II SA/Kr 379/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Sędziowie: WSA Krystyna Daniel AWSA Inga Gołowska Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi J.P. na decyzję Wojewody z dnia [....] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 200 zł. ( dwieście złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia...........2006 r., (znak:.............) Starosta K. , działając na podstawie art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13.10.1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. nr 133 póz. 872 z późn. zm.) orzekł o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość, oznaczoną jako część działki nr ........o pow. 0.0200 ha, położoną w obrębie P. , gm. I...... i zajętą pod drogę publiczną. Odwołanie J.P. nie zostało uwzględnione i Wojewoda..........., decyzją z dnia................2007 r. (znak:............) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podnosząc w uzasadnieniu, że stosownie do ust. 4 art. 73 wyżej powołanej ustawy odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa. Tymczasem odwołująca się, wniosek taki złożyła w dniu "......... grudnia 2006 r. (data nadania w urzędzie pocztowym)". Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez skarżącą w odwołaniu, iż istnieje zależność pomiędzy wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania w trybie art. 73 złożonym przez syna skarżącej, a Jej wnioskiem - Wojewoda ...........pragnie zwrócić uwagę na fakt, iż wniosek złożony przez syna J.P. nie może sanować braku wniosku złożonego przez właścicielkę tej nieruchomości ........ grudnia 1998 r., tj. przez J.P. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła J.P. i nie precyzując żądania skargi zarzuciła, że jest ona niezgodna z prawem bowiem w 2000 r., właścicielem stał się jej syn i w terminie wystąpił o wypłatę odszkodowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda ...........wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 póz. 1269 z póź. zm.) Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem więc dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. W myśl zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 póz. 1270 z późn. zm. zwaną dalej w skrócie p.o.p.s.a ) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest uzasadniona bowiem dokonana kontrola sądowa stwierdziła, że zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu l instancji naruszają prawo. Zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Art. 77 § 1kpa nakłada na organ administracji publicznej obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Rezultatem prawidłowo zebranego materiału dowodowego i jego oceny jest decyzja administracyjna, której jednym z elementów jest uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie powinno zawierać wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi organ kierował się przy podejmowaniu decyzji. W szczególności winno ono zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Organ odwoławczy stoi na stanowisku, że podmiotami uprawnionymi do ubiegania się o odszkodowanie są osoby będące 31 grudnia 1998 r. właścicielami nieruchomości lub ich spadkobiercy. Ustala, że odwołująca się J.P. wniosek "datowany .........11.2005 r." o wypłatę odszkodowania nadała w Urzędzie Pocztowym w dniu ....... grudnia 2006 r., a wiec złożony został z on uchybieniem terminu o którym owa w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13.10.1998 r. Od razu w tym miejscu należy stwierdzić, że w przekazanych aktach administracyjnych nie ma żadnej koperty w której przedmiotowy wniosek miałby trafić do urzędu Starostwa, nie wynika to także z tzw. prezentaty wpływu, na której odnotowano by, że pismo do Urzędu wpłynęło drogą pocztową. Niezbyt jasne jest sformułowanie uzasadnienia, że "istnieje zależność pomiędzy wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania w trybie art. 73 złożonym przez syna skarżącej, a Jej wnioskiem - Wojewoda ........pragnie zwrócić uwagę na fakt, iż wniosek złożony przez syna Pani J.P. nie może sanować braku wniosku złożonego przez właścicielkę tej nieruchomości 31 grudnia 1998 r., tj. przez Panią J.P. '. We wniosku z dnia ..........11.2005 r, który do organu wpłynął w dniu ........11.2006 r., J.P. wyraźnie wspomina o wniosku złożonym przez syna R.P. w dniu ......03.2005 r. Tę kwestie organy orzekające pominęły milczeniem. Tymczasem na rozprawie w dniu .........12.2007 r., przed Sądem - skarżąca przedłożyła dwa dokumenty, pierwszy to wniosek R.P. z dnia ........07.2005 r. złożony w Kancelarii Starostwa w dniu ........07.2005 r., domagający się wypłaty odszkodowania za dz. ewid.........zajętą pod drogę oraz drugi, Akt Notarialny z dnia .........03.2000 r., z którego wynika, że R.P. z mocy umowy darowizny stał się właścicielem dz. ewid......... Okoliczności wynikające z tych dokumentów są kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy. Pogląd organu odwoławczego, że podmiotem uprawnionym do domagania się odszkodowania jest wyłącznie właściciel nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. -jest błędny. Art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13.10.1998 r. stanowi, że odszkodowanie, jest ustalane i wypłacane na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. O ile umowa nie stanowi inaczej, nabycie własności nieruchomości dotyczy nabycia wszelkich praw związanych z nieruchomością a więc także praw do odszkodowania. Rzecz w tym, aby osoba będąca właścicielem w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r., wystąpiła z wnioskiem. Gdyby nawet powyższy pogląd został zakwestionowany, to nie można pominąć, o obowiązku organów wynikającym z art. 9 kpa. Organy orzekające obowiązane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Jeżeli by więc organ uznał, że o odszkodowanie mógł wystąpić wyłącznie właściciel nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. lub jego spadkobierca, to winien o tym poinformować wnioskodawcę. Ponownie rozpoznając sprawę organy wezmą pod uwagę wyżej naprowadzone okoliczności i jeżeli stwierdzą że R.P. wystąpił o wypłatę odszkodowania przed dniem 31 grudnia 1998 r., zgodnie z przepisami ustalą wysokość odszkodowania i jego wypłatę. Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji, naruszają prawo na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. "c" oraz art.135 i art. 200 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji