II SA/Kr 393/15
PostanowienieWSA w Krakowie2015-04-30
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, będący rencistą z niewielkimi dochodami i znacznymi kosztami leczenia, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał trudną sytuację materialną i zdrowotną, uzasadniającą przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie. Niewielkie dochody z rent, brak oszczędności oraz wysokie koszty leczenia i utrzymania wskazują, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego ani ustanowić profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla swojego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący B. M. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody dotyczącą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Skarżący wskazał na niskie dochody z rent (jego i żony), brak oszczędności, posiadanie nieruchomości rolnych i lasu, ale brak możliwości ich wykorzystania z powodu choroby. Podniósł również wysokie koszty leczenia i utrzymania, które uniemożliwiają mu pokrycie kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
I) zwolniono skarżącego od kosztów sądowych; II) ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi B. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia 27 lutego 2015 r. Nr: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; II) ustanowić dla B. M. radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K.
W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 14 kwietnia 2015 roku o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł od skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia 27 lutego 2015 roku w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, skarżący B. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
We wniosku skarżący oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną I. M.. Ich miesięczny dochód wynosi 1.763,05 zł i stanowi go renta skarżącego z tytułu niezdolności do pracy w wysokości 1.007,26 zł oraz renta jego żony w wysokości 755,89 zł. W skład majątku wnioskodawcy i jego żony wchodzi stary dom o powierzchni 63 m², nieruchomość rolna o areale 4,80 ha i las wielkości 4,80 ha. Skarżący nie posiada oszczędności, ani cennych przedmiotów owartości powyżej 3000 euro.
Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej z powodu przewlekłej choroby i ponoszonych kosztów leczenia. Wnioskodawca pomimo posiadania gruntów nie prowadzi gospodarstwa rolnego z powodu choroby i niezdolności do pracy. Od wielu lat pozostaje on w leczeniu oka (po przebytej operacji) i guza oczodołu. Ponosi wydatki na leczenie, utrzymanie domu, opłaty za energię elektryczną, kanalizację, telefon i żywność. Po opłaceniu wszystkich kosztów na podstawowe artykuły nie pozostają mu żadne wolne środki finansowe. Żyje poniżej minimum socjalnego. W takiej sytuacji skarżącego nie stać na pokrycie kosztów postępowania sądowego.
Dodatkowo B. M. oświadczył, iż nie korzysta z dopłat unijnych z tytułu posiadanego gospodarstwa rolnego, gdyż ze względu na zły stan zdrowia nie prowadzi działalności rolniczej i nie osiąga żadnych pożytków. Na rencie przebywa od 2008 roku. Nie korzysta z pomocy społecznej. Na terenie L. nie zakończyło się postępowanie scaleniowe, w związku z czym jakikolwiek obrót ziemią jest zablokowany. Obecnie obowiązujący stan prawny (po scaleniu gruntów) uniemożliwia skarżącemu korzystanie z gruntów, które należały do niego przed scaleniem.
Do wniosku skarżący dołączył następujące dokumenty: kopię nakazu płatniczego na łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2009, kopię decyzji z dnia 12 stycznia 2015 roku lekarza orzecznika ZUS o częściowej niezdolności do pracy B. M. do dnia 31 stycznia 2018 roku, kopię karty wypisowej ze szpitala z dnia 23 stycznia 2008 roku, fakturę za usługi telekomunikacyjne za wrzesień 2014 roku na kwotę 108,56 zł, trzy pokwitowania opłat za odpady (30 zł, 30 zł i 60 zł), cztery dowody wpłaty za energię elektryczną opiewające na kwoty 111,12 zł – jeden i 131,46 zł pozostałe, pokwitowanie wpłaty kwoty 130,60 zł za ścieki, pokwitowanie wpłaty kwoty 326 zł na rzecz PZU S.A. tytułem ubezpieczenia budynków i OC oraz dokument dostawy wyrobów węglowych z dnia 23 czerwca 2014 roku wraz z potwierdzeniem płatności kwoty 624 zł za zakup węgla.
Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:
Instytucja przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma na celu zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na trudną sytuację finansową nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym zaś, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa we wskazanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej, w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.
W niniejszej sprawie skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych oraz ustanowienia na jego rzecz pełnomocnika z urzędu.
W ocenie orzekającego B. M. uwiarygodnił, że spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy w pełnym zakresie. Sytuacja materialna i zdrowotna wnioskodawcy nie jest łatwa. Skarżący jest rencistą utrzymującym się z niewielkiej renty inwalidzkiej z tytułu niezdolności do pracy. Wysokość otrzymywanego świadczenia wynosi 1.007,26 zł. Środki te w całości przeznaczane są na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania i leczenia strony. Pozostająca we wspólnym gospodarstwie domowym żona wnioskodawcy pobiera rentę w wysokości 755,89 zł, a zatem jeszcze niższą niż skarżący. Małżonkowie M. nie posiadają żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone. Okoliczności te wskazują jednoznacznie, że aktualnie sytuacja materialna skarżącego nie jest łatwa i opłacenie kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika przewyższają jego możliwości płatnicze.
Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym, dlatego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło