II SA/Kr 380/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz / spr. / Sędziowie WSA Małgorzata Brachel-Ziaja WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki - skargę oddala - Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] r., znak: [...] działając na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn.: Dz. U z 2000 r., Nr 106 poz. 1126 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania S. W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia [...] kwietnia 2003 r., znak: [...] nakazującej S. W. wykonać rozbiórkę samowolnie wykonanej rozbudowy budynku warsztatowego o parterowy budynek z poddaszem użytkowym o wymiarach 24 x 8,10 m na terenie posesji przy ul. [...] w K. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że organ pierwszej instancji decyzją podjętą na podstawie art. 48, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. jedn.: Dz. U z 2000 r., Nr 106 poz. 1126 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. nakazał S. W. wykonać obowiązek rozbiórki samowolnie wykonanej rozbudowy budynku warsztatowego o parterowy budynek z poddaszem użytkowym o wymiarach 24 x 8,10 m na terenie posesji przy ul. [...] w K. Od decyzji tej odwołanie złożył S. W. wnosząc, że w budowanej części w poddaszu znajdzie się pomieszczenie mieszkalne dla rodziców, a w parterze część gospodarcza z pomieszczeniem garażowym. Skarżący stwierdził, że zwiększenie wymiarów w rzucie zrealizowanego zgodnie z pozwoleniem budynku gospodarczego należy traktować jako odstąpienie w trakcie budowy od zatwierdzonych wymiarów budynku gospodarczego. W wyniku interwencji Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska organ I instancji nadzoru budowlanego przeprowadził w dniu [...] lutego 2003 r. oględziny na posesji przy ul. [...] w K. Stwierdzono wówczas, że na działce przy ul. [...] w K. istnieje w pierwszej linii od drogi budynek mieszkalny a w drugiej linii istnieje wybudowany budynek warsztatu samochodowego o wymiarach 8,10 x 12,75 m i przylegający do niego od strony południowej budynek w trakcie budowy, o wymiarach 8, 10 x 24 m. Budynek mieszkalny oraz budynek warsztatu samochodowego o wymiarach 8, 10 x 12,75 m wybudowane zostały na podstawie decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 1999 r., znak: [...] z tym, że obecny budynek warsztatu samochodowego miał być budynkiem gospodarczym zgodnie z pozwoleniem na budowę. Natomiast budynek o wymiarach 8, 10 x 24 m przylegający do budynku warsztatu samochodowego budowany jest bez pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowania jest budynek o wymiarach 8, 10 x 24m. Podczas oględzin ustalono, że przedmiotowy budynek posiada wymiary 8,10 x 24 m i przylega ścianą szczytową do południowej ściany szczytowej budynku warsztatu samochodowego. Jest to budynek murowany, parterowy, z dachem dwuspadowym, w dachu wykonano cztery lukarny. W dniu kontroli budynek był w stanie surowym z dachem dwuspadowym krytym dachówką ceramiczną. S. W. podczas oględzin w dniu [...] lutego 2003 r. oświadczył do protokołu, że w pomieszczeniu warsztatowym nie prowadzi lakierni, planuje uzyskać zgodę odpowiednich służb na zamontowanie kabiny lakierniczej i odstąpił od warunków udzielonego pozwolenia budynku gospodarczego z uwagi na to że planował powiększyć warsztat. Pismem z dnia [...] marca 2003 r. organ pierwszej instancji zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie samowolnie rozbudowanego budynku warsztatowego na terenie posesji przy ul. [...] nr [...] w K., a następnie wydał decyzję z dnia [...] kwietnia 2003 r., znak: [...] stanowiącą przedmiot postępowania odwoławczego. Organ odwoławczy podkreślił, że przepis art. 28 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30 tej ustawy. W świetle przepisu art. 29 obowiązującego Prawa budowlanego rozpoczęcie budowy budynku murowanego o wymiarach 8,10 x 24 m wymagało uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. S. W. uzyskał pozwolenie na budowę budynku gospodarczego o wymiarach 8 x 12 m i pozwolenie to zostało, z odstępstwami dotyczącymi wymiarów i funkcji budynku, zrealizowane w formie budynku warsztatu o wymiarach 8,1 x 12,75 m. Następnie jednak inwestor już bez pozwolenia na budowę rozpoczął rozbudowę budynku warsztatowego o budynek 8, 10 x 24 m, co sprawia, że rozbudowa ta stanowi samowolę budowlaną. Zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. stanowiącym podstawę prawną zaskarżonej decyzji właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. W związku z tym nakaz rozbiórki przedmiotowego dobudowywanego budynku jest zasadny i zgodny z prawem. Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., znak: [...] złożył S. W. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że rozbudowa budynku była uzasadniona chęcią stworzenia dodatkowych miejsc w pracy w K., a skarżący przystępując do rozbudowy budynku warsztatowego miał świadomość, że nie uzyska pozwolenia na budowę, gdyż trwające prace nad zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w K. blokują wydawanie pozwoleń na budowę. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone – czyli również w sytuacji niniejszej sprawy ze skargi S. W. - podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Oznacza to, iż w przedmiotowej sprawie sąd bierze pod uwagę przede wszystkim obowiązujące w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia regulacje ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn.: Dz. U. z 2000 r., nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) oraz przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Ze względu na powyższą zasadę oraz treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, konieczne jest podkreślenie, że przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była wyłącznie decyzja Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia [...] r., znak: [...] nakazującą S. W. wykonać rozbiórkę samowolnie wykonanej rozbudowy budynku warsztatowego o parterowy budynek z poddaszem użytkowym o wymiarach 24 x 8,10 m na terenie posesji przy ul. [...] w K. Skarga nie jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a tylko w takim zakresie Sąd w ramach swojej właściwości sprawuje kontrolę orzeczeń administracyjnych (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269)). Zgodnie z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w jego brzmieniu według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Jak wynika z art. 3 pkt 1 i 3 cytowanego Prawa budowlanego, ilekroć w tej ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami oraz obiekt małej architektury, przy czym budowlą jest każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: lotniska, drogi, linie kolejowe, mosty, estakady, tunele, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Nie ulega wątpliwości, że murowany budynek gospodarczy o wymiarach 8,10 x 24m, parterowy, kryty dachem ma charakter obiektu budowlanego. Obiekt ten był w dacie wydawania zaskarżonej decyzji w trakcie budowy, przez którą – na mocy art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego - należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Realizacja przedmiotowego obiektu budowlanego podlegała reglamentacji administracyjnoprawnej. Mając na uwadze treść art. 28 Prawa budowlanego, zgodnie z którym roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30 oraz treść art. 29 i 30 Prawa budowlanego, które nie wyłączają obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w przypadku budowy murowanego parterowego obiektu krytego dachem zasadne jest stanowisko, że realizacja przedmiotowego obiektu wymagała pozwolenia na budowę. Konieczności uzyskania pozwolenia budowlanego na realizację przedmiotowego obiektu nie kwestionuje również sam skarżący. W sytuacji, w której skarżący zrealizował w części – na dzień wydania zaskarżonej decyzji - przedmiotowy budynek bez wcześniejszego pozwolenia na budowę dotyczącego tej inwestycji – co potwierdził również w skardze do sądu administracyjnego podając, że miał świadomość, iż nie uzyska pozwolenia na budowę ze względu na będącą w toku procedurę uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla dzielnicy K., w której mieszka skarżący - w zaskarżonej decyzji zasadnie przyjęto, iż realizacja powyższej inwestycji miała charakter samowoli budowlanej. Z akt sprawy wynika, że rozpoczęcie inwestycji miało miejsce po dniu wydania pozwolenia na budowę z dnia 20 maja 1999 r., gdyż – jak podaje skarżący - inwestycja ta stanowiła odstępstwo od warunków tego właśnie pozwolenia (protokół nr [...] z dnia [...] lutego 2003 r. – k.-I-8, odwołanie S. W. z dnia 29 kwietnia 2003 r. – k. II-2). Organy nie ustaliły wprawdzie dokładnej daty realizowania przedmiotowej inwestycji, uchybienie to jednak nie miało wpływu na wynik sprawy. Nie budzi bowiem wątpliwości, że inwestycja została zrealizowana po 1999 r., tj. została dokonana pod rządami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Podkreślić także należy, że nie miał zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Od zakończenia budowy części obiektu budowlanego – nawet przy hipotetycznym przyjęciu, że nastąpiło to tuż po dniu wydania pozwolenia na budowę z dnia [...] maja 1999 r. - do dnia wydania zaskarżonej decyzji datowanej na dzień [...] r. nie upłynęło bowiem 5 lat. Podkreślić należy, że kategoryczna treść art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w jego brzmieniu według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji, uniemożliwiała uwzględnienie okoliczności o charakterze społecznym, na które powołuje się skarżący. W tym stanie rzeczy należało oddalić skargę S. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia [...] r., znak: [...] nakazującą S. W. wykonać rozbiórkę samowolnie wykonanej rozbudowy budynku warsztatowego o parterowy budynek z poddaszem użytkowym o wymiarach 24 x 8,10 m na terenie posesji przy ul. [...] w K., mając na uwadze treść art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270), zgodnie z którym w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.