II SA/Kr 384/08
WyrokWSA w Krakowie2008-06-02
Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz, Aldona Gąsecka -Duda, Ewa Rynczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo wydał nakaz rozbiórki samowolnie rozpoczętej budowy obiektu konstrukcji metalowej, nie badając wystarczająco jej tymczasowego charakteru i celu, a także nie zapewniając czynnego udziału strony w postępowaniu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. Nie przeprowadzono wystarczającego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia charakteru inwestycji jako tymczasowej, a także naruszono zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, nie zawiadamiając jej o oględzinach. Uchybienia te miały istotny wpływ na wynik sprawy i uniemożliwiły prawidłowe merytoryczne rozstrzygnięcie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki samowolnie rozpoczętej budowy obiektu konstrukcji metalowej. Inwestorka twierdziła, że obiekt miał charakter tymczasowy i służył do przechowywania materiałów budowlanych na potrzeby rozbudowy domu mieszkalnego. Organy administracji uznały budowę za samowolę budowlaną i wydały nakaz rozbiórki. Inwestorka złożyła skargę, podnosząc m.in. naruszenie przepisów o budowie obiektów tymczasowych oraz uchybienia proceduralne.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz następcy prawnego skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz (spr) Sędziowie WSA Aldona Gąsecka -Duda WSA Ewa Rynczak Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2008r . sprawy ze skargi I. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji , II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego I. B. kwotę 10 zł ( dziesięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] r., znak: [...] działając na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. jedn.: Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania B. O. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia [...] 2002 r., znak: [...] nakazującej B. O. zam. K. ul. [...] jako inwestorce, wykonać rozbiórkę samowolnie rozpoczętej budowy obiektu konstrukcji metalowej na betonowym podłożu na działce nr ewid gr. [...] przy ul. [...] w K., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wskazano, że decyzję w sprawie podjęto na podstawie art. 48, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1, pkt 2, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Od decyzji tej odwołanie złożyła B. O. podnosząc, że rozpoczęła budowę budynku gospodarczego o konstrukcji metalowej w celu przechowywania w nim materiałów budowlanych, ponieważ prowadzi budowę - rozbudowę budynku mieszkalnego na podstawie pozwolenia na budowę. Odwołująca się stwierdziła, że przepis art. 29 ust. 1 pkt 5 Prawa budowlanego zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w przypadku realizacji obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położonych na terenie budowy.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. stwierdził, że w wyniku interwencji Z. S. organ pierwszej instancji przeprowadził w dniu [...] sierpnia 2002 r. kontrolę na działce przy ul. [...] w K. stwierdzając, że na działce tej B. O. przystąpiła do budowy budynku gospodarczego metalowego. W dniu kontroli wykonane były fundamenty betonowe oraz zamontowane były kształtowniki metalowe 7 sztuk. Realizowany obiekt o wymiarach 3,40 x 5,25 m posiada fundamenty o szerokości 20 cm każdy i wysokości 20 cm, usytuowany jest w odległości 0,50 m od granicy z działką Nr ewid [...] i w granicy z działką nr ewid [...].
B. O. oświadczyła, że budynek będzie służył do przechowywania materiałów budowlanych jako zaplecze budowy na czas wykonywania robót związanych z ociepleniem i pracami wykończeniowymi budynku mieszkalnego realizowanego na podstawie decyzji z dnia [...] 1998 r., znak: [...].
W protokole oględzin zapisano, że roboty przy budowie budynku gospodarczego rozpoczęto w dnu [...] sierpnia 2002 r.
Pismem z dnia [...] września 2002 r. organ pierwszej instancji zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie samowolnie rozpoczętej budowy obiektu konstrukcji stalowej na działce nr ewid gr. [...] przy ul. [...] w K., a następnie wydał decyzję z dnia [...] 2002 r., znak: [...].
W związku z zarzutami odwołania, iż realizowany obiekt konstrukcji metalowej związany jest z budową budynku mieszkalnego, organ odwoławczy zwrócił akta sprawy do stosownego uzupełnienia organowi pierwszej instancji.
W dniu [...] listopada 2002 r. organ pierwszej instancji przeprowadził kontrolę na działce Nr ewid. [...] przy ul. [...] w K. stwierdzając, że na działce tej realizowana była rozbudowa istniejącego drewnianego budynku mieszkalnego oraz przebudowa poddasza z przeznaczeniem na dodatkowe pomieszczenia mieszkalne. Rozbudowa i nadbudowa realizowana jest na podstawie decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] 1998 r., znak: [...]. Stwierdzono, że rozbudowana część parterowa jest wykończona i trwają prace przy ociepleniu wiatrołapu. Na poddaszu istnieją dwa pokoje, łazienka i pomieszczenie gospodarcze. Ustalono, że pokoje są w stanie surowym zamkniętym z zamontowaną stolarka okienną, i drzwiową, bez wykonanych podłóg i tynków, a w jednym z pokojów nie był wykonany strop. Także łazienka i pomieszczenie gospodarcze znajdowały się w stanie surowym zamkniętym. Stwierdzono, że obok realizowanego obecnie budynku gospodarczego konstrukcji metalowej, znajduje się budynek gospodarczy murowany, z dachem jednospadowym, kryty blachą, który może być wykorzystany do przechowywania materiałów budowlanych.
W toku postępowania i w swoim odwołaniu B. O. zawarła informację, że realizowany budynek konstrukcji metalowej wykonywany jest z przeznaczeniem na składowanie materiałów budowlanych na potrzeby budowy. Przepis art. 29 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego stanowi, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położonych na terenie budowy, a z przepisu art. 30 ust. 1 pkt. 1 Prawa budowanego wynika, że budowa takiego obiektu nie wymaga zgłoszenia.
Organ odwoławczy stwierdził, iż kontrola wykazuje, że zasadnicza rozbudowa budynku mieszkalnego jest już zakończona, a do wykonania pozostałych robót wykończeniowych wystarczy pomieszczenie gospodarcze już na działce istniejące, co prowadzi do wniosku, że obiekt konstrukcji metalowej nie był wznoszony na cele związane z realizowaną rozbudową budynku mieszkalnego.
Wskazano, że przepis art. 28 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30 tej ustawy. W świetle przepisu art. 29 Prawa budowlanego rozpoczęcie budowy budynku gospodarczego wymagało uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. W przedmiotowym przypadku B. O. nie uzyskała pozwolenia na budowę budynku gospodarczego, co sprawia w ocenie organu odwoławczego, że budowa ta stanowi samowolę budowlaną.
Zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. stanowiącym podstawę prawną zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Zatem orzeczony w decyzji organu pierwszej instancji nakaz rozbiórki rozpoczętej budowy przedmiotowego budynku gospodarczego jest w ocenie organu odwoławczego zasadny i zgodny z prawem.
Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2002 r., znak: [...] złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie B. O.
Skarżąca podniosła, że rozbudowę domu jednorodzinnego jednokondygnacyjnego rozpoczęła w czerwcu 1998 r. Wówczas nie miała zamiaru ani potrzeby budowy pomieszczeń gospodarczych stanowiących tymczasową zabudowę, ponieważ do gromadzenia materiałów budowlanych wykorzystywana była część pomieszczeń w istniejącym starym budynku gospodarczym. Tak było do dnia 28 maja 2002 r., kiedy to na skutek ulewnych deszczów został zalany cały teren powierzchni działki. Poziom wody był tak wysoki, że woda dostała się do pomieszczeń budynków. Na potwierdzenie powyższego fakt skarżąca załączyła do skargi zaświadczenie znak: [...] wydane przez Komendę Miejską Państwowej Straży Pożarnej w K. Skarżąca podniosła, że straty były znaczne, a zniszczone w dużej części materiały budowlane gromadzone systematycznie do dalszego etapu rozbudowy domu w budynku gospodarczym zostały zalane nie tylko przez wodę, która wdarła się do budynku, ale również przez deszcz ściekający dziurami powstałymi w dachu na odcinku, gdzie wichura zdarła papę. Uszkodzony został dach oraz naruszona konstrukcja ściany południowej. Po wypłukaniu praktycznie nie istniejących pod nią fundamentów ściana osiadła co najmniej 25 cm i odeszła znacznie od pionu pociągając za sobą konstrukcje dachu. W związku z tym skarżąca rozpoczęła prace remontowe tej części budynku. Po zdjęciu fragmentu dachu okazało się, że konieczna jest rozbiórka zgrzybiałych i popękanych fragmentów ścian, wraz z wrotami drewnianymi, o łącznej długości ściany południowej 3,30 i zachodniej 2,20m.
Skarżąca podnosi, że ze względu na złą aurę pogodową i coraz większe problemy z remontem budynku gospodarczego, musiała podjąć szybką decyzję, gdyż należało znaleźć jak najprostsze i małokosztowne rozwiązanie, aby stworzyć w pierwszej kolejności suche pomieszczenie na złożenie zgromadzonych materiałów. Z uwagi na prowadzoną rozbudowę budynku mieszkalnego nie mogła sobie pozwolić finansowo na generalny kosztowny remont istniejącego budynku gospodarczego, a jednocześnie zmuszona była do szybkiego przygotowania pomieszczenia na nowe materiały, które już częściowo opłaciła i w ciągu krótkiego czasu spodziewała się ich dostawy. Skarżąca podała też, że do pośpiechu obligowała ją także zawarta umowa na wykonanie prac związanych z układaniem stropów, docieplaniem więźby dachowej i robót tynkarskich na drugą dekadę sierpnia 2002 r.
Będąc przekonaną, że artykuł 29 ust. 1 pkt 3 Prawa Budowlanego daje możliwość wzniesienia obiektu przeznaczonego do czasowego użytkowania w trakcie robót budowlanych, położonego na terenie budowy, skarżąca zdecydowała się na wykonanie najtańszego, najprostszego pod względem konstrukcji obiektu. Realizację tego zamierzenia umożliwiła jej rozbiórka części budynku gospodarczego ponieważ wykorzystano powstałą w ten sposób przestrzeń. Zmontowano wiatę o stalowej o konstrukcji z kształtowników stalowych zakotwionych w opasce betonowej około 20 cm szerokiej i 20 cm wysokiej. Do kształtowników przymocowana jest blacha stanowiąc zarówno ściany, jak i dach obiektu. Ten prosty sposób konstrukcji sygnalizuje w ocenie skarżącej jego tymczasowość, a także pozwala po zakończeniu budowy na łatwy demontaż oraz wykorzystaniu wielu materiałów na remont budynku gospodarczego, który w przyszłości skarżąca zamierzała doprowadzić do stanu pierwotnego.
Skarżąca wskazuje, że pomimo trudności nie zaprzestała prowadzenia prac związanych z rozbudową domu i słowa zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] 2002 r. bardzo ją dotknęły, ponieważ tylko dzięki tej wiacie uratowała część materiałów i mogła kontynuować i wykonać tak dużo prac od dnia przeprowadzonej kontroli, tj. od [...] września 2002 r. na posesji skarżącej, kiedy to pani inspektor nadzoru budowlanego pod nieobecność skarżącej robiąc zdjęcia i dokonując pomiary widziała krytyczny stan istniejących zabudowań gospodarczych i stan robót na tamten dzień związanych z budynkiem mieszkalnym.
Skarżąca wskazała, że do dnia następnej kontroli - przeprowadzonej również pod nieobecność skarżącej - tj. do dnia 26 listopada 2002 r. znaczna część prac została już wykonana, ale nie na tyle, aby można stwierdzić, iż "zasadnicza część jest już zakończona". W ocenie skarżącej stwierdzenia, że strop nad pomieszczeniem nie jest wykonany, że nie ma ocieplenia ganku, dachu, brak podłóg i tynków na poddaszu mają charakter względny, a sugestia, że można magazynować materiały budowlane w istniejącym budynku gospodarczym jest dziwna, gdy weźmie się pod uwagę wymiary materiałów budowlanych i wymiary tego budynku.
Skarżąca oświadczyła, że oględziny z dnia [...] września 2002 r. i z dnia [...] listopada 2002 r. odbyły się pod jej nieobecność w domu. Na terenie posesji była tylko matka skarżącej i pracownicy. W związku z tym skarżąca nie zna dokładnych treści protokółów z przeprowadzonych kontroli. Po każdej z nich udawała się do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego, gdzie udzielano skarżącej ustnych informacji.
Skarżąca zarzuca organowi odwoławczemu niekonsekwencję, gdyż przyjął on z jednej strony, że skarżąca miała prawo w myśl art. 29 ust 1 p. 3 Prawa budowlanego wznieść budowlę tymczasową dla celów prowadzenia rozbudowy domu, jednak w drugiej części uzasadnienia stwierdza, że budowa jest już zakończona ,tylko brakuje stropów i jeszcze paru dość istotnych elementów budynku. Organ nie analizował przyczyn, które zmusiły skarżącą do wykonania prac wcześniej nieplanowanych, a wymuszonych przez żywioł. Brak także wzmianki o złożonym pisemnym oświadczeniu, że skarżąca rozbierze obiekt tymczasowy po zakończeniu budowy.
Wreszcie skarżąca wskazała, że prowadzi rozbudowę domu mieszkalnego już od 1998 r., co jest bardzo trudne zwłaszcza od czasu śmierci męża skarżącej, tj. od sierpnia 2001 r.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Postępowanie sądowe zostało zawieszone postanowieniem WSA w Krakowie z dnia 18 lipca 2006 r. w związku ze śmiercią skarżącej i podjęte postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2008 r. po zgłoszeniu się do postępowania następcy prawnego skarżącej - jej brata I. B.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podkreślić należy, że w świetle art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia [...] r., sygn. akt: [...]).
Zgodnie z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 r., nr 89, poz. 414 ze zm.) w jego brzmieniu według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
Zgodnie z treścią art. 28 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Art. 29 ust. 1 pkt 3 stanowił, że pozwolenia na budowę nie wymagała budowa "obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położonych na terenie budowy oraz ustawianie barakowozów używanych przy wykonywaniu robót budowlanych, badaniach geologicznych i pomiarach geodezyjnych", przy czym z treści art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego wynikało, że tego rodzaju inwestycja nie była również objęta obowiązkiem zgłoszenia.
Kwalifikacja przedmiotowej inwestycji z punktu widzenia dopuszczalności zastosowania przepisów o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego miała zatem w sprawie zasadnicze znaczenie. Kwalifikacji tej można dokonać dopiero po szczegółowym ustaleniu stanu faktycznego, tj. rzeczywistego charakteru i zakresu inwestycji. Dopiero w następstwie tych ustaleń możliwa była odpowiedź na pytanie, czy na realizację inwestycji konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę lub czy była ona objęta obowiązkiem zgłoszenia zgodnie z przepisami obowiązującymi w chwili realizacji tej inwestycji.
Organy obydwu instancji oparły swoje stanowisko na ustaleniach poczynionych w trakcie kontroli dokonanej w dniu [...] września 2002 r. Z treści protokołu z tej kontroli nie wynika jednak, aby organ prowadził postępowanie wyjaśniające w kierunku ustalenia charakteru inwestycji, mimo wskazywania przez obecną w czasie kontroli S. B., iż obiekt ma charakter czasowy i będzie służył do przechowywania materiałów budowlanych potrzebnych do realizacji inwestycji objętej pozwoleniem na budowę z dnia [...] 1998 r., znak: [...] dotyczącym rozbudowy istniejącego domu mieszkalnego jednorodzinnego na przedmiotowej nieruchomości usytuowanej w K. przy ul. [...]. Wskazać przy tym należy, że uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji ogranicza się w istocie do przytoczenia ustaleń dokonanych w trakcie kontroli z dnia [...] sierpnia 2002 r. i w żaden sposób nie odnosi się do stanowiska skarżącej prezentowanego w dniu 4 sierpnia 2002 r. (k. I-7), w którym wykazywała ona, że przedmiotowy obiekt przeznaczony był do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych. Również ustalenia zawarte w protokole kontroli z dnia [...] listopada 2002 r. wskazują, iż organy administracji nie badały charaktery inwestycji z punktu widzenia dopuszczalności orzeczenia w stosunku do niej nakazu rozbiórki, w tym przede wszystkim z punktu widzenia wskazywanej przez inwestorkę regulacji art. 29 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Okoliczność, że obiekt przeznaczony był do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych B. O. podnosiła również w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Tymczasem organ drugiej instancji stwierdził, że zasadnicza rozbudowa budynku mieszkalnego jest już zakończona, "a do wykonania pozostałych robót wykończeniowych wystarczy pomieszczenie gospodarcze już istniejące, co prowadzi do wniosku, że obiekt konstrukcji metalowej nie był wznoszony na cele związane z realizowaną rozbudową budynku mieszkalnego". Twierdzenie powyższe nie zostało jednak przez organ wykazane, a zwłaszcza nie znajduje uzasadnienia w dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy. Wnioski, do jakich doszedł organ wydają się wątpliwe zwłaszcza w kontekście twierdzeń skarżącej popartych zaświadczeniem Naczelnika Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] 2003 r., z których wynika, iż budynki na posesji skarżącej zostały zalane w wyniku ulewnych opadów deszczu w maju 2002 r., co uwiarygodnia twierdzenia skarżącej, iż istniejące obiekty gospodarcze nie nadawały się do przechowywania materiałów budowlanych. Wprawdzie cytowane zaświadczenie zostało przedłożone przez skarżącą dopiero w postępowaniu sądowoadministracyjnym, to jednak jej argumentacja poparta tym zaświadczeniem była konsekwentnie prezentowana w toku postępowania administracyjnego, a organy administracji obydwu instancji nie przeprowadziły w tym kierunku żadnego postępowania wyjaśniającego. Ponadto miała rację skarżąca podnosząc, iż stwierdzenie organu, iż do dnia 26 listopada 2002 r. znaczna część prac przy rozbudowie budynku mieszkalnego została już wykonana, nie musi oznaczać zbędności obiektu służącego czasowo do przechowywania materiałów budowlanych do czasu całkowitego zrealizowania inwestycji.
Podkreślić należy, że ze względu na restrykcyjny charakter regulacji dotyczących nakazu rozbiórki obiektów budowlanych, uzasadnienie decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki powinno charakteryzować się szczególną wnikliwością i starannością, zwłaszcza w zakresie wykładni stosowanych przepisów i oceny stanu faktycznego w rozpoznawanej sprawie. Tylko wówczas realizowane są przez organ zasady ogólne postępowania administracyjnego, zwłaszcza te określone w art. 7 i art. 11 k.p.a., zgodnie z którymi w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy. Organy obydwu instancji naruszyły konkretyzujące powyższe zasady art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. W takiej sytuacji nałożenie na skarżącą nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu należy ocenić jako przedwczesne i z tego względu w momencie podejmowania zaskarżonej decyzji niedopuszczalne.
Dodatkowo należy wskazać na uchybienia proceduralne w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji. B. O. nie brała udziału w oględzinach przeprowadzonych w dniu [...] września 2002 r. i [...] listopada 2002 r., a w aktach sprawy brak dowodu zawiadomienia jej o tych oględzinach. O oględzinach nie zawiadomiono również pozostałych osób uznanych przez organy za strony postępowania. Weryfikacja poprawności ustalenia przez organy katalogu stron postępowania nie jest możliwa ze względu na fakt, iż akta sprawy nie zawierają żadnej dokumentacji pozwalającej na dokonanie takiej weryfikacji, w tym przede wszystkim wypisów z ewidencji gruntów i budynków. Braki postępowania wyjaśniającego w tym zakresie spowodowały również to, że jako stronę postępowania traktowano W. C., który według oświadczenia skarżącego nie żyje od przynajmniej 10 lat. Materiał zgromadzony w aktach sprawa nie pozwala zweryfikować tej okoliczności. Ponadto w oględzinach z dnia [...] września 2002 r. i [...] listopada 2002 r. brała udział tylko S. B. - matka inwestorki, jednakże organy nie zbadały, czy była ona pełnomocnikiem B. O. W aktach sprawy brakuje dokumentacji wskazującej na umocowanie S. B. do występowania w imieniu inwestorki. Również decyzje obydwu instancji zostały skierowane do B. O., co wskazuje na to, iż organ bądź to wadliwie doręczył te decyzje z pominięciem pełnomocnika skarżącej, bądź to nie zapewnił czynnego udziału skarżącej w toku postępowania nie powiadamiając jej o czynnościach tego postępowania i prowadząc je udziałem osoby, która nie była pełnomocnikiem skarżącej. Okoliczności te wskazują, iż również w zakresie ustalenia katalogu stron postępowania i sposobu reprezentacji skarżącej nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego.
W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, iż zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w wyniku naruszenia przepisów postępowania administracyjnego poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w kierunku pozwalającym wyeliminować wskazane wyżej wątpliwości, przez co naruszono art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Uchybienia te miały istotny wpływ na wynik sprawy albowiem niewyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności w bezpośredni sposób zdeterminowało merytoryczne rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.
Zgodnie z treścią art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
W przedmiotowej sprawie należy stwierdzić, iż wskazane wyżej uchybienia nie mogą być konwalidowane w postępowaniu przed organem drugiej instancji, gdyż działanie takie naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W związku z tym uchylenie również decyzji organu pierwszej instancji jest niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
W tym stanie rzeczy - mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 1c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270), należało uchylić zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., znak: [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło