II SA/Kr 3848/01

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 października 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Sędziowie : WSA Mariusz Kotulski WSA Grażyna Firek (spr) Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2005r. sprawy ze skargi S.O. na decyzję Wojewody z dnia 15 listopada 2001 r., Nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości skargę oddala IISA/Kr 3848/01 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. Wojewoda na podstawie art. 127 §1 i 2 .art. 138 §1 pkt l kpa w zw. z art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami / tj. Dz.U. z 2000 r. nr 46 poz.543 ze zm./ utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] sierpnia 2001 r. znak: [...] orzekającej o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w K. przy ul.[...] oznaczonej jako działka hipoteczna nr [...] o pow. 1923 m". W uzasadnieniu decyzji Wojewoda stwierdził. co następuje: Nieruchomość położona w K. przy ul .[...] oznaczona jako działka hip. nr [...] o pow. 1923 m2 została nabyta na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem pod budowę osiedla mieszkaniowego dla Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w K. , obecnie znajduje się w użytkowaniu wieczystym tej Spółdzielni na podstawie aktu notarialnego [...] zawartego w dniu [...] 1976 r. , a prawo to tj. wieczystego użytkowania przedmiotowej nieruchomości ujawnione zostało w księdze wieczystej Kw nr [...] prowadzonej przez Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w K. w dniu [...] 1976 r. Stosownie do treści art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia jej w życie nieruchomość została sprzedana albo oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej, a prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej. Decyzja organu administracyjnego o zwrocie nieruchomości wydana w sytuacji, gdy w obrocie prawnym istnieje umowa o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste, nie byłaby wykonalna i wyczerpywałaby przesłankę nieważności określoną w art. 156§1 pkr 5 kpa. Skoro zaś z treści cyt. wyżej przepisu art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika brak materialnoprawnej podstawy do zgłoszenia roszczenia o zwrot nieruchomości to postępowanie administracyjne w takiej sytuacji nie mogło być prowadzone jako bezprzedmiotowe, a to musiało skutkować jego umorzeniem, a nie wydaniem decyzji o odmowie zwrotu nieruchomości. Co do wniosku S.O. o rozwiązanie wieczystego użytkowania przedmiotowej nieruchomości wskazano, iż tryb i zasady rozwiązania umowy użytkowania wieczystego przed upływem ustalonego okresu określone są w przepisach art. 33 ust. l-4 cyt. ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz w art. 240 kc i z ich treści wynika, że właściwy organ / w nin. przypadku Zarząd Miasta K. / może żądać rozwiązania umowy użytkowania wieczystego przed upływem ustalonego okresu, jeżeli użytkownik wieczysty korzysta z tej nieruchomości w sposób oczywiście sprzeczny z ustalonym w umowie, w szczególności jeżeli wbrew umowie nie wzniósł określonych w niej budynków lub urządzeń przy czym zgodnie z obowiązującymi przepisami brak jest możliwości rozwiązania wieczystego użytkowania gruntu na drodze postępowania administracyjnego, a jedynie jest to możliwe stosownie do treści art. 240 kc tylko w postępowaniu cywilno-prawnym. Wojewoda, jako organ administracji rządowej nie ma możliwości ingerowania w sprawy z zakresu zadań własnych organów administracji samorządowej, a jedynie sprawuje nadzór nad działalnością gminy w zakresie ściśle określonym przepisami prawa, co sprowadza się do kontroli uchwał podejmowanych przez organy gminy, tylko na podstawie kryterium ich zgodności z prawem : nie może zatem nakazać Zarządowi Miasta wystąpienia z wnioskiem o rozwiązanie wieczystego użytkowania, a tym bardziej, że z decyzji organu I instancji oraz załączonej dokumentacji wynika, że przedmiotowy grunt zabudowany został budynkami oraz infrastrukturą techniczną osiedla, a wobec tego brak jest przesłanek do wystąpienia przez Zarząd Miasta K. do sądu o rozwiązanie użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S.O. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. oraz orzeczenie o rozwiązaniu umowy wieczystego użytkowania wynikającego z umowy notarialnej Rep.A nr [...] z dnia [...] 1976 r., o odebraniu części niewykorzystanej działki nr [...] i o wydaniu decyzji o zwrocie gruntu skarżącej. Skarżąca zarzuciła naruszenie przez organy obu instancji art. 7, 9 i 11 kpa oraz podkreśliła, że "żądanie w sprawie wszczęcia postępowania administracyjnego w świetle art. 61 §3 kpa i art. 229 u. g. n. z 1997 r. jest zasadne w celu określenia negatywnych przesłanek dotyczących zwrotu niewykorzystanej zbędnej części działki nr [...] lub wydania decyzji o odmowie zwrotu niewykorzystanej nieruchomości". Zarzuciła także, że organy obu instancji nie przeprowadziły żadnego badania faktycznego i prawnego w terenie, jak też realizacji celu wywłaszczenia działki nr [...] oraz , że błędnie przyjęto hipotezę iż grunt wywłaszczony został zabudowany budynkami mieszkalnymi i infrastrukturą techniczną. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Sąd zważył. co następuje: Zgodnie z przepisem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/. Skarga nie jest zasadna. Stosownie do treści art. 229 cyt. ustawy o gospodarce nieruchomościami roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3. tj. dotyczące żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę, gdy nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie tej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Jest to zatem przepis prawa materialnego prowadzący do utraty roszczenia o zwrot nieruchomości. Odnosząc się zatem do zarzutu zgłoszonego w skardze należy wskazać, iż wobec tego, że w nin. sprawie bezspornym było, że przedmiotowa nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste przy ujawnieniu tego prawa w księdze wieczystej zbędnym było prowadzenie badania i dokonywanie ustaleń czy przedmiotowa nieruchomość w jakiejś części oraz w jakiej części stała się zbędna ze względu na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej, skoro wobec spełnienia się przesłanek określonych w cyt. przepisie skarżąca utraciła roszczenie o zwrot przedmiotowej nieruchomości. W całości należy też podzielić wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a odnoszące się do niedopuszczalności prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie rozwiązania umowy wieczystego użytkowania przed upływem okresu na jaki została zawarta, zgodnie bowiem z treścią art. 33 ust. 1-4 cyt. ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 240 kc postępowanie takie może się toczyć na wniosek uprawnionego organu tylko przed sądem powszechnym. Zatem zarzuty skarżącej odnoszące się do tej kwestii także należało uznać za całkowicie bezzasadne. Wbrew natomiast stanowisku Wojewody wyrażonemu w zaskarżonej decyzji i akceptującemu w tym zakresie pogląd prawny organu I instancji okoliczność , że w świetle cyt. art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami skarżącej nie przysługiwało roszczenie o zwrot przedmiotowej nieruchomości nie czyniła tej sprawy bezprzedmiotową w rozumieniu art. 105§1 kpa i nie dawała podstawy do umorzenia postępowania. Cytowany przepis ma charakter materialnoprawny i obligował organy do rozpoznania wniosku. W tym zakresie zatem organy obu instancji dopuściły się uchybienia , ale zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym nin. skargę nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż umorzenie postępowania jak i odmowa zwrotu nieruchomości sprowadzają się do tego. że skarżąca nie może otrzymać wywłaszczonej nieruchomości. Stosownie do treści art. 145 § l pkt a i c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też nie stwierdzając takiego naruszenia . na podstawie art.151 ustawy orzeczono jak w sentencji.