II SA/Kr 398/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2008 r. sprawy ze skargi K. D. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odrzucić skargę Decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...].10.2006r., znak [...], po rozpatrzeniu wniosku K. D. oraz S. D., L. Z., B. D., A. J. i M. A. - działających przez pełnomocnika K. D., na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137 ust.1 pkt 1 i 2 oraz art. 216 ust. 1 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm. ) - orzeczono o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w obrębie [...] miasta [...] przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0820ha, objętej księgą wieczystą Kw Nr [...] – N., stanowiącej własność Skarbu Państwa w trwałym zarządzie powiatowej Stacji A. w N. Postanowieniem Wojewody z dnia [...]r. znak [...], po rozpatrzeniu wniosku K. D., na podstawie art. 58 § 1 i 2 oraz art. 59 k.p.a. - odmówiono przywrócenia terminu do złożenia odwołania od powyższej decyzji organu pierwszej instancji. W postanowieniu poza jego uzasadnieniem zawarto także pouczenie o trybie zaskarżenia orzeczenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Na postanowienie Wojewody z dnia [...]r, znak [...], K. D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której kwestionował zasadność tego orzeczenia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Artykuł 3 § 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a. ) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na określone kategorie postanowień, tj. na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie do art. art. 59 § 1 k.p.a. o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej, zaś na postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie. W art. 59 § 2 k.p.a. przewidziano szczególną regulację odnoszącą się do trybu orzekania o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia, o którym postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Na postanowienie, którym mowa w art. 59 § 2 k.p.a. - również odmowne - nie służy zatem zażalenie. Nie należy ono również do kończących postępowanie w sprawie. Postępowanie o przywrócenie terminu do wniesienia środka odwoławczego ma charakter wpadkowy, gdyż jego celem nie jest badanie dopuszczalności dokonania czynności procesowej inicjującej kolejny etap postępowania, tylko ocena zasadności wniosku. Kończącym postępowanie jest tylko takie orzeczenie, którego uprawomocnienie się trwale zamyka drogę do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Jak wynika z art. 58 § 2 k.p.a., składając prośbę o przywrócenie terminu należy jednocześnie dopełnić czynności, dla której przewidziany był termin, stąd w wypadku odmowy przywrócenie terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia, kończącym postępowanie będzie postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia, o którym mowa w art. 134 k.p.a. Postanowienie o odmowie przywrócenia terminu ma charakter aktu procesowego, a zatem nie należy do kategorii rozstrzygających sprawę co do istoty. Prezentowane wyżej stanowisko odpowiada nie tylko wykładni gramatycznej powołanych przepisów prawa, ale jest także zgodne z wykładnią funkcjonalną oraz systemową. W przypadku uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji lub zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji oraz złożenia związanego z tym wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności, względy celowości sprzeciwiają się dwukrotnemu rozpoznawaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym kwestii legalności wydawanych w tym przedmiocie postanowień organu drugiej instancji w sytuacji odmowy przywrócenia terminu, a także dwukrotnemu ponoszeniu przez skarżących kosztów sądowych. Zważyć należy, że w przypadku przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i nadania mu biegu prawidłowość takiego postanowienia nie podlega odrębnej kontroli sądowoadministracyjnej, zaś następuje jedynie przy okazji rozpoznawania skargi na decyzję organu drugiej instancji, która została wydana po rozpatrzeniu odwołania. W przypadku wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, którego następstwem musi być kolejne postanowienie tego samego organu stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania w związku z tym pierwszy rozstrzygnięciem, taka kontrola winna zostać dokonana w postępowaniu sądowoadministracyjnym także jednokrotnie, stanowiąc przesłankę orzeczenia o legalności postanowienia stwierdzającego uchybienie do wniesienia odwołania. Odmienne podejście poza brakiem spójności i niezachowaniem ekonomi procesowej ma ten negatywny skutek, że naraża strony na niepotrzebne koszty postępowania sądowoadministracyjnego służące kontroli postanowienia organu drugiej instancji stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania po uprzednim orzeczeniu o odmowie przywrócenia terminu w sytuacji, gdy w postępowaniu sądowoadministracyjnym orzeczono o jego legalności, a to determinuje pozytywną ocenę legalności kolejnego postanowienia organu drugiej instancji, którym w związku z uprzednią odmową przywrócenia terminu stwierdzono uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Zważyć należy również na przyjęte w analizowanej kwestii rozwiązania systemowe, przez wskazanie na procedurę cywilną, w której przy podobnej konstrukcji przepisów dotyczących instytucji przywrócenia terminu prezentuje się analogiczne podejście. ( por. postanowienia SN : z 11.081999 r., l CKN 367/99 -OSNC 2000/3/48, Biul.SN 1999/12/7, Wokanda 2000/1/9, OSP 2000/6/93; 10.01.2002r., l CZ 198/01 - zam. zb. LEX nr 53302; z 30.01.2002r., III CZ 140/01 -zam. zb. LEX nr 53309; z 28.03.2002r, l PKN 348/01 - OSNP-wkł. 2002/17/11 oraz uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów SN z 31.05.2000 r., III ZP 1/00 -OSNC 2001/1/1 ). Odnosząc te ogólne uwagi do stanu faktycznego niniejszej sprawy należy wskazać, że wbrew pouczeniu zawartemu w postanowieniu Wojewody z dnia [...]r. znak [...], orzeczenie w nim zawarte nie jest zaskarżalne w drodze skargi, bowiem nie służy na nie zażalenie, nie kończy postępowania administracyjnego, nie rozstrzyga sprawy co do istoty oraz nie jest również postanowieniem wydanym w postępowaniu egzekucyjnym, czy zabezpieczającym. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego Mając powyższe na uwadze oraz uwzględniając, że na zaskarżone przez K. D. postanowienie Wojewody z dnia [...]r. znak [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie służy w myśl art. 3 § 2 pkt 2 i 3 p.p.s.a. skarga do sądu administracyjnego, zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono o jej odrzuceniu, jak w sentencji postanowienia.