II SA/Kr 379/06

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 sierpnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Dobosz Sędziowie NSA Andrzej Niecikowski / spr. / WSA Krystyna Daniel Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie częściowego zwolnienia z obowiązku ponoszenia opłaty z tytułu pobytu dziecka w placówce opiekuńczej I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu l instancji, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. WSA/wyr. l - sentencja wyroku Decyzją nr[...] z dnia [...].10.2005 roku, nr[...], działający z upoważnienia Prezydenta Miasta K. Zastępca Kierownika Działu w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w K., działając na podstawie art. 8 ust. 1, art. 10 ust. 3, art. 14, art. 81, art.106, art. 114 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku - o pomocy społecznej (Dz.U. nr 64 z 2004 r. poz. 593 ze zm.- zwaną dalej ustawą o pomocy społecznej) oraz § 1, § 2, § 3, § 4, § 6, § 7, § 8 Uchwały Rady Miasta Krakowa z dnia 16.02.2005 r. nr LXXI/664/05 w sprawie określenia zasad częściowego lub całkowitego zwalniania z opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej zapewniającej opiekę całodobową - zwolnił częściowo K.B. z obowiązku ponoszenia opłaty z tytułu pobytu dziecka D.B. w placówce -Pogotowiu Opiekuńczym ul. G. do czasu skreślenia dziecka z listy wychowanków wyżej wymienionej placówki oraz ustalił kwotę 160 zł jako kwotę miesięcznego zobowiązania z tytułu pobytu w wyżej wymienionej placówce od dnia 1.10.2005 r. do czasu skreślenia z listy. Odwołanie K.B. nie zostało uwzględnione i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...].01.2006 r. znak:[...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję podnosząc w uzasadnieniu co następuje: 1. K.B. samotnie wychowuje syna D. Dochód rodziny wynosi 1.397,58 zł co daje 698,79 zł na osobę. Przy ustalaniu odpłatności za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej w składzie rodziny uwzględnia się to dziecko (art. 10 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej). Nie ma znaczenia fakt, jakie rzeczywiste środki finansowe pozostają odwołującej się po odliczeniu jej zobowiązań (np raty kredytu mieszkaniowego). Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: a) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; b) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; c) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. 2. Warunki częściowego lub całkowitego zwalniania z opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej - zgodnie z art. 81 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej - określa w drodze uchwały rada powiatu, l tak zgodnie z § 4 uchwały Rady Miasta Krakowa z dnia 16.02.2005 r. nr LXXI/664/05 w sprawie określenia zasad częściowego lub całkowitego zwalniania z opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej zapewniającej opiekę całodobową, zobowiązany może być zwolniony całkowicie z opłaty w sytuacji, gdy dochód w jego rodzinie, ustalony zgodnie z ustawą, nie przekracza 100 % kryterium dochodowego. W rozpatrywanej sprawie dochód rodziny przekracza kryterium dochodowe. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy kryterium dochodowe rodziny wynosi - sumę kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie ( 316 zł) - 632 zł. Dochód rodziny Odwołującej się wynosi 1.397,58 zł, a więc dochód wynosi powyżej 200 % kryterium dochodowego. W związku z powyższym nie ma podstaw by zastosować § 4 uchwały. 3. Istnieją natomiast podstawy by zwolnić częściowo z opłat, zgodnie z § 7 ust. 1 wyżej wymienionej uchwały. Mając na uwadze treść § 7 ust. 1 w sytuacji, gdy dochód rodziny przekracza 200 % kryterium dochodowego kwota miesięcznej opłaty po zastosowaniu częściowego zwolnienia z ponoszenia opłaty wynosi 160zł. 4. fakt notorycznej nieobecności syna D. w placówce, nie uzasadnia zwolnienia z opłaty. § 6 uchwały przewiduje możliwość zwolnienia z opłaty na wniosek zobowiązanego w sytuacji nieobecności dziecka w placówce. Jednakże musi to być nieobecność trwająca dłużej niż 14 dni kalendarzowych oraz usprawiedliwiona, a za taka uważa się: a/ pobyt w szpitalu, sanatorium lub innym zakładzie leczniczym, b/ pobyt dziecka pod opieką zobowiązanego lub innej osoby na mocy postanowienia lub zgody sądu. Zgodnie z § 8 ust. 1 opłatę ustala się za każdy miesiąc kalendarzowy pobytu dziecka w placówce, a za pobyt dziecka w placówce zgodnie z § 8 ust. 2 rozumie się "okres od dnia wpisania go do księgi ewidencji wychowanków do dnia skreślenia go z tej księgi" Wedle uchwały za okres pobytu nie traktuje się więc ilość dni, w których faktycznie dziecko przebywało w placówce. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła K.B. i nie precyzując żądania skargi, podniosła, że: - nie zgadza się z decyzją i uważa że powinna zostać zwolniona w większym wymiarze z ponoszenia opłaty w ustalonym wymiarze bowiem jej syn D.B. praktycznie nie przebywał w placówce ponieważ ciągle z niej uciekał. W miesiącu październiku przebywał tam tylko jeden dzień. Tym samym placówka nie ponosiła żadnych kosztów związanych z pobytem dziecka. - placówka żąda opłaty za pobyt kiedy faktycznie małoletni nie przebywał w placówce, za co także skarżąca nie ponosi żadnej odpowiedzialności. To po stronie pogotowia opiekuńczego leży to aby nie dopuścić do takich sytuacji, że małoletni uciekają z placówki. Skoro nie potrafiono tego zrobić, dlaczego teraz konsekwencje tej sytuacji ma ponosić skarżąca. - pogotowie opiekuńcze bezpodstawnie się wzbogaci kosztem skarżącej, bo skoro nie poniosło żadnych kosztów to nie ma prawa żądać ich zwrotu. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania powyższej decyzji. Sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Stosownie jednak do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 - dalej zwaną p.p.s.a.) rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest uzasadniona bowiem dokonana w trybie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 póz. 1269) kontrola sądowa stwierdziła, że zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu l instancji naruszają prawo. Jak się wydaje istota sprawy niniejszej oraz spór między stronami sprowadza się do wykładni pojęcia "pobytu" w placówce opiekuńczo-wychowawczej. Zdaniem orzekających organów pojęcie "pobytu" zostało zdefiniowane w § 8 ust. 2 uchwały Rady Miasta Krakowa z dnia 16.02.2005 r., nr LXXI/664/05 w sprawie określenia zasad częściowego lub całkowitego zwalniania z opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej zapewniającej opiekę całodobową. Według tego przepisu za pobyt dziecka w placówce rozumie się okres od dnia wpisania go do księgi ewidencji wychowanków do dnia skreślenia go z tej księgi. Nałożenie odpłatności na obywatela może wynikać z postanowień ustawy. W art. 81 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej ustawodawca postanowił m.in., że za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej opłatę ponoszą, do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania, rodzice dziecka. W ust. 6 co dopiero cytowanej ustawy upoważnił radę powiatu do określenia, w drodze uchwały, warunków częściowego lub całkowitego zwalniania z opłaty, za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej. Nie upoważnił natomiast rady powiatu do określenia co należy rozmieć pod pojęciem "pobytu". Jeżeli tak, to pojęcie "pobytu" należy wykładać zgodnie z wykładnią językową, l tak w języku polskim przez "pobyt" rozumie się "znajdowanie się, bycie gdzieś; bytność, przebywanie". Skoro ustawodawca odpłatność uzależnił od pobytu dziecka w placówce, brak jest podstaw do obciążenia skarżącej odpłatnością za czas kiedy małoletni w placówce nie przebywał. Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji, naruszają prawo na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. "a" oraz art.135 oraz 152 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.