgodnie z przepisem art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2001 r Nr 87, poz. 960 z późn. zm.), jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. Ten przepis stanowi podstawę ewentualnej decyzji organu w przedmiocie anulowania materialno - technicznej czynności zameldowania.
Jak to wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2002.09.20 III RN 139/01 (OSNP 2003 /15/347), przedmiotem postępowania o rozstrzygnięcie wątpliwości co do zameldowania nie jest sprawdzanie formularza zgłoszenia meldunkowego, lecz wyjaśnienie materialno - prawnych przesłanek zameldowania.
W chwili wydania zaskarżonego postanowienia materialnoprawne przesłanki zameldowania, na pobyt stały regulowały m.in. przepisy art. 6 ust. l, 11 ust. 1 i 9 ust.2 ustawy. Materialnoprawne przesłanki zameldowania na pobyt stały obejmowały zatem trwający dłużej niż trzy doby pobyt stały pod tym samym adresem z zamiarem stałego pobytu (połączony z wymeldowaniem z poprzedniego miejsca pobytu stałego), oraz posiadanie uprawnienia do przebywania w lokalu (pomieszczeniu), w którym nastąpić ma zameldowanie.
Toczące się postępowanie w sprawie sfałszowania podpisu I. K.– I. w zgłoszeniu meldunkowym, nie stanowiło zatem zagadnienia wstępnego w rozumieniu art.97 paragraf 1 pkt 4 kpa, gdyż nie stanowiło rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego, warunkującego rozpatrzenie niniejszej sprawy i wydanie decyzji, a tylko zmierzało do ustalenia faktu sfałszowania " podpisu, który zarazem był czynem przestępczym. Wynik takiego postępowania, wchodził tylko w sferę okoliczności faktograficznych sprawy o anulowanie zameldowania, lecz nie warunkował anulowania tej czynności materialnotechnicznej. Sam bowiem podpis w rubryce, przeznaczonej dla potwierdzenia uprawnień do przebywania w lokalu osoby mającej być w nim zameldowanym, nie przesądzał, iż podpisu tego dokonała osoba, wchodząca w krąg podmiotów objętych art. 29 ust.1 ustawy o dowodach osobistych i ewidencji ludności.
Już z tej przyczyny zaskarżone postanowienie jako naruszające przepis art. 97 paragraf 1 pkt 4 kpa, wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji ulegało uchyleniu, niezależnie od skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2002.05.27 sygn. K 20/01 (OTK – A 2002/3/34 i Dz.U. z 2002 r Nr 78, poz. 716), w następstwie którego przepis art. 9 ust. 2 utracił moc.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 paragraf 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Orzeczenie w przedmiocie zwrotu na rzecz skarżącego koszów postępowania w kwocie [...] złotych oparto na przepisie art. 200 powołanej ustawy. Przesłanki do zastosowania art. 152 ustawy nie zachodziły.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło