II SA/Kr 392/08
PostanowienieWSA w Krakowie2008-07-04
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy może zostać oddalony, jeśli strona nie wykazała istotnej zmiany swojej sytuacji materialnej od czasu poprzedniego, prawomocnego oddalenia takiego wniosku?Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy został oddalony, ponieważ skarżący nie wykazali istotnej zmiany swojej sytuacji materialnej od czasu poprzedniego, prawomocnego oddalenia podobnego wniosku. Okoliczności podnoszone przez stronę, w tym stan zdrowia jednego z wnioskodawców, były już znane sądowi i nie uzasadniały odmiennej oceny sytuacji majątkowej.Stan faktyczny
Skarżący A. i Z. W. złożyli wniosek o ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą umorzenia postępowania w sprawie bonifikaty od ceny budynku i wstrzymania egzekucji. Wskazali na niskie dochody (emerytura i renta) oraz posiadany majątek nieruchomy. Podnieśli, że nie są w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata, wskazując na chorobę jednego z nich i konieczne wydatki. Sąd rozpoznał kolejny wniosek o ustanowienie adwokata, mimo że poprzedni wniosek w tej kwestii został prawomocnie oddalony.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek skarżących o ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. i Z. W. o ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udzielenia bonifikaty od ceny budynku oraz wstrzymania egzekucji p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżących o ustanowienie adwokata
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A. i Z. W., na urzędowym formularzu, o ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] roku nr: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udzielenia bonifikaty od ceny budynku oraz wstrzymania egzekucji.
We wniosku skarżący oświadczyli, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Ich miesięczny dochód netto wynosi 1.143,99 zł i stanowi go emerytura skarżącej Z. W. w wysokości 409,33 zł oraz renta inwalidzka skarżącego A. W. w wysokości 734,63 zł. W skład majątku skarżących wchodzi dom wielkości 100 m², mieszkanie wielkości 66 m² oraz nieruchomość rolna o areale 2,01 ha. Skarżący nie posiadają zasobów pieniężnych, jak również cennych przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro.
Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podnieśli, że nie są w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata z wyboru gdyż nie dysponują wystarczającymi środkami finansowymi. A. W. przebył udar mózgu, nie mówi, częściowo nie słyszy, ma prawostronny niedowład. Skarżący utrzymują się z rent inwalidzkich z ZUS w łącznej wysokości 1.143 zł miesięcznie. Z ich dochodów prowadzona jest egzekucja, potrącana jest kwota 375 zł. Konieczne wydatki miesięczne skarżących wynoszą 1.030 zł, a stanowią je: opłaty za prąd 150 zł, gaz 42 zł, telefon 65 zł, opał 150 zł, spłata raty za dom 70 zł, spłata kredytu na leczenie A. W. 253 zł, zakup leków 300 zł. Zdaniem skarżących nie są oni w stanie występować przed sądem i bronić swoich praw i chcą zeznawać w sprawie w obecności adwokata.
Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że instytucja przyznania prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
W tym miejscu należy podnieść, iż przedmiotowy wniosek nie jest pierwszym wnioskiem skarżących o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia 28 listopada 2007 roku zwolnił skarżących od kosztów sądowych w całości, natomiast wniosek o ustanowienie adwokata oddalił. W uzasadnieniu wskazano, iż strona nie wykazała w sposób wystarczający i skuteczny, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w sprawie, która to przesłanka uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Rodzina posiada bowiem stały miesięczny dochód z tytułu emerytury i rent w łącznej wysokości brutto 1.443,76 zł, a także majątek nieruchomy. Przedmiotowe postanowienie nie zostało przez strony zaskarżone, zatem ma ono przymiot prawomocności.
Zgodnie z art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Mając na uwadze brzmienie cytowanego przepisu należy podkreślić, iż przepisy wspomnianej ustawy przewidują możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpoznawaniu kolejnego wniosku możliwa jest wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę.
Rozpoznając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy badał, czy faktycznie nastąpiła zmiana istotnych okoliczności w sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodach skarżących od chwili prawomocnej odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, uzasadniająca dokonanie zmiany zapadłego w sprawie orzeczenia. Zdaniem orzekającego skarżący nie powołali nowych istotnych okoliczności, które wpłynęłyby na odmienną ocenę ich sytuacji majątkowej. Z. W. podniosła, że nową okolicznością w sprawie jest choroba męża. Referendarz sądowy pragnie zauważyć, że argument związany z chorobą A. W. podnoszony był przez skarżących w poprzednim wniosku o przyznanie prawa pomocy, a zatem nie jest to okoliczność nowa i była ona znana sądowi w momencie orzekania o odmowie ustanowienia adwokata z urzędu w ramach prawa pomocy postanowieniem z dnia 28 listopada 2007 r. Skarżący oświadczyli wówczas, że A. W. jest po udarze mózgu, nie mówi, jest połowicznie niepełnosprawny, wymaga stałej opieki lekarskiej i rehabilitacji. Wysokość wydatków miesięcznych na konieczne leczenie strony określiły wówczas na 300 zł. Obecnie powołane są jednakowe argumenty dotyczące zarówno stanu zdrowia skarżącego, jak również wysokości miesięcznych wydatków na leczenie.
Biorąc pod uwagę wysokość uzyskiwanych w miesiącu stałych dochodów wnioskodawców, po uwzględnieniu ponoszonych wydatków na utrzymanie i konieczne leczenie, należy uznać, że sytuacja skarżących w odniesieniu do złożonego uprzednio wniosku nie uległa zmianie w taki sposób, aby można było przyjąć, że nie są oni w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowoadministracyjnym. W sytuacji majątkowej skarżących przyznanie im prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych stanowi, zdaniem orzekającego, wystarczającą pomoc państwa w niniejszej sprawie.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 mając na uwadze dyspozycję płynącą z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło