II SA/Kr 3779/01

WyrokWSA w Krakowie2006-02-06

Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska, WSA Małgorzata Brachel-Ziaja, AWSA Wojciech Jakimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ocenił materiał dowodowy i wyjaśnił stan faktyczny sprawy, odmawiając przyznania świadczenia pieniężnego za cały okres osadzenia w obozie pracy przymusowej, pomijając oświadczenia świadków i dokumenty archiwalne?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania (art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a.), nie wyjaśniając wszechstronnie stanu faktycznego i nie oceniając zebranego materiału dowodowego. Pominięto oświadczenia świadków oraz dokumenty archiwalne, które mogły potwierdzać okres osadzenia skarżącego w obozach pracy przymusowej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący W.K. domagał się przyznania świadczeń pieniężnych za okres osadzenia w obozie pracy przymusowej. Organ pierwszej instancji utrzymał w mocy własną decyzję odmawiającą przyznania świadczenia za okres wykraczający poza 10 miesięcy, uznając brak wystarczających dowodów. Skarżący w skardze do NSA (przekazanej do WSA) podniósł, że organ nie przyznał mu należnych świadczeń za cały okres pracy przymusowej, mimo posiadania dokumentów potwierdzających pobyt w obozie "Liban" oraz choroby w jego trakcie. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację z decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i zasądzono od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego W.K. kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 lutego 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie : WSA Małgorzata Brachel-Ziaja / spr. / AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2006 r. sprawy ze skargi W.K. na decyzję Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 16 listopada 2001 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania świadczeń pieniężnych I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego W.K. kwotę 10 / dziesięć / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] listopada 2001 r., Nr: [...], na podstawie art.127 par 3, 138 par l pkt. l k.p.a. i 2 pkt l i art. 4 ust. 1,2 i 4 ustawy z dnia 31.05. 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich /Dz. U. Nr 87, poz. 395 z późn. zm./, po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek W.K. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]. 1998 r. ., Nr; [...]. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zasługiwał na uwzględnienie gdyż zgodnie z przepisem art. 4 ust. l ustawy z dnia 31.05.1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy, świadczenie pieniężne przyznawane jest na podstawie dokumentów oraz dowodów potwierdzających rodzaj i okres represji. W.K. posiada dokumenty potwierdzające osadzenie go w obozie pracy przymusowej "Baudienst" Kraków - "Liban" w okresie od [...] 1943 r. do [...] 1944 r., co zostało potwierdzone jego własnym oświadczeniem zamieszczonym w kwestionariuszu złożonym w 2001 r. Brak zatem podstaw do stwierdzenia, że W.K. doznał tych samych represji w pozostałym okresie czasu, poza zaliczonym mu okresem 10 miesięcy. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący W.K. podniósł, że z jego pokrzywdzeniem Urząd nie przyznał mu należnych świadczeń pieniężnych, przysługujących mu z ustawy za pracę przymusową za cały okres osadzenia go w obozie. Na dowód, że przebywał on w obozie pracy przymusowej dołączył do skargi pismo Archiwum Państwowego z dnia [...] 1996 r., którego treść potwierdza ,że był więźniem obozu "Liban" . Skarżący podał, że innych dokumentów stwierdzających jego pobyt w obozie nie posiada. Świadków obecnie nie jest w stanie powołać bo już nie żyją, a on sam jest chory. Wspomniał też , że w czasie pobytu w obozie chorował i leżał w szpitalu. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumenty zawarte już w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji., a ponadto że w toku postępowania podjął niezbędne kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego, a po bardzo wnikliwym przeanalizowaniu materiału dowodowego podjął decyzję szczegółowo uzasadnioną. Ocena przedstawionych dokumentów pozostaje wciąż aktualna, gdyż skarga nie wnosi żadnych nowych elementów. Sąd zważył, co następuje: Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1. 01. 2004 r. Zatem stosownie do treści art. 97 par l ustawy z dnia 30. 08. 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegaj ą rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Właściwym przeto do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Stosownie do treści art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozpoznając skargę w granicach danej sprawy nie jest związany jej zarzutami i wnioskami oraz podstawą prawną. Skarga jest uzasadniona. Organ wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 7 i 77 k.p.a. nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy, jak również nie dokonał prawidłowej i wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Skarżący, co jest bezsporne nie posiada własnego dokumentu potwierdzającego datę osadzenia go i okras jego przebywania w obozie pracy przymusowej "Baudienst" Kraków - "Liban". Jednakże w aktach są zgromadzone dowody wobec których Urząd nie zajął żadnego stanowiska, nie poddał ich ocenie wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 80 w związku z art. 107 par 3 k.p.a. Mianowicie w aktach sprawy znajdują się oświadczenia dwóch świadków ,a to, A.G. i S.Z. /por. [...] / z których wynika , iż W.K. został osadzony wraz z nimi obozie pracy przymusowej ,Baudienst" w Prokocimiu w dniu[...] 1943 r. i przebywał tam do dnia [...].1944 r. Oświadczenia te zostały całkowicie pominięte przez organ, w ogóle nie były przedmiotem analizy ani oceny, aczkolwiek są zgodne z informacją zawartą w kwestionariuszu skarżącego /por. k.[...]/, w którym podaję on dokładnie datę początkową osadzenia go w obozie [...]. 1943 r. Dalej zaś skarżący podaję, informacje, ( zgodne z oświadczeniem świadka S.Z. ), że w lecie 1943 r. uciekł on z obozu i ukrywał się lecz został "zabrany" i ponownie osadzony z tym , że w obozie karnym "Liban", gdzie pracował w kamieniołomie przy ładowaniu kamienia i wapna na wózki. Na skutek nabawienia się przepukliny przebywał w szpitalu w [...] . . "Po szpitalu w [...] 1944 r. został przewieziony do obozu pracy przymusowej "Baudienst" w Prokocimiu, gdzie pozostał już do końca jego istnienia tj. do [...] 1944 r. Fakt pobytu skarżącego w obozie "Liban" w latach 1943 - 1944 został potwierdzony przez Archiwum Państwowe./por [...] / Okazuje się, że nazwisko skarżącego zostało odnalezione w różnych dokumentach archiwalnych w postaci list bez nazwy opatrzonych datami lub bez dat. Także nazwisko skarżącego figuruje na liście "Chorzy z Karnego Obozu w Szpitalu"., a przy nazwisku data [...].1944 r., co potwierdza informację skarżącego, zgłaszającego ten fakt w kwestionariuszu i czyni jego oświadczenie wiarygodnym. W tym stanie rzeczy trzeba stwierdzić, że Organ dokonał pobieżnej oceny cząstkowego materiału dowodowego, nie odnosząc się w ogóle do znajdujących się w aktach oświadczeń świadków, którzy potwierdzają wskazany przez skarżącego okres jego pobytu w obozie "Baudienst" Kraków - Prokocim - obóz karny "Liban" w okresie od [...] 1943 r. do [...] 1944 r., a także do szczegółowego kwestionariusza podpisanego przez skarżącego /k. [...], a tylko oparł się na kwestionariuszu w którym podano okres pobytu skarżącego w obozie karnym "Liban" od [...]1943 r. , do [...] 1944 r. Trzeba mieć wszakże na uwadze, że przepis art. 107 par 3 k.p.a. nakłada na organ nie tylko obowiązek wskazania w uzasadnieniu decyzji faktów, które uznał on za udowodnione i dowodów na których się oparł ale również obowiązek wskazania przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Nie można zatem budować ustaleń faktycznych uwzględniając tylko niektóre fragmenty materiałów dowodowych z całkowitym pominięciem bez żadnego uzasadnienia tych, które w świetle twierdzeń strony stanowią podstawę faktyczną dla realizacji uprawnienia przysługującego jej z mocy ustawy tj. świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR Należy zauważyć, że przepis par 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Pomocy Społecznej z dnia 29. 12. 1999 r. w sprawie wymaganych dokumentów i dowodów potwierdzających rodzaj represji i jej okres trwania nie pozbawia mocy dowodowej oświadczeń świadków, jeżeli nie przedstawią oni dowodów wymienionych w par. 2 tegoż rozporządzenia. Przepis ten bowiem stanowi jedynie, że "świadkowie powinni przedstawić dowody...."/ por. wyrok NSA z dnia 8. 03. 2002 r. VSA 1865/01 LEX nr 1412267. W sytuacji gdy z dokumentów archiwalnych acz niekompletnych wynika, że skarżący był więźniem obozu karnego "Liban" , a jego nazwisko pojawia się listach datowanych i na liście bez daty wraz z adresem zamieszkania "[...]" (nadal aktualnym), to należało wyjaśnić tylko istniejące rozbieżności w kwestionariuszach, dotyczące dat końcowych jego pobytu w tym obozie. [...]. Należało również także wyjaśnić czy skarżący przebywał także w obozie pracy przymusowej "Baudienst" w Prokocimiu. Archiwum potwierdza, że taki obóz istniał w czasie okupacji hitlerowskiej, stwierdzając jednocześnie; brak w niekompletnie zachowanych mikrofilmach akt Urzędu Pracy w K. , danych na temat zatrudnienia W.K. ./por k.[...] W tej sytuacji trzeba odnieść się do twierdzeń skarżącego, że przebywał on nie tylko w karnym obozie "Liban" gdzie osadzono go po ucieczce, ale wcześniej przebywał w obozie przymusowej pracy "Baudienst" w Prokocimiu od [...]. 1943 r. [...] i następnie "po szpitalu" tj. od marca 1944 r. do lipca 1944 r. i skonfrontować je z oświadczeniami wymienionych świadków. Dopiero analiza tego materiału dowodowego, a także zastosowanie wiedzy historycznej pozwoli na dokonanie prawidłowych ustaleń faktycznych w tym przedmiocie i na zaliczenie represjonowanemu rzeczywistego okresu osadzenia w obozach pracy przymusowej. Mając na uwadze powyższe, Sąd wobec naruszenia przepisów postępowania art. 7, 77, 107 par 3 k. p. a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 par. l pkt. l lit. "c" i art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło