II SA/Kr 397/05

WyrokWSA w Krakowie2007-05-21

Skład orzekający: Izabela Dobosz, Kazimierz Bandarzewski, Ewa Rynczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję w trybie art. 154 k.p.a. (zmiana decyzji ostatecznej) w sytuacji, gdy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji pierwotnej nie został formalnie rozpatrzony i nie można jednoznacznie stwierdzić, czy stała się ona ostateczna?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może wydać decyzji w trybie art. 154 k.p.a. (zmiana decyzji ostatecznej), jeśli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji pierwotnej nie został rozpatrzony, a nie można jednoznacznie stwierdzić, czy decyzja pierwotna stała się ostateczna. W takiej sytuacji organ powinien najpierw rozpoznać wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący E. Z. domagał się przyznania świadczenia pieniężnego dla osób deportowanych do pracy przymusowej. Po odmowie przyznania świadczenia decyzją z 1998 r., skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ odmówił zmiany decyzji z 1998 r. decyzją z 2004 r., uznając ją za ostateczną i nie znajdując podstaw do jej uchylenia. Następnie decyzją z 2005 r. organ utrzymał w mocy decyzję z 2004 r., podtrzymując stanowisko o braku wystarczających dowodów na deportację do pracy przymusowej. Skarżący zaskarżył decyzję z 2005 r. do WSA, domagając się jej uchylenia.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] 2005 r. oraz zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Izabela Dobosz (spr.) Sędziowie AWSA: Kazimierz Bandarzewski WSA: Ewa Rynczak Protokolant: Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2007 r. sprawy ze skargi E. Z. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2005 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji I uchyla zaskarżoną decyzję; II zasądza na rzecz skarżącego E. Z. od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych Nr [...] z dnia [...] 1998r wydaną na podstawie art. l ust. l i art. 4 ust. l i 2 oraz art. 2 pkt 2 lit "a" ustawy z dnia 31 V 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. tj. Nr 87, póz. 395) odmówiono E. Z. przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego przewidzianego w ustawie. Organ stwierdził, że wnioskodawca nie udokumentował w sposób dostateczny robót przymusowych wykonywanych w okresie od stycznia 1941 r. do czerwca 1943r. Od tej decyzji złożył E. Z. wniosek z [...] 1998r o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ w piśmie z [...]1999r poinformował go o proceduralnych wymogach wzywając jednocześnie do przedłożenia w ciągu 14 dni dokumentów potwierdzających pracę przymusową na rzecz III Rzeszy . Po uzyskaniu w 2003r. świadczenia z Fundacji Polsko-Niemieckie Pojednanie E. Z. ponowił [...] 2003 r. wniosek o przyznanie mu świadczenia. Decyzją z [...] 2004 r. Nr [...] Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, wydaną na podstawie art. 154 kpa oraz art. 4 ust. 4 ustawy z 31 V 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. z 1996r , Nr 87, poz. 395 ze zm .) odmówiono zmiany decyzji z [...] 1998r . Organ stwierdził, że w sprawie tej decyzji wpłynęło do Urzędu pismo strony. Ponieważ strona nie powołała się na ustawowe podstawy wznowienia postępowania ani też na podstawy stwierdzenia nieważności uprzedniej decyzji pismo zakwalifikowano jako wniosek o uchylenie decyzji własnej w trybie art. 154 kpa. Uznano jednak, że strona nie wykazała, by za uchyleniem tej decyzji przemawiał interes społeczny albo słuszny interes strony, a nadto w ocenie organu postępowanie, po przeprowadzeniu którego została wydana wspomniana decyzja z dnia [...]1998r. nie zostało dotknięte wadliwością, toteż brak podstaw do jej zmiany. W dniu [...] 2004 r. ZG Beskidzkiego Stowarzyszenia Kombatantów i Osób Represjonowanych w M. wystosował pismo do Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych domagając się zmiany krzywdzącej dla członka stowarzyszenia decyzji twierdząc jednocześnie, że dowód wypłacenia E. Z. świadczenia pieniężnego przez FPNP po weryfikacji przez partnerów niemieckich stanowi niepodważalny dowód jego niewolniczej pracy w czasie II wojny światowej. W związku z tym pismem wezwano E. Z. do uzupełnienia dokumentacji oraz nadesłania upoważnienia dla Stowarzyszenia do reprezentowania go w dalszym postępowaniu w sprawie wniosku o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego. Po przekazaniu takiego upoważnienia Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych postanowieniem z dnia [...] 2005 r. Nr [...] dopuścił wspomniane Stowarzyszenie do udziału w sprawie. Decyzją z [...] 2005r. Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych Nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3 i 138§1 pkt l kpa oraz art. 2, art. 4 ust. 1 , 2 i 4 ustawy z 31 V 1996r o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) utrzymano w mocy decyzję własną z [...] 2004 r. Organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko podnosząc, że strona nie przedstawiła wystarczających dowodów potwierdzających jej deportację do pracy przymusowej. Nie świadczą o tym w szczególności zeznania świadka A. J. ani też zapisy w karcie osobowej i ankiecie personalnej strony wypełnianych na początku lat 50-tych. Natomiast przyznanie świadczenia przez Fundację Polsko – Niemieckie Pojednanie nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie gdyż Fundacja jest autonomiczną i niezależną od Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych instytucją i kieruje się własnym regulaminem i własnymi kryteriami przyznawania świadczeń. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na tę decyzję E. Z. wnosi ojej uchylenie oraz uchylenie decyzji ją poprzedzającej, gdy jest ona dla niego krzywdząca. Po 60 - latach trudno zgromadzić większą niż udało mu się zebrać dokumentację . W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej uchylenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wnosząc o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym . Na taki tryb nie wyraził jednakże zgody skarżący . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje . Zgodnie z art. 3 §1 ustawy z 30 VIII 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z akt sprawy E. Z. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z [...] 1998r (k. 23 akt administracyjnych). Co prawda w piśmie z [...] 2000r (k. 26) prosił o zwrot dokumentów, ale wniosku z [...] 1998r nie wycofał. Z akt sprawy wynika, że wniosek ten do chwili obecnej nie został rozpatrzony przez Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, a brak koperty z datą stempla pocztowego nie pozwala stwierdzić, czy został złożony w terminie. Można jednak domniemywać, że był złożony w terminie, gdyż wynika to z treści pisma Urzędu do strony z dnia [...] 1999r. W tej sytuacji decyzja z [...] 1998r. nie stała się decyzją ostateczną, a zatem Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych nie mógł wydać decyzji w trybie art. 154 kpa, gdyż przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do decyzji ostatecznych. Wobec powyższego organ powinien w pierwszym rzędzie zbadać czy wniosek skarżącego z [...] 1998r był wniesiony w terminie, a jeśli tak, to rozpoznać go i wydać stosowną decyzję w sprawie, a następnie postanowić w sprawie decyzji z [...] 2004 r. Z uwagi na niepełną dokumentację zgromadzoną w aktach Sąd nie ma możliwości skontrolowania wszystkich etapów postępowania w niniejszej sprawie, dlatego ograniczył się jedynie do uchylenia zaskarżonej decyzji. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § l pkt l lit. "c" ustawy z 30 VIII 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 poppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło