II SA/Kr 3772/01

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 lutego 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska / spr. / Sędziowie : WSA Małgorzata Brachel-Ziaja AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2006 r. sprawy ze skargi M.J. na decyzję Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 27 listopada 2001 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] maja 2001 r. II. zasądza od Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego M.J. kwotę 10 / dziesięć / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 3772/01 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...].05.2001 r. wydaną na podstawie art. l ust. l i art.4 ust. l oraz art.2 pkt 2 lit."a" ustawy z dnia 31 maja 1996r o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87 poz.395 z późn.zm.) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przyznania M.J. uprawnienia do wyżej wymienionego świadczenia. W uzasadnieniu decyzji wskazał , że zgodnie z art. 2 pkt 2 lit."a" ustawy represją jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r., na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945. Strona nie spełnia warunku deportacji do pracy przymusowej poza terytorium II RP. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M.J. podniósł, że od dnia [...].1942r do [...].1945r przebywał w obozie pracy "Poulenlager" przy hucie Ferrum w Katowicach-Bogucicach , co znajduje potwierdzenie w publikacji "Obozy pracy hitlerowskie na ziemiach polskich 1939-1945 . Informator encyklopedyczny PWN Warszawa 1979r". Stowarzyszenie Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę Niemiecką uznało go za uprawnionego z tytułu poniesionych szkód i przyznał prawo do przynależności do tego stowarzyszenia. Decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. znak :[...] , na podstawie art. 127 § 3 i 138§ l pkt l kpa oraz art.2 pkt 2 lit. "a" i art.4 ust. 1,1,4 ustawy z dnia 31 maja 1996r o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87 poz.395 z późn.zm.) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2001 r. W uzasadnieniu decyzji podał , że zgodnie z art.2 pkt 2 lit. a ustawy represją jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r., na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945. Według uzyskanych dowodów M.J. pracował od [...] 1942r do [...] 1945r w Katowicach w Fabryce "Montana" , a więc na terytorium II Rzeczypospolitej. W myśl art.2 pkt l ustawy represją w rozumieniu ustawy jest również osadzenie w obozach pracy przymusowej w okresie wojny w latach 1939-1945 z przyczyn politycznych, narodowościowych, rasowych i religijnych. Powołując się na wydawnictwo "Obozy hitlerowskie na ziemiach polskich 1939-1945 " , PWN Warszawa 1979r , organ stwierdził , że w okresie okupacji istniał w Katowicach - Bogucicach obóz pracy przymusowej , założony pod koniec 1942r , którego więźniowie pracowali w kopalni. M.J. pracował natomiast w fabryce jako ślusarz. Również przedstawieni przez niego świadkowie nie wspominają aby byli wraz z nim osadzeni w obozie pracy przymusowej. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję M.J. zarzucił, że [...].1945r został wywieziony z miejscowości M. do pracy przymusowej do Katowic-Bogucic i osadzony w obozie pracy przymusowej przy Hucie Ferrum , obecnie ul.[...] , nr indeksu [...] Nieprawidłowe jest również ustalenie organu , że świadkowie L.G. i S.J. nie podali , że wraz ze skarżącym byli osadzeni w obozie pracy przymusowej. Niezgodne ze stanem faktycznym jest również stwierdzenie , że więźniowie obozu (nr indeksu [...]) pracowali w kopalni , gdyż wykonywali oni pracę w hucie Ferrum , Montana i fabryce chemicznej Kunegunda. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie , podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał , że cytowana w decyzji publikacja nie wymienia obozu pracy w Katowicach - Bogucicach , którego więźniowie zatrudnieni byli w fabryce "Montana". Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, .podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. W myśl art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/. Skarga jest zasadna. . Stosownie do przepisu art. 2 ustawy z dnia 31 maja 1996r o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87 poz.395 z późn.zm.) represją w rozumieniu ustawy jest: 1) osadzenie w obozach pracy przymusowej w okresie wojny w latach 1939-1945 z przyczyn politycznych, narodowościowych, rasowych i religijnych, 2) deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r., na terytorium: a) III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945, b) Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich i terenów przez niego okupowanych w okresie od dnia 17 września 1939 r. do dnia 5 lutego 1946 r. oraz po tym okresie do końca 1948 r. z terytorium państwa polskiego w jego obecnych granicach. Zgodnie z art.4 ustawy uprawnienie do świadczenia jest przyznawane decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie wniosku zainteresowanej osoby, zaopiniowanego przez właściwe stowarzyszenie osób poszkodowanych, i dokumentów oraz dowodów potwierdzających rodzaj i okres represji. W myśl ustępu 4 tego przepisu w zakresie postępowania dotyczącego ustalenia lub odmowy przyznania świadczenia mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Odesłanie to zobowiązywało organ do przeprowadzenia postępowania zgodnie z przepisami art.7 i 77 kpa nakazującymi organowi podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zaskarżona decyzja dyrektywom tym nie odpowiada. Po pierwsze , w aktach sprawy znajduje się opinia Stowarzyszenia Osób Poszkodowanych przez III Rzeszę z dnia [...].1999r , z której wynika , że uznano udowodnione przez wnioskodawcę doznanie represji w formie pobytu w obozie pracy od kwietnia 1942 do kwietnia 1945 w miejscowości Katowice -Bogucice (obóz indeks nr [...]). Opinia właściwego stowarzyszenia, o której mowa w art. 4 ust. l ustawy z 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR, jest jednym z dowodów w sprawie o przyznanie uprawnienia do świadczenia, podlegającym ocenie przez organ orzekający po przeprowadzeniu postępowania dowodowego i z uwzględnieniem całokształtu materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § l i art. 80 kpa). Dowód ten w ogóle nie został przez organ oceniony. Po drugie , fakt, iż w przedłożonych przez skarżącego zeznaniach świadków nie użyli oni wprost sformułowania , że przebywali ze skarżącym w obozie pracy przymusowej, nie zwalniał organu orzekającego od przesłuchania na tę okoliczność wskazanych świadków, a w razie potrzeby także samego skarżącego. Po trzecie , nie może być podstawą wydania decyzji negatywnej dla strony to, że jedno "dostępne organowi wydawnictwo" wymienia jako więźniów obozu pracy przymusowej osoby pracujące w kopalni. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu będzie uzupełnienie postępowania dowodowego we wskazanym wyżej kierunku. Stosownie do treści art. 145 § l pkt c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też . na podstawie powołanego przepisu i art.135 ustawy orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy.