II SA/Kr 399/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz Sędziowie : WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) WSA Waldemar Michaldo Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2014 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Wojewody [...] z dnia 8 stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego M. F. kwotę 200 zł ( słownie: dwieście złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASANDIENIE Starosta B. decyzją z dnia 15 października 2013 r. znak: [....] , działając na podstawie art. 149 § 2, art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., odmówił uchylenia decyzji Starosty B. Nr [....] z dnia 26 lipca 2012 r. znak: [....] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z instalacjami wod.-kan., gazową elektryczną teletechniczną i komputerową wentylacji mechanicznej i co., na działkach nr nr [....] przy ul. [....] w B. , z przyłączem kanalizacji opadowej do trzech studni chłonnych na działce nr nr [....] , dwoma wjazdami publicznymi z ul. [....] (działki nr .....) i bocznej ul. [....] (działka nr......), wymianą istniejącego wodociągu pod zjazdem z ul. [....] (działki nr.......), dojściami, dojazdami, miejscami postojowymi i obiektami małej architektury (plac gospodarczy, plac zabaw, oczko wodne) na działce nr nr [....] przy ul. [....] w B. Decyzję organu I instancji doręczono Prokuratorowi Rejonowemu w dniu 17 października 2013 r. i w dniu 30 października 2013 r. Prokurator ten wniósł od tej decyzji odwołanie. Z akt sprawy wynika (akta administracyjne organu I instancji, karta nr 175a), że decyzję tą otrzymał skarżący M.F. w dniu 21 października 2013 r., który w dniu 6 listopada 2013 r. wniósł od tej decyzji odwołanie, domagając się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo. Decyzją z dnia 8 stycznia 2014 r. znak: [....] Wojewoda [....] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty B. z dnia 15 października 2013 r. znak: [....] .W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [....] wskazał, że oba odwołania wniesiono w terminie i po przeanalizowaniu całości akt sprawy i przeprowadzeniu dodatkowego postępowania dowodowego stwierdzono, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Wojewoda wyjaśnił, że zaskarżona decyzja wydana została w trybie postępowania wznowieniowego, którego przedmiotem jest weryfikacja prawidłowości decyzji ostatecznej, wydanej w zwykłym trybie postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy stwierdził, że konsekwencją przeprowadzonego postępowania jest wydana na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. decyzja z dnia 15 października 2013 r. odmawiająca uchylenia decyzji nr [....] z dnia 26 lipca 2012 r. znak: [....] , która jest zgodna z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) i przepisami wykonawczymi do tej ustawy. W omawianej sprawie przesłanką wznowienia była okoliczność nie brania udziału w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją. Ta przesłana nie zaistniała w tej sprawie, a zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. W myśl art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. W tej sprawie żadna z osób, które skutecznie złożyły wniosek o wznowienie postępowania nie jest właścicielem działki znajdującej się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Nie mają zaś znaczenia subiektywne odczucia osób żądających uznania za strony w określonym postępowaniu administracyjnym, ale obowiązujące przepisy prawne, które ustalają reguły oceny, czy nieruchomości sąsiednie w stosunku do terenu inwestycji, w tym obszarze oddziaływania są położone. Ustalenie kręgu strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją uzależnione jest od rodzaju i lokalizacji obiektów, na które udzielono pozwolenia na budowę. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w ustawowym terminie M.F. wnosząc o jej uchylenie w całości jako naruszającej prawo, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych. Skarżący podniósł, że w uzasadnieniu podjętej decyzji Wojewoda [....] całkowicie odrzucił argumentację zarówno prokuratora, jak i drugiego ze skarżących, odnoszącą się do zagrożeń geodynamicznych wynikających z budowy geologicznej terenu. Podniesiono, że mieszkańcy ul. [....] wyrazili swoje obawy co do zagrożeń ruchami masowymi na podstawie wieloletnich obserwacji zachowań podłoża, z którymi stykają się na co dzień. Mimo, że są świadkami symptomów świadczących o przebiegających ruchach masowych, nie mają mocy wydania dokumentu potwierdzającego ten stan. Mieszkańcy zwrócili się zatem, zgodnie z obowiązująca procedurą, do Starosty Powiatu [....], jako organu administracji geologicznej, o objęcie terenu Ł. monitoringiem ruchów masowych (pismo z dnia 31 maja 2013 r.). Reakcją na podanie było dokonanie wizji lokalnej, podczas której przedstawiciele mieszkańców wskazali pracownikom miejsca występowania niepokojących symptomów. W piśmie z dnia 11 lipca 2013 r. (......) p.o. geologa powiatowego poinformował, że wystąpił do PIG o aktualizację obszarów zagrożonych ruchami masowymi na obszarze B. Do dnia dzisiejszego mieszkańcy nie otrzymali informacji o działaniach w tym zakresie. Najbardziej ewidentnym dowodem przebiegających w podłożu procesów geodynamicznych było pokaźne pęknięcie niedawno wykonanej nawierzchni ulicy Ł. Pęknięcie to wciąż powiększało rozmiary, jego krawędzie natomiast ulegały wzajemnemu przemieszczaniu i nachyleniu. Na podkreślenie zasługuje, zdaniem skarżącego, podniesiony także przez Prokuratora fakt, że osoba pełniąca obowiązki Geologa Powiatowego nie posiada odpowiednich kompetencji do oceny stanu terenów w zakresie zagrożeń geologicznych. Uzasadniając swoją decyzję wojewoda opiera się na dwóch dokumentach, z których, w jego mniemaniu, wynika dowód na brak zagrożenia ze strony procesów geodynamicznych. Są to: decyzja Burmistrza Miasta B. ustalająca warunki zabudowy dla omawianej inwestycji oraz Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Miasta B.. Wojewoda zupełnie zignorował podnoszony przez skarżącego fakt, że decyzji w sprawie warunków zabudowy nie można uznać za dokument obiektywnie stwierdzający stan faktyczny. Decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu opracowała dla tej inwestycji sama główna projektantka obiektu. Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej [....] Okręgowej Izby Architektów skierował, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, do Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego MOIA wniosek "o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego w stosunku do Pani architekt E.L. pod zarzutem naruszenia obowiązku określonego w art. 41 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów" (sygn. akt RD 10/2013). Mieszkańcy, gdy dowiedzieli się o planowanej inwestycji, natychmiast podjęli kroki zmierzające do ustalenia i udokumentowania stanu faktycznego. Skontaktowali się telefonicznie ze specjalistą w dziedzinie osuwisk w PIG, opisali obserwowane zjawiska, wskazali miejsce ich występowania i zwrócili się do starosty z prośbą o monitorowanie ruchów warstw przypowierzchniowych. W dostarczonym wraz ze skargą do wojewody materiale znajdował się m.in. dokument zatytułowany "Opinia techniczna" opracowany przez osoby posiadające uprawnienia do sprawowania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie: architekta i konstruktora oraz przez samodzielnego pracownika naukowego Instytutu Mechaniki Górotworu PAN. W podsumowaniu tejże opinii sformułowali oni wniosek o zwrócenie się do niezależnej jednostki naukowej w celu wykonania dokładnej ekspertyzy. Niestety, ani Starosta Powiatu B. , ani Wojewoda [....] nie uznali za stosowne przed wydaniem decyzji poprosić o opinię specjalisty ani zlecić opracowania ekspertyzy. Oparli się natomiast na opinii urzędnika, który wydał decyzję w sprawie własnego projektu. Skarżący stwierdził w związku z powyższym, że Wojewoda [....] nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak wymaga tego art. 7 K.p.a. Powyższe fakty wskazują, że doszło również do naruszenia art. 6 i 8 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu l instancji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji, co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego, organ administracji nie naruszył prawo. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a. sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; lub b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; lub też c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach. Zaskarżona decyzja dotknięta jest istotą wadą, uzasadniającą jej unieważnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z urzędu bowiem bada prawidłowość przeprowadzonego postępowania w danej sprawie i niezależnie od zarzutów skargi, zobowiązany jest ocenić, czy w danej sprawie organ nie naruszył obowiązującego prawa. Nie ulega wątpliwości, że decyzja Starosty B. z dnia 15 października 2013 r. znak: [....] odmawiająca uchylenia decyzji Starosty B. nr [....] z dnia 26 lipca 2012 r. znak: [....] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z instalacjami wod.-kan., gazową elektryczną teletechniczną i komputerową wentylacji mechanicznej i co., na działkach nr nr [....] przy ul. [....] w B. , z przyłączem kanalizacji opadowej do trzech studni chłonnych na działce nr nr [....], dwoma wjazdami publicznymi z ul. [....] (działki nr nr ......) i bocznej ul. [....] (działka nr.....), wymianą istniejącego wodociągu pod zjazdem z ul. [....] (działki nr nr .........), dojściami, dojazdami, miejscami postojowymi i obiektami małej architektury (plac gospodarczy, plac zabaw, oczko wodne) na działce nr nr [....] przy ul. Ł. w B. – została skutecznie doręczona stronom. Prokurator Prokuratury Rejonowej w B. otrzymał ją w dniu 17 października 2013 r. i wniósł od tej decyzji odwołanie w dniu 30 października 2013 r. To odwołanie zostało wniesione w terminie. Natomiast skarżący M.F. otrzymał ww. decyzję w dniu 21 października 2013 r., a odwołanie od niej wniósł 6 listopada 2013 r. Tym samym to odwołanie zostało wniesione po terminie, który wynosił 14 dni od daty doręczenia decyzji. Ostatnim dniem wniesienia odwołania był dzień 4 listopada 2013 r. (poniedziałek, dzień roboczy). Prawidłowo ustalając tą przesłankę Wojewoda [....] powinien odrębnie rozpoznać odwołanie wniesione przez Prokuratora, a odrębnie rozpoznać odwołanie wniesione po terminie przez skarżącego. Niedopuszczalnym jest bowiem merytoryczne rozpoznawanie odwołania wniesionego po terminie. Na okoliczność wniesienia odwołania po terminie przez M.F. zwrócił uwagę organ I instancji, a mimo to to odwołanie rozpoznał organ odwoławczy. Takie działanie w tej sprawie organu odwoławczego stanowi przejaw rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. i uzasadnia unieważnienie decyzji organu odwoławczego. Skoro postępowanie odwoławcze inicjowane jest jedynie odwołaniem wniesionym w terminie 14 dni, to nie można tej okoliczności pominąć. Dotyczy to nawet i tej sytuacji, gdy niektóre odwołania zostały wniesione w terminie, a niektóre po upływie terminu i wówczas rozpoznanie w jednej decyzji tak odwołań wniesionych w terminie jak i odwołań wniesionych po terminie również należy uznać za rażące naruszenie prawa. W przypadku, gdy Sąd stwierdza zaistnienie przesłanki uzasadniającej unieważnienie zaskarżonej decyzji, przedwczesnym jest wypowiadanie się co do merytorycznej oceny postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. i art. 129 § 2 K.p.a. Stosownie do art. 141 § 54 P.p.s.a. ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji winien odrębnie rozpoznać odwołanie wniesione przez skarżącego M.F. i ponownie odrębnie rozpoznać odwołanie wniesione przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w B. Zasądzono na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania na podstawie art. 200 P.p.s.a. w związku z art. 205 § 1 P.p.s.a.