II SA/Kr 381/12
WyrokWSA w Krakowie2012-07-31
Skład orzekający: Andrzej Irla, Joanna Tuszyńska, Anna Szkodzińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji może zostać umorzone jako bezprzedmiotowe z powodu istnienia prawomocnej decyzji organu odwoławczego utrzymującej tę decyzję w mocy?Ratio decidendi
Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji nie może być umorzone jako bezprzedmiotowe wyłącznie z powodu istnienia prawomocnej decyzji organu odwoławczego utrzymującej tę decyzję w mocy, jeśli zakres żądania stwierdzenia nieważności nie pokrywa się z zakresem badania dokonanym przez sąd. Organ administracji publicznej powinien rozpoznać żądanie co do istoty i wyeliminować ewentualne uchybienia, a umorzenie postępowania bez uprzedniej oceny jest wadliwe.Stan faktyczny
M.B. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia stycznia 2008 r., nakładającej obowiązek uiszczania opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego. Decyzja ta była uprzednio utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze i poddana kontroli sądowej, która oddaliła skargę M.B. Wniosek o stwierdzenie nieważności został umorzony przez Kolegium jako bezprzedmiotowy z powodu istnienia prawomocnej decyzji organu odwoławczego. M.B. zaskarżyła te decyzje, zarzucając m.in. naruszenie przepisów k.p.a. i bezczynność organu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia grudnia 2011 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia września 2011 r. Przyznał adwokatowi A.D. wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną oraz zwrot niezbędnych wydatków.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska NSA Anna Szkodzińska Protokolant: Anna Pałasz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2012 r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 27 grudnia 2011 r., nr [....] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia 19 września 2011 r., nr [....] ; II. przyznaje adwokatowi A.D. , od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych, dwadzieścia groszy) w tym 55,20 zł podatku od towarów i usług, stanowiącą wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz kwotę 17 zł (siedemnaście złotych) tytułem niezbędnych udokumentowanych wydatków poniesionych w niniejszej sprawie.
Burmistrz Miasta i Gminy N. decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. (znak: [...] wydaną na podstawie art. 6 ust. 10 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2005 r. nr 236, póz. 2008 r. ze zm.) przedłużył z urzędu na okres od 9 stycznia 2008 r. do 8 stycznia 2009 r. własną decyzję z dnia [...] stycznia 2006 r. (znak: [...] nakładającą na M.B. obowiązek uiszczania w terminie do 28 dnia każdego miesiąca opłat za opróżnienie zbiornika bezodpływowego usytuowanego na nieruchomości gruntowej położonej w S. nr 1 i transportu nieczystości ciekłych do punku zlewnego.
W dniu 30 czerwca 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpoznaniu odwołania M.B. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia [...] stycznia 2008 r. wydało decyzję (znak: [...]), którą utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 24 listopada 2008 r. (sygn. akt II SA/Kr 863/08) oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].06.2008 r., a Naczelny Sąd Administracyjny* wyrokiem z dnia 14 maja 2010 r. (sygn. akt II OSK 748/09) oddalił skargę kasacyjną M.B. wniesioną od wyroku Sądu I instancji.
Wnioskiem z dnia 2 czerwca 2010 r. (data wpływu: 28 czerwca 2010 r.) M.B. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia [...] stycznia 2008 r. (znak: [...]) określającej koszt opróżniania zbiornika bezodpływowego usytuowanego na działce nr 1 w S. . W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż swoje żądanie opiera na przepisach art. 156 § l pkt 2, 5 i 7 k.p.a. Podkreśliła, że decyzja z dnia [...] stycznia 2008 r., znak: [...], przedłuża decyzję Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia [...] grudnia 2006 r. (znak: [...], która została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Decyzja ta, utrzymana następnie decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. , została bowiem uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 10 lutego 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 1154/09. Ponadto wnioskodawczyni zarzuciła, że decyzja objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności była niewykonalna w dniu jej wydania z uwagi na to, iż posesja nr [...] w S. została przyłączona do czynnej sieci kanalizacji miejskiej. Na poparcie powyższej tezy M.B. powołała treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 września 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 971/09 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2009 r., sygn. IIOSK 760/08.
Decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia [...] stycznia 2008 r., znak: [...]
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, iż decyzja będąca przedmiotem obecnej kontroli w nadzwyczajnym trybie postępowania nie jest decyzją ostateczną, bowiem na skutek złożenia przez M.B. odwołania, ostatecznie orzekło w sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...]. Kolegium powołało się także na wydane w tej sprawie wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zdaniem Kolegium nie można prowadzić postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji z dnia [...] stycznia 2008 r. (znak: [...] ) albowiem jest ona nieostateczna, a ostateczne rozstrzygnięcie stanowi decyzja organu odwoławczego z dnia [...] czerwca 2008 r. (znak: [...]).
Ponadto Kolegium zwróciło uwagę na to, iż sprawa z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji z dnia [...] stycznia 2008 r. była już przedmiotem orzekania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , które decyzją z dnia [...] października 2009 r. (znak: [...]) odmówiło stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. Z uwagi na powyższe Kolegium wskazało, że w sytuacji, gdy postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zostało ponownie wszczęte, a w jego toku ustalono, iż sprawa w tym przedmiocie została już wcześniej ostatecznie zakończona, postępowanie winno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe. Jednocześnie Kolegium wyjaśniło, że przywołane przez stronę orzeczenia pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie.
M.B. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu szereg uchybień, w szczególności:
- brak rozpoznania j ej wniosku z 2 czerwca 2010 r. oraz z 8 marca 2011 r.,
- niewyjaśnienie kwestii bezprawnie pozostawionego szamba z uwagi na przyłączenie posesji nr [...] do sieci kanalizacyjnej, - pominięcie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...]
- naruszenie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach,
- pominięcie uchwały [...] Rady Miejskiej w N. z dnia 24 listopada 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku w gminach,
- naruszenie art. 105 § 2 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania bez zgody strony, na której żądanie to postępowanie zostało wszczęte.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu wniosku M.B. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. (znak: [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji wskazało, że w niniejszym stanie faktycznym i prawnym należało odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia [...] stycznia 2008 r. (znak: [...] z uwagi na niedopuszczalność tego postępowania z dwóch powodów.
Po pierwsze, decyzja, której stwierdzenia nieważności domaga się strona nie posiada waloru ostateczności, a zatem tryb określony w art. 156 k.p.a. i nast. nie ma do niej zastosowania.
Ostatecznie w sprawie orzekło - w wyniku wniesienia przez M.B. odwołania -
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]czerwca 2008 r. (znak: [...]). Ponownie powołano się na wyroki sądów administracyjnych obu instancji, wydane w sprawie podkreślając, że zgodnie z art. 145 § l pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie tym samym uznał, iż decyzja Kolegium nie jest dotknięta żadną z kwalifikowanych wad będących podstawą do stwierdzenia jej nieważności. W rezultacie ocena legalności badanej przez Sąd decyzji, także pod kątem wystąpienia ewentualnych przesłanek z
art. 156 § l k.p.a., zaczęła korzystać z powagi rzeczy osądzonej. W przypadku wyroku oddalającego skargę, powagą rzeczy osądzonej objęte jest ustalenie, iż decyzja lub postanowienie są zgodne z prawem, a ściślej, że nie zawierają takich wad prawnych, które wymagałyby ich wyeliminowania z obrotu prawnego, zwłaszcza wad nieważności. Prawomocność decyzji lub postanowienia "utrzymanych w mocy" (poprzez oddalenie skargi) przez sąd administracyjny zamyka więc organom administracyjnym i stronie możliwość uruchomienia postępowania administracyjnego zmierzającego do usunięcia tych aktów z obrotu prawnego, w trybach przewidzianych dla usuwania aktów wadliwych (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 2213/07).
Po drugie, decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , działając na podstawie art. 157 § 3 w związku z art. 156 § l k.p.a., odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia [...] stycznia 2008 r., znak: [...]. Wskazano zatem, iż sprawa z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia [...] stycznia 2008 r., (znak: [...] była już przedmiotem rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. , co również czyni niedopuszczalnym wniosek M.B. z dnia 2 czerwca 2010 r.
Kolegium jednak pokreśliło, że -skoro wszczęte zostało postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji, o czym powiadomiono strony pismem z dnia 15 września 2010 r. (znak: [...]), to należało postępowanie to umorzyć jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § l k.p.a. ze wskazanych wyżej powodów.
Kolegium podkreśliło, że zarzuty podnoszone przez M.B. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy są bezzasadne. Nie mają także znaczenia dla rozstrzygnięcia złożone przez stronę wnioski dowodowe z dnia 8 marca 2011 r., bowiem prowadzone przez Kolegium postępowanie było bezprzedmiotowe.
Opisaną wyżej decyzję Samorządowego kolegium Odwoławczego zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M.B. domagając się uchylenia tej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją Kolegium z dnia [...] września 2011 r. Obu tym decyzjom skarżąca zarzuciła:
— naruszenie art. 105 § l i § 2 k.p.a. ze względu na fakt, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek strony, a następnie umorzone pomimo, że strona wnioskująca ni e wnosiła o umorzenie; ,
— naruszenie art. 7, 77 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego;
— naruszenie art. 107 §3 k.p.a.;
— pominięcie faktu, że decyzja, której stwierdzenia nieważności domaga się skarżąca została wydana z naruszeniem art. 61 i art. 10 k.p.a.;
— naruszenie art 156 § l pkt 2, 5 i 7 k. p. a.;
— naruszenie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach;
— bezczynność organu II instancji, bowiem od wniesienia wniosku o stwierdzenie nieważności do wydania ostatecznej decyzji upłynęło aż 18 miesięcy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 10 lipca 2012 r. skarżąca podtrzymała dotychczasowe stanowisko. Zakwestionowała pogląd, iż decyzja, której dotyczył wniosek o stwierdzenie nieważności nie miała waloru ostateczności, bowiem skoro Kolegium utrzymało ją w mocy decyzją z dnia 30 czerwca 2008 r., to wskutek tego decyzja I instancji stała się ostateczna. Podkreśliła nadto, że najodpowiedniejszym rozwiązaniem byłoby stwierdzenie nieważności decyzji I i II instancji, niemniej jednak nie jest błędne skarżenie-decyzji I instancji. Zdaniem M.B. , z tego powodu zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Kolegium zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Dodatkowo podkreślono, iż nieprawidłowe jest stanowisko Kolegium jakoby stwierdzeniu nieważności podlegały tylko decyzje ostateczne. Skarżąca stwierdzała, że nie może być również mowy w niniejszej sprawie o powadze rzeczy osądzonej, bowiem sąd w sprawie II SA/Kr 863/08 nie rozpoznawał sprawy w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia [...] stycznia 2008 r. W dalszej części tego pisma wskazano, iż fakt wcześniejszego wydania decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2008 r. w żadnym wypadku nie oznacza merytorycznego rozpoznania wniosku o nieważność. W istocie więc istniał przedmiot, którym Kolegium powinno się zająć, a umarzając postępowanie organ ten naruszył art. 105 k.p.a. Rażącym naruszeniem prawa było także pominięcie dowodów załączonych do wniosku o stwierdzenie nieważności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...].12.2011 r., jak i poprzedzająca ją decyzja tego organu z dnia [...].09.2011 r. są wadliwe i podlegają uchyleniu. Nie jest trafna bowiem przyjęta przez orzekający w sprawie organ ocena wystąpienia przesłanki bezprzedmiotowości postępowania prowadzonego z wniosku M.B. , a dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia [...] .01.2008 r. w sprawie przedłużenia decyzji tego organu z dnia 9.01.2006 r. zobowiązującej M.B. do opróżniania szamba znajdującego się na nieruchomości położonej w S. [...]. .
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż nieuprawnione na tle kontrolowanej sprawy jest twierdzenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. , że za bezprzedmiotowością postępowania przemawia okoliczność, iż wniosek skarżącej dotyczył stwierdzenia nieważności decyzji nieostatecznej. W tym zakresie Kolegium także podnosiło, że w wyniku złożonego przez M.B. odwołania od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia [...].01.2008 r. - zapadła decyzja Kolegium z dnia [...].06.2008 r. utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję. Nadto organ wskazywał, że decyzja ta była objęta kontrolą sądową, w wyniku której, skarga M.B. została oddalona prawomocnym wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 27.11.2008 r. (sygn. akt II SA/Kr 863/08). Ta okoliczność, zdaniem Kolegium oznaczała, iż organ administracji ma zamkniętą możliwość uruchomienia postępowania zmierzającego do usunięcia takiego aktu z obrotu prawnego. Uzupełniając argumentację tego stanowiska Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wskazało, że jego decyzja z dnia [...].06.2008 r., wobec dokonanej przez sąd administracyjny kontroli, nie jest dotknięta wadą dającą podstawę do stwierdzenia jej nieważności (i decyzji utrzymanej nią w mocy) i korzysta z powagi rzeczy osądzonej.
Odnosząc się do tych argumentów należy wskazać, że kwestia wpływu prawomocnego wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę na decyzję, objętą następnie żądaniem stwierdzenia nieważności, była przedmiotem uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7.12.2009 r. sygn. akt I OPS 6/09 (LexPolonica nr 2122705). W uchwale tej Sąd wskazał, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 kpa) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania treści żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych przypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty stosując art. 158 § l w zw. z art. 156 § l kpa. Należy jednocześnie podkreślić, że z art. 269 § l w zw. z art. 264 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2012 r., póz. 1270, powoływana dalej jako: "p.p.s.a") wynika moc ogólnie wiążąca uchwał wydawanych przez N S A, zarówno abstrakcyjnych (mających na celu wyjaśnienie przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych), jak i konkretnych (zawierających rozstrzygnięcie zagadnień prawnych budzących poważne wątpliwości w konkretnej sprawie sądowoadministracyjnej) - tak A. Kabat w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz"; uwaga 3 do art. 269; Warszawa 2011 r.). Istota owej mocy ogólnie wiążącej uchwał NSA sprawdza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki więc nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować (ibidem).
Mając na uwadze treść tezy powołanej uchwały 7 sędziów NSA i odnosząc ją do realiów kontrolowanej sprawy należy wskazać, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. rozpatrując wniosek M.B. z dnia 2.06.2010 r. dotyczący stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia [...].01.2008 r. nietrafnie uznało, że samo oddalenie przez sąd administracyjny skargi na decyzję, w stosunku do której wniesiono następnie żądanie stwierdzenia nieważności •- powoduje bezprzedmiotowość wszczętego postępowania. Wskazać bowiem należy, że powyższy wniosek Kolegium nie był poprzedzony dokonaniem uprzedniej oceny przedmiotu i zakresu rozstrzygnięcia sądu oddalającego skargę na kwestionowaną decyzję i porównaniem zakresu badania sprawy przez sąd administracyjny z zakresem wniosku M.B. z dnia 2.06.2010 r. (k. 365 a.a.). Analizując przedmiotowy wniosek M.B. należy stwierdzić, że żądanie skarżącej dotyczące stwierdzenia nieważności nie pokrywa się z zakresem badania dokonanym przez sąd w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 863/08. Siłą rzeczy, poza zakresem rozpoznania i oceny sądu orzekającego w powołanej wyżej sprawie, znajdowały się te okoliczności, wskazywane we wniosku przez skarżącą, które odnosiły się do zdarzeń mających miejsce już po wydaniu powołanego wyroku. Był to fakt wydania przez WSA w Krakowie wyroku z dnia 10.02.2010 r. (sygn. akt III SA/Kr 1154/09) m.in. stwierdzającego nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...].01.2007 r. i uchylającego decyzję Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia [...].12.2006 r. Zauważyć należy, że ostatnia z wymienionych decyzji jest . także decyzją przedłużającą obowiązek określony w decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia [...]01.2006 r., a więc decyzją, której przedmiot rozstrzygnięcia jest tożsamy z decyzją będąca obecnie przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności. Ponadto M.B. wskazała na wyrok WSA w Krakowie z dnia 30.09.2009 r. (sygn. akt II SA/Kr 971/09), którym uchylona została decyzja nakładająca na skarżącą obowiązek przyłączenia nieruchomości położonej w S. [...] do sieci kanalizacyjnej. Skoro zatem zakres żądań i twierdzeń zawarty w złożonym przez skarżącą wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie pokrywał się z zakresem badania sądu przeprowadzonym w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 863/08, należało żądanie M.B. rozpoznać co do istoty i orzec stosownie do wyniku poczynionych w sprawie ustaleń. Bez przeprowadzenia bowiem oceny tych okoliczności sprawy, które nie są objęte powagą rzeczy osądzonej, niedopuszczalne jest umorzenie postępowania administracyjnego, z powołaniem się na fakt uprzedniej sądowej kontroli decyzji.
Równie krytycznie ocenić należy pozostałe argumenty Kolegium mające przemawiać za bezprzedmiotowością postępowania zainicjowanego wnioskiem M.B. z dnia 2.06.2010 r. Nie jest trafne stanowisko, iż z bezprzedmiotowością postępowania będziemy mieć do czynienia, gdy wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy decyzji nieostatecznej. Kolegium wskazywało w tym względzie, że wniosek skarżącej M.B. odnosi się do stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia [...].01.2008 r., która nie ma waloru ostateczności i tryb określony w art. 156 kpa nie ma do niej zastosowania. W tym zakresie należy wskazać, że treść przepisu art. 156 § l kpa, w przeciwieństwie do art. 154 kpa, art. 155 kpa, art. 161 § l kpa oraz 145 § l kpa nie stanowi, iż odnosi się on wyłącznie do decyzji ostatecznej. Oznacza to dopuszczalność stwierdzania nieważności zarówno decyzji ostatecznych jak i nieostatecznych. Nadto, zwrócić należy uwagę, że w dniu [...].06.2008 r. wydana została decyzja organu II instancji, którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia [...]01.2008 r. Zatem w dacie rozpoznawania wniosku M.B. z dnia 2.06.2010 r. funkcjonowała już w obrocie prawnym drugoinstancyjna decyzja Kolegium odnosząca się do kwestionowanego rozstrzygnięcia Burmistrza N . . W takich zatem okolicznościach, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. winno przyjąć, iż powyższy wniosek M.B. skierowany jest w stosunku do jego rozstrzygnięcia z dnia 30.06.2010 r. W razie wątpliwości w tym względzie, organ stosownie do treści art. 9 kpa, winien był ustalić rzeczywistą treści tego żądania, należycie i wyczerpująco informując wnoszącego podanie o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Poprzestanie na wskazaniu wadliwości w sprecyzowaniu przez skarżącą wniosku i umorzenie m.in. z tego powodu postępowania, należy ocenić jako wadliwe.
Ostatnim z argumentów, przemawiającym zdaniem Kolegium za zasadnością umorzenia postępowania w kontrolowanej sprawie było powołanie się na własną decyzję z dnia [...].10.2009 r., którą odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia [...].01.2008 r. W kontrolowanej obecnie decyzji Kolegium stwierdzało, że skoro sprawa dotycząca wszczęcia postępowania była już przedmiotem oceny organu, to okoliczność ta czyni wniosek M.B. niedopuszczalnym, natomiast wszczęte postępowanie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. W tym zakresie zwrócić należy uwagę, że powołaną wyżej decyzją z dnia [...].10.2009 r. Kolegium odmówiło wszczęcia postępowania wskazując, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji z dnia [...].01.2008 r. jest niedopuszczalne z uwagi na to, że decyzja ta nie ma samodzielnego bytu prawnego. Podkreślone zostało jednocześnie, że w sprawie wydano drugoinstancyjną decyzję z dnia [...].06.2008 r., która ma charakter merytoryczny. Oceniając powyższe stanowisko wskazać należy, że aktualna w tym względzie pozostaje, przedstawiona powyżej ocena sądu, podkreślająca niezasadność umorzenia postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy wniosek o stwierdzenie nieważności skierowany został w stosunku do decyzji organu I instancji, a w obrocie prawnym funkcjonuje już decyzja drugoinstancyjną. Nadto należy podkreślić, że wskazywaną decyzją Kolegium z dnia [...].10.2009 r. rozpoznano wniosek skarżącej z dnia 29.06.2009 r. Drugi natomiast wniosek M.B. (z dnia 2.06.2010 r.) dotyczący stwierdzenia nieważności spornej decyzji Burmistrza N. , wskazujący na wystąpienie w sprawie nowych okoliczności, należało szczegółowo zbadać i rozpoznać, bowiem rozstrzygnięcie Kolegium z dnia 16.10.2009 r. nie stało temu na przeszkodzie.
Rzeczą organu, w ponownie prowadzonym postępowaniu, będzie wyeliminowanie wskazanych uchybień.
Mając powyższe na uwadze, uznać należało, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. , podlegać winny uchyleniu, stosownie do art. 145 § l pkt l lit c p.p.s.a.
O kosztach sąd orzekł na zasadzie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt l lit c w wz. § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, póz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło