II SA/Kr 3818/01

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 lutego 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Sędziowie : AWSA Beata Cieloch AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2006 r. sprawy ze skargi K.K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 3 sierpnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ja decyzji tego organu z dnia [...] maja 2001 r.; II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej K.K. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...].1997 r. NR [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działając na podstawie art.l ust.l, art. 4 ust. l i 2 oraz art. 2 pkt.2 lit. ustawy z dnia 31.05.1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 z późn. zm.- zwaną dalej ustawą o świadczeniu pieniężnym) odmówił K.K. przyznania świadczenia pieniężnego nie uznając jej pracy w okresie od kwietnia 1941 do maja 1945 r. w miejscowości Olza. k. Raciborza gdyż miejscowość ta położona była w graniach państwa polskiego sprzed 1.09.1939 r. Wniosek K.K. o ponowne rozpatrzenie sprawy nie odniósł zamierzonego rezultatu i Kierownik Urzędu, decyzją z dnia [...] 1998 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...].1997 r. Jak wynika z akt sprawy - co dopiero opisana decyzja stała się ostateczną i prawomocną. Z akt sprawy wynika, że w dniu 24.08.2000 r. K.K. złożyła ponowny wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego. Decyzją z dnia [...].02.2001 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działając na podstawie art. 105 § l kpa w związku z art. 4 ust. 5 ustawy o świadczeniu pieniężnym umorzył postępowanie bowiem wniosek złożony został po dniu 31.12.1999 r., a więc po ustawowym terminie przewidzianym do jego składania. Na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Kierownik Urzędu, decyzją z dnia [...]2005 r. uchylił decyzję o umorzeniu postępowania z dnia [...]02.2001 r., a drugą decyzją z tej samej daty nr [...] odmówił zmiany decyzji z dnia [...].1998 r., podnosząc w uzasadnieniu, że zajęte w decyzji z dnia [...].1998 r. stanowisko jest prawidłowe. A następnie trzecią decyzją z dnia [...]08.2001 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...].05.2001 r. wywodząc, że według Mapy Rzeczypospolitej Polskiej z 1934 r. miejscowość Olza znajdowała się na terytorium II Rzeczypospolitej. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła K.K. i wnosząc o przyznanie świadczenia pieniężnego zarzuciła, że miejscowość Olza w której przymusowo pracowała znajdowała się na terytorium III Rzeszy a mapa z 1934 r. "nie ma zastosowania prawnego w tym przedmiocie ponieważ dotyczy tu okresu okupacji niemieckiej z lat 1939-1945". W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § l ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 - w skrócie p.o.p.s.a.). Dokonana kontrola sądowa stwierdziła, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...].05.2001 r., naruszają prawo aczkolwiek z innych powodów niż wywiedzione w skardze. Z mocy art. 134 p.o.p.s.a. Sąd nie jest związany granicami skargi i zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie. Zacząć należy od krótkiego przedstawienia sposobu załatwienia sprawy przez Kierownika Urzędu. Otóż sprawa, przyznania świadczenia pieniężnego K.K. została w sposób ostateczny załatwiona decyzją z dnia [...].1998 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...].1997 r., którą odmówiono K.K. przyznania tego świadczenia. W aktach sprawy nie ma wniosku K.K. o zmianę, w trybie art. 154 § l kpa, wyżej opisanej decyzji ostatecznej, jest natomiast ponowny wniosek z daty 14.08.2000 r., o przyznanie świadczenia pieniężnego (k.[...]). Dalej w aktach sprawy nie ma również żadnego aktu organu, wskazującego na to, że wszczyna z urzędu postępowanie w sprawie zmiany ostatecznej decyzji w trybie art. 154 § l kpa, jest natomiast decyzja z dnia [...].02.2001 r., nr [...] którą Kierownik Urzędu działając na podstawie art. 105 § l kpa w związku z art. 4 ust. 5 ustawy o świadczeniu pieniężnym umarza postępowanie w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego bowiem wniosek złożony został po dniu 31.12.1999 r., a więc po ustawowym terminie przewidzianym do jego składania. Na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Kierownik Urzędu, decyzją z dnia [...].2005 r. uchylił decyzję o umorzeniu postępowania z dnia[...].02.2001 r., a drugą decyzją z tej samej daty nr [...] opierając się na podstawie z art. 154 kpa oraz art. 2 pkt.l i 2 lit. "a" ustawy o świadczeniu pieniężnym odmówił zmiany decyzji z dnia [...] 1998 r., podnosząc w uzasadnieniu, że zajęte w decyzji z dnia [...].1998 r. stanowisko jest prawidłowe. Trzecią decyzją z dnia [...]08.2001 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 127 § 3 kpa utrzymał w mocy decyzję z dnia [...].05.2001 r. Nie może ulegać wątpliwości, że Kierownik Urzędu zaskarżoną decyzją rozpoznał sprawę ostatecznie załatwioną decyzją z dnia [...].1998 r. Tylko w jednej decyzji z dnia [...].05.2001 r. odmawiającą zmiany decyzji z dnia [...].1998 r. (k.[...] akt administracyjnych) odwołał się do art. 154 kpa a w uzasadnieniu stwierdził, że "strona złożyła wniosek o zmianę decyzji", nie wskazując gdzie jest ten wniosek a okoliczności zastosowania w sprawie art. 154 kpa pominął zupełnym milczeniem. Tak jak to powiedziano wyżej w aktach sprawy nie ma wniosku skarżącej o zmianę decyzji, jak również nie ma żadnego aktu, że w sprawie zmiany wszczęto postępowanie z urzędu. Weryfikacja decyzji w trybie art. 154 § l kpa wymaga spełnienia określonych przesłanek które z uwagi na nadzwyczajny tryb weryfikacji decyzji ostatecznej muszą być precyzyjnie uzasadnione przez orzekający organ zarówno co do ich braku jak i istnienia. Skoro nie wiadomo dlaczego Kierownik Urzędu prowadził postępowanie w oparciu o art. 154 kpa, to należy przyjąć, że prowadził postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją, co w konsekwencji musi prowadzić do wniosku, że przedmiotowa decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną ostateczna decyzja (art. 156 § l pkt. 3 kpa). Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja tego samego organu, naruszają prawo na podstawie art. 145 § l pkt.2 oraz art. 135 oraz art. 200 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.