II SA/Kr 3815/01
WyrokWSA w Krakowie2006-02-07
Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski, AWSA Beata Cieloch, AWSA Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy fakt pełnienia służby w organach bezpieczeństwa publicznego w latach 1944-1956 jest wystarczającą podstawą do pozbawienia uprawnień kombatanckich, nawet jeśli osoba ta działała w ruchu oporu w czasie okupacji?Ratio decidendi
Pełnienie służby lub funkcji oraz zatrudnienie w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa Publicznego w latach 1944-1956 jest samoistną i wystarczającą przesłanką do pozbawienia uprawnień kombatanckich. Okoliczność ta nie może być anulowana przez fakt działalności w ruchu oporu w czasach okupacji, chyba że osoba udowodni, iż do służb tych została skierowana przez organizacje niepodległościowe lub zwerbowana w celu udzielenia im pomocy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o pozbawieniu M.P. uprawnień kombatanckich z tytułu utrwalania władzy ludowej. Podstawą decyzji było zatrudnienie M.P. w organach bezpieczeństwa publicznego w latach 1950-1957. Skarżący kwestionował tę decyzję, podnosząc, że w czasie okupacji był członkiem ruchu oporu i został skierowany do służby w organach bezpieczeństwa, a także że pozbawienie uprawnień jest sankcjonowaniem zbiorowej odpowiedzialności. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę na podstawie przepisów PPSA, ponieważ skarga została wniesiona przed 1 stycznia 2004 r.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Sędziowie : AWSA Beata Cieloch AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2006 r. sprawy ze skargi M.P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 28 listopada 2001 r. Nr [....] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich skargę oddala
Decyzją z dnia [...].06.2001 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych . , działając na podstawie art. art. 25 ust. 2 pkt l lit."a" w związku z art. 21 ust.2 pkt.4 lit. "a" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jedn. Dz.U. z 1997 r.Nr 142, poz.950 z późn.zm. zwaną dalej w skrócie ustawą o kombatantach) pozbawił M.P. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZboWiD w K. z tytułu utrwalania władzy ludowej od [...].1948 r. do [...].1950 r. podnosząc, że M.P. w okresie od [...]1950 r. do dnia [...].1957 r. zatrudniony był w organach bezpieczeństwa publicznego.
Na skutek wniosku M.P. o ponowne rozpatrzenie, w którym podniósł, że w czasie okupacji był członkiem ruchu oporu GL-AL, Kierownik Urzędu ponownie rozpoznał jego sprawę i decyzją z dnia [...] .11.2001 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzje z dnia [.,..].06.2001 r., podtrzymując jej ustalenia i wnioski.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył M.P. i wnosząc o jej uchylenie zarzucił, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych naruszył art. 7-9 i 11-12 kpa oraz art. 75,77,80 i 107 § 3 kpa .oraz art. 25 ust. 2 pkt. l lit. "a" ustawy o kombatantach bowiem nie przeprowadził wnikliwego postępowania, bezpodstawnie ustalając, że skarżący jest "utrwalaczem władzy ludowej", a skarżący od lipca 1943 r. do [...].01.1945 r. przydzielony został do Placówki R. k. K. , a po wyzwoleniu skierowany został do służby w organach PUBP w K. , S. i w K.. Podniósł także, że bezpodstawne jest ustalenie, że jego zatrudnienie w MO i PUBP jest wystarczającą podstawą do pozbawienia go uprawnień gdyż jest to "sankcjonowanie haniebnej zasady zbiorowej odpowiedzialności. Zdaniem skarżącego ma on prawo do statusu kombatanta na podstawie art. l ust. 2 pkt. l ,3 i 6 ustawy o kombatantach.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § l ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 - w skrócie p.o.p.s.a.). Skargę należy uznać za nieuzasadnioną. Dokonana w trybie art. l § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269), kontrola sądowa zaskarżonej decyzji, nie stwierdziła aby naruszała ona prawo. Z akt sprawy wynika, że skarżący w okresie od [...].1950 r. do dnia [...]1957 r. zatrudniony był w organach bezpieczeństwa publicznego. Ustawodawca przesądził o tym, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które w latach 1944-1956 pełniły służbę lub funkcję i były zatrudnione w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa ( art. 25 ust.2 pkt. l lit."a" w związku z art. 21 ust. 2 pkt.4 lit. "a" - ustawy o kombatantach). Skarżący faktu pełnienia służby i zatrudnienia w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa nie kwestionuje. O pozbawieniu uprawnień kombatanckich decyduje sam fakt pełnienia służby w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa a nie okoliczności w jakich zainteresowana osoba została skierowana do pełnienia tej służby. Przeto podnoszona w skardze okoliczność, że skarżący został skierowania do służby nie może decydować o zachowaniu uprawnień. Kategoryczne brzmienie wyżej powołanych przepisów wskazuje, że pełnienie służby lub funkcji i zatrudnienia w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa decyduje o pozbawieniu uprawnień kombatanckich i tej przesłanki pozbawienia nie może anulować fakt działalności w ruchu oporu w czasach okupacji, chyba, że osoba taka wykaże (udowodni), że do wymienionych służb i organów została skierowana przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje była zwerbowana w celu udzielenia im pomocy (art. 21 ust.3 pkt. l ustawy o kombatantach w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji). Skarżący nawet nie podjął próby udowodnienia powyższej okoliczności.
W tym stanie rzeczy skoro dokonana kontrola nie wykazała aby zaskarżona decyzja, czy poprzedzająca ją decyzja z dnia [...]06.2001 r., naruszały prawo, na podstawie art. 151 p.o.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło