II SA/Kr 390/17

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.S. i A.S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W.S. i A.S. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 23 lutego 2017 r. znak: [....] w przedmiocie ustalenia linii brzegu potoku p o s t a n a w i a oddalić wniosek W. i A. S. o zwolnienie od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek W. i A.S. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 23 lutego 2017 r. We wniosku wnioskodawcy oświadczyli, iż prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Ich wspólny miesięczny dochód wynosi 2.347,95 zł i stanowi go świadczenie emerytalne wnioskodawcy w wysokości 1.786,45 zł oraz dochód z prowadzonego gospodarstwa rolnego w wysokości 561,50 zł miesięcznie. W skład majątku skarżących wchodzi dom o pow. 116 m2 , gospodarstwo rolne o pow. 4,11ha, w tym 1ha młodego lasu, zabudowanie gospodarcze, ciągnik rolniczy oraz inwentarz, krowy i cielęta – 8 sztuk. Na uzasadnienie wniosku wnioskodawcy podali, iż wnoszą o zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż prowadzone gospodarstwo rolne nie przynosi w dzisiejszych czasach żadnego dochodu. Starają się je utrzymać ze względu na szacunek do ziemi. Wnioskodawcy są osobami schorowanymi, dużo wydają na lekarstwa. Praca w gospodarstwie jest ciężka z uwagi na fakt, iż posiadają oni tylko podstawowe maszyny. Połowa budynków w gospodarstwie pokryta jest eternitem, który trzeba stopniowo wymieniać. Obecnie ponoszą oni koszt związany z zakupem blachy na wymianę dachu na części gospodarczej( 4.718,20 zł ). Trzeba jeszcze zakupić deski i zapłacić za robociznę. Wnioskodawcy we wniosku określili również wysokość miesięcznych stałych zobowiązań i wydatków na łączną kwotę 1,320 zł – w tym znalazły się opłaty za media, zakup lekarstw- 300 zł, zakup odzieży - 50 zł, środków czystości - 50 zł, żywność- 600 zł. Nadto orzekający uwzględnił również opłaty za węgiel – 125 zł ( miesięcznie) oraz za drewno na opał- 166 zł ( miesięcznie) , daje to kwotę miesięcznych wydatków koniecznych w łącznej wysokości – 1.611 zł. Wnioskodawcy wskazują również na dodatkowe koszty, które ponoszą w związku z prowadzonym gospodarstwem rolnym w łącznej kwocie 12.500 zł rocznie, miesięcznie dawałoby to obciążenie w wysokości 1.041 zł i przewyższało dochód miesięczny wskazany przez wnioskodawców . Są to jednak koszty w żaden sposób nieudokumentowane. W tym miejscu orzekający pragnie zauważyć, iż jego zdaniem gdyby w istocie wnioskodawcy czyni takie jak wskazane nakłady na gospodarstwo to oznaczałoby iż uzyskiwany z niego dochód jest wyższy niż wskazanego w zaświadczeniu Wójta Gminy R. przedłożonego do akt sprawy. Wnioskodawcy nie wskazują na dodatkowe obciążenia pożyczkami czy kredytami oznacza to, że osiągany przez nich dochód pozwala na zaspokojenie swoich zobowiązań bez dodatkowej pomocy finansowej. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie wnioskodawcy wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. Zgodnie zaś z treścią art. 246 § 1 pkt 2 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Każdy wnosząc sprawę do sądu powinien liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Występując z wnioskiem o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku ( jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, ze poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu ). Zdaniem orzekającego wnioskodawcy nie wykazał, iż znajdują się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w wnioskowanym zakresie. W ocenie orzekającego zasadnicze znaczenie ma fakt, iż wnioskodawcy posiada stałe źródła dochodu, majątek znacznej wartość, który stanowić może zabezpieczenie ewentualnych kredytów. Nie są oni zatem osobami ubogimi, pozbawionymi środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Gdyby przyjąć, że wnioskodawcy w ich sytuacji materialnej nie może ponieść kosztów sądowych to Skarb Państwa stałby się w skali kraju kredytodawcą opłat sądowych w większości spraw sądowoadministracyjnych. Podsumowując należy zauważyć, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrywać w dwóch aspektach : z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych ( por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85). Przeprowadzona w niniejszym postępowaniu analiza nie pozwala na stwierdzenie, że wnioskodawcy nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 poz.270 ).