II SA/Kr 386/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Głowacki / spr. / Sędziowie WSA Renata Czeluśniak WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2008 r. sprawy ze skargi I.O. i S.O. na decyzję Wojewody z dnia [....] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących 10 / dziesięć / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2003 roku, znak [...], Starosta Powiatu [...] zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę dla M. K. w zakresie budynku gospodarczego przeznaczonego na skład narzędzi ogrodniczych i sprzętu gospodarczego wraz z przyłączem elektrycznym na terenie obejmującym działkę oznaczoną w ewidencji gruntów nr [...] położoną we W. przy ul. [...]. Jako podstawę prawną wskazano art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) i art. 104 k.p.a. oraz art. 94 ustawy z dnia 13 października 1998r. -Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872). W uzasadnieniu organ wskazał, iż w dniu 19.08.2002r. M. K. wystąpiła z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę. Do wniosku dołączyła: - dokument stwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; Odpis z księgi wieczystej [...] nr [...], - decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...].07.2002r. znak: [...], -3 egz. projektu budowlanego budynku gospodarczego typ [...], opracowanego przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia. Decyzją z dnia [...].09.2002 r. zatwierdzono projekt budowlany i wydano pozwolenie na budowę. Decyzją Wojewody z dnia 2002.11.[...] znak: [...] uchylona została w/w decyzja i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia. Postanowieniem z dnia [...].11.2002 nałożono na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości występujących w przedłożonym projekcie budowlanym. W dniu 14.03.2003r. inwestor przedłożył poprawiony projekt budowlany oraz zgodę właściciela działki oznaczonej nr [...] położonej we W. przy ul. [...] na przebieg projektowanego przyłącza elektrycznego napowietrznego ze stacji transformatorowej znajdującej się na tej działce do projektowanego budynku gospodarczego. Od powyższej decyzji wspólne odwołanie w terminie złożyli I. O. oraz S. O., wnosząc w nim o uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej. Odwołujący wskazali ogólnie, że ich zdaniem decyzja ta jest wadliwa i posiada szereg uchybień natury proceduralnej. Podnieśli również, iż nie zostały wyeliminowane uchybienia wymienione w decyzji Wojewody z dnia [...].11.2002 r. Decyzją z dnia [...] roku, znak [...], wydaną na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j.: Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Wojewoda utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zwięźle przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, zaznaczając iż zaskarżona decyzja jest zgodna z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji oraz ustaleniami obowiązującego na tym terenie miejscowego planu ogólnego. Wniosek został złożony w okresie ważności decyzji wzizt. Zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Inwestor legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Projekt budowlany jest kompletny i opracowany został przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane. Odnośnie zarzutów podnoszonych w odwołaniu wskazano, że zostały wyeliminowane wady i uchybienia decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia [...].09.2002 r., organ l instancji zapewnił wszystkim stronom udział w postępowaniu, inwestor przedłożył poprawiony projekt budowlany oraz zgody właścicieli działek, na terenie których zaprojektowano napowietrzne przyłącze energetyczne. Z powyższą decyzją nie zgodzili się I. O. oraz S. O., zaskarżając ją w terminie do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie. W skardze podniesiony został zarzut wadliwości decyzji przejawiającej się w naruszeniu przepisów prawa budowlanego oraz przepisów techniczno-budowlanych, bez wskazania jakie konkretne przepisy prawa zostały naruszone przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Skarżący podali również, że kubatura projektowanego budynku wskazuje, iż inwestor zmierza do budowy obiektu mieszkalnego. Nadto wskazali, że m.in. przez działkę inwestora poprowadzony jest kolektor ściekowy, który uniemożliwiał będzie uprawę roślin. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1271 ze zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej oznaczonej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art.134 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z treścią art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przyczyny uchylenia zaskarżonej decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź stwierdzenia jej wydania z naruszeniem prawa wymienia art. 145 p.p.s.a. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. sąd administracyjny uchyla decyzję, jeżeli narusza ona przepisy postępowania w sposób, mogący mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie doszło do takiego właśnie uchybienia. Skargę zatem należało uwzględnić, ale z innych przyczyn niż zostały w niej wskazane. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada czynnego udziału stron w postępowaniu, wyrażona w art. 10 k.p.a. Na jej podstawie organy administracji publicznej obowiązane są w każdej sprawie ustalić krąg podmiotów, którym przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., a następnie umożliwić tym osobom czynny udział w postępowaniu. Wynika stąd konieczność skutecznego zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania, możliwości zapoznania się z aktami sprawy, wyrażenia własnego stanowiska oraz doręczenia im zapadłych w sprawie postanowień i decyzji. Wskazać należy, iż naruszenie tej zasady poprzez pominięcie którejkolwiek ze stron może stanowić podstawę weryfikacji ostatecznej już decyzji administracyjnej w drodze wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), natomiast na etapie kontroli sądowoadministracyjnej obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji, jak wskazano to powyżej. W kontrolowanym postępowaniu administracyjnym zasada czynnego udziału stron została naruszona. Z wypisu z ewidencji gruntów (Kl - 4 akt administracyjnych l instancji) wynika, że właścicielami działek sąsiadujących bezpośrednio z działką nr [...], na której planowana jest przedmiotowa inwestycja byli: Z. B. (dz. nr [...]), R. P. (dz. nr [...]), S. O. i I. O. (dz. nr [...]), Z. O. (dz. nr [...]) oraz J. S. (dz. nr [...]). Z w/w wypisu wynika również, że M. G. była użytkownikiem działki nr [...]. Organy administracyjne w niniejszym postępowaniu od samego początku traktowały M. G. jako stronę postępowania - w decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia [...] marca 2003 r. jak i decyzji II instancji z dnia [...] r. została ona wskazana jako jeden z adresatów. Kierowały do niej całość korespondencji w sprawie. Odpis decyzji organu l instancji wysłany na jej adres powrócił z relacją poczty "adresat zmarł". Pomimo tej informacji organ II instancji skierował do M. G. swoją z kolei decyzję, a ta powróciła do organu drugiej instancji z adnotacją, że adresat zmarł. W aktach administracyjnych brak jest wśród adresatów kierowanych do stron pism - Z. O. Zgodnie z art. 30 § 4 k.p.a. w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych - w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Organ prowadzący postępowanie ma obowiązek ustalić krąg spadkobierców w sposób jasny i nie budzący wątpliwości oraz wszystkim im zapewnić udział w toczącym się postępowaniu. W niniejszej sprawie z akt administracyjnych nie wynika, aby organy administracji obowiązku tego dopełniły. Organ II instancji nie podjął żadnych działań, mających na celu ustalenie spadkobierców zmarłej M. G., która była uznawana za stronę postępowania, a co za tym idzie - w żaden sposób jej następcy prawni nie mieli zapewnionej możliwości wzięcia udziału w postępowaniu administracyjnym. Z niezrozumiałych zaś względów posiadając informację o jej śmierci, nadał kierował korespondencję do osoby zmarłej. Tym samym następcy prawni nie mogli w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę na działce sąsiedniej zgłaszać ewentualnych wniosków dowodowych lub zarzutów. Powyższe naruszenie art. 10 k.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. Powoduje to na etapie postępowania sądowoadministracyjnego -konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Biorąc zaś pod uwagę, iż informacja na temat śmierci M. G. pojawiła się na etapie doręczania decyzji l instancji, to brak ustalenia następców prawnych oznacza de facto brak doręczenia tej decyzji wszystkim stronom postępowania. W związku z tym należało - korzystając z możliwości, stwarzanej przez art. 135 p.p.s.a.- uchylić również decyzję organu pierwszej instancji. Powyższe uchybienie w zakresie nie zapewnienia czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym może również stanowić podstawę do wznowienia postępowania w trybie nadzwyczajnym, lecz z uwagi na to, że na obecnym etapie postępowania nie można jednoznacznie stwierdzić czy następcami prawnymi zmarłych stron postępowania nie są inne występujące w sprawie osoby Sąd poprzestał na niewątpliwym skutku w postaci naruszenia art. 10 k.p.a. Ponadto w aktach administracyjnych II instancji na nieodebranej przesyłce zawierającej decyzję II instancji, adresowaną do uznawanego za stronę postępowania J. S. znajduje się adnotacja, że "adresat zmarł" (KU- 7 akt adm. II instancji). W związku z tym, również w stosunku do J. S. nie nastąpiło prawidłowe doręczenie decyzji II instancji. Z akt administracyjnych nie wynika, że organ II instancji podjął działania, mające na celu ustalenie spadkobierców zmarłego, a co za tym idzie jego następcy prawni nie mieli zapewnionej możliwości wzięcia udziału w postępowaniu administracyjnym, czym naruszono art. 10 k.p.a. Kolejne dostrzeżone uchybienie organu II instancji dotyczyło nieprawidłowego doręczenia decyzji drugoinstancyjnej w stosunku do S. O., będącego stroną postępowania. Z akt administracyjnych organu II instancji - K.ll-7 wynika, że organ próbował doręczyć decyzję na adres: ul. [...] w W., podczas gdy prawidłowy adres to: ul. [...] W. Spowodowało to zwrot przesyłki z relacją poczty, że nie ma takiego adresu. Organy administracji publicznej, rozpatrując sprawę ponownie, winny zapewnić możliwość czynnego udziału wszystkim stronom postępowania. W tym celu konieczne będzie prawidłowe ustalenie wszystkich stron postępowania, w tym następców prawnych zmarłej M. G. oraz zmarłego J. S. Z uwagi na powyższe na powyższym etapie postępowania nie jest możliwe ustosunkowanie się Sądu do zarzutów podniesionych w skardze, gdyż kontrola Sądu w tym względzie może nastąpić dopiero po niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym. Z uwagi na powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, za podstawę przyjmując art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., o kosztach postępowania rozstrzygając w oparciu o art. 200 p.p.s.a.