II SA/Kr 3911/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie: WSA Halina Jakubiec WSA Elżbieta Kremer (spr.) Protokolant: Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2004 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia 23 listopada 2001 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego S. B. kwotę 10 ( dziesięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia [...] października 2001r. nr [...] Wójt Gminy B., po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek S. B., odmówił wymeldowania z pobytu stałego P. B. zameldowanego w lokalu mieszkalnym położonym w miejscowości B. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołał się na art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 tekst jednolity/ zgodnie z którym decyzja w sprawie wymeldowania może być wydana w dwóch przypadkach: gdy osoba utraciła uprawnienia do przebywania w lokalu i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, a także gdy osoba bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim przez okres co najmniej sześciu miesięcy, a nowego miejsca pobytu nie można ustalić. W przedmiotowej sprawie o wymeldowanie P. B. organ I instancji rozważał pierwszy przypadek. P. B. zameldowany został na pobyt stały w miejscowości B. nr [...] w dniu 6 listopada 1984r. uzyskując tzw. uprawnienia pochodne do lokalu. Jak wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] lipca 1997r. sygn. akt. [...] o stwierdzenie nabycia spadku po ojcu T. B. jak również z zapisu w księdze wieczystej Kw. Nr [...] prowadzonej przez wcześniej powołany Sąd, P. B. jest współwłaścicielem w 3/88 części zabudowanej nieruchomości w miejscowości B. nr [...]. Jak uzasadnia organ I instancji P. B. jako współwłaściciel przedmiotowej nieruchomości posiada samoistne uprawnienie do współposiadania tej nieruchomości i przebywania w spornym lokalu. W uzasadnieniu decyzji organ podnosi, że P. B. nie zamieszkuje w miejscowości B. [...] do opuszczenia lokalu zmusiła go sytuacja życiowa, jednak od 1996r. stara się powrócić do miejsca stałego zameldowania, ale napotyka na trudności spowodowane nieporozumieniami rodzinnymi. W konkluzji uzasadnienia organ I instancji stwierdza, że do wymeldowania z pobytu stałego niezbędne jest spełnienie dwóch przesłanek określonych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, natomiast w przedmiotowej sprawie P. B. faktycznie nie przebywa w spornym lokalu, jednak bezspornym jest fakt, że posiada samoistne uprawnienia do lokalu w którym jest zameldowany. Od decyzji organu I instancji złożył odwołanie S. B. wnosząc o zmianę decyzji organu I instancji i orzeczenie o wymeldowaniu P. B. W uzasadnieniu odwołania podniósł, że P. B. opuścił lokal w 1981 r. i nigdy w nim nie zamieszkał, ani na pobyt stały ani czasowy. Mimo ponownego zameldowania w lokalu na pobyt stały w listopadzie 1984r. to faktycznie w nim nie zamieszkał i przebywał w miejscu nieznanym. Odwołujący się podniósł, że udział 3/88 części jaki posiada P. B. w przedmiotowej nieruchomości nie może mieć żadnego wpływu na stwierdzenie, iż ma uprawnienia do władania lokalu, a ponadto przed Sądem Rejonowym w S. toczy się postępowanie dotyczące rozstrzygnięcia o istotnych kwestiach lokalu. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia 23 listopada 2001r. znak [...] utrzymał w mocy decyzję organu i instancji. W uzasadnieniu decyzji podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. W szczególności stwierdził, że P. B. jako współwłaściciel lokalu posiada uprawnienia samoistne do przedmiotowego lokalu, nie ma więc podstawy do wymeldowania z miejsca pobytu stałego, skoro nie została spełniona jedna z koniecznych przesłanek tj. utrata uprawnień do przebywania w lokalu. Skargę na decyzję Wojewody [...] złożył S. B. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie prawa poprzez błędną wykładnię art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zdaniem skarżącego posiadanie uprawnień do przebywania w lokalu nie może być interpretowane w ten sposób, że sam fakt posiadania udziału w przedmiotowej nieruchomości w wysokości 3/88 powoduje, że P. B. nadal posiada uprawnienia do przebywania w lokalu mimo, że lokal opuścił w 1981 r. Skarżący podkreślił, że fakt opuszczenia miejsca pobytu stałego przez P. B. jest bezsporny, stad też należy doprowadzić do zgodności stanu prawnego z stanem faktycznym. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podniósł, iż w odniesieniu do P. B. nie została spełniona jedna z przesłanek określonych w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych tj. utrata uprawnienia do przebywania w lokalu. P. B. jest jednym ze współwłaścicieli budynku w miejscowości B. nr [...], tym samym fakt nie zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu nie daje jeszcze podstaw do wymeldowania w drodze decyzji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm./ Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga w przedmiotowej sprawie jest zasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 145 parag. 1 pkt 1b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/, uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, albowiem stwierdził naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Jak stanowi art. 145a kodeksu postępowania administracyjnego można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego została wydana decyzja. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 maja 2002r. sygn. akt K20/01 orzekł, że art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej /Dz. U. z 2002r. Nr 78, poz. 716/. Artykuł 9 ust. 2 wprowadził przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące wymóg przedstawienia potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu w którym ma nastąpić zameldowanie. Natomiast art. 15 ust. 2 ustawy określający przesłanki wymeldowania w formie decyzji administracyjnej stanowił, że do przesłanek tych należy utrata uprawnień wymienionych w art. 9 ust. 2 i opuszczenie miejsca dotychczasowego pobytu stałego. Wejście w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego spowodowało tym samym zmianę stanu prawnego nie tylko co do przesłanek wymaganych w przypadku zameldowania, ale również co do przesłanek wymaganych przy wymeldowaniu w formie decyzji administracyjnej. W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności dotyczy danych, które nie są objęte ewidencją ludności. Potwierdzenie posiadania uprawnienia do przebywania w lokalu mieszkalnym nie służy bowiem rejestrowaniu tych uprawnień przez organ meldunkowy. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności pozostaje w sprzeczności z założeniem zawartym w art. 1 ust. 2 tej ustawy. Ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu. Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ja decyzję organu I instancji, albowiem podstawą prawną ich wydania był art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji, który odsyłał do art. 9 ust. 2 ustawy, który wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego został uznany za niezgodny z Konstytucją. Rozpoznając ponownie sprawę o wymeldowanie z pobytu stałego P. B. organy administracyjne winny uwzględnić zmianę stanu prawnego dotyczącą możliwości wymeldowania w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.