II SA/Kr 4/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Tadeusz Wołek spr. Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2007 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego s k a r g ę o d d a l a . W dniu ......2006 r. skarżący J.P. złożył wniosek o zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej oraz rozpoczęcia roku szkolnego. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. z upoważnienia Wójta Gminy G. decyzją z dnia [....] . przyznał skarżącemu zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej oraz z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dzieci: E. ., M. ., P......... Ten sam organ decyzją z dnia [...] odmówił skarżącemu przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dzieci: E., M. , P. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, iż zgodnie z art. 3 pkt 17a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, osoba samotnie wychowująca dziecko - oznacza pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba, że wychowuje wspólnie, co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. Zgodnie z art. 11a ustawy o świadczeniach rodzinnych dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje samotnie wychowującym dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców, ponieważ drugi z rodziców dziecka nie żyje, ojciec dziecka jest nieznany. W ocenie organu skarżący nie spełniał tych warunków, ponieważ żona skarżącego zaginęła w dniu ........co potwierdziła Komenda Powiatowa Policji w M. i do obecnej chwili nie została odnaleziona. J.P. odwołał się od powyższej decyzji stwierdzając, iż decyzja jest krzywdząca, ponieważ samotnie wychowuje troje małoletnich dzieci. Podniósł, iż żona zaginęła 6 lat temu i od tego momentu nie ma o niej żadnej wiadomości. Nie pobiera renty na dzieci, ponieważ Sąd nie chce uznać żony za zmarłą i dlatego nie ma aktu zgonu, który może uzyskać po 10 latach. Opiekę nad dziećmi ma przyznaną orzeczeniem Sądu Rejonowego w M. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpoznaniu odwołania skarżącego decyzją z dnia [....] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji SKO podzielając stanowisko organu I instancji wskazało, iż odstępstwo od zasad określonych w art. 3 pkt. 17a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych definiujących pojęcie osoby samotnie wychowującej dziecko, co oznacza pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba, że wychowuje wspólnie, co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem, powoduje konieczność wydania decyzji odmownej. W sprawach świadczeń rodzinnych organy administracji publicznej, co do zasady nie działają w granicach uznania administracyjnego, a są związane przesłankami określonymi w ustawie. Oznacza to, że jeżeli przesłanki te nie zostaną w sprawie spełnione rozstrzygnięcie organu administracyjnego nic może przybrać innej treści. Kolegium zauważyło również, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa pod względem formalnym i zawiera wszelkie elementy decyzji, o których mowa w art. 107 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego tj. oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie o sposobie i trybie odwołania, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. J.P. na powyższą decyzję wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie podnosząc, iż nie zgadza się z poprzednimi decyzjami i uważa je za krzywdzące. Wskazał, że żona do tej pory się nie odnalazła i wystąpił z pozwem rozwodowym. Ponownie powołał się na swoją trudną sytuację materialną. Do skargi załączył: poświadczenie Komendy Powiatowej Policji w M. z dnia ..........stwierdzające, że do dnia ........ nie została odnaleziona zaginiona B.P. , której zaginięcie zgłoszono w dniu ......kopię postanowienia Sądu Rejonowego w M. z dnia ......2003 r. .....o zawieszeniu władzy rodzicielskiej B.P. nad małoletnimi dziećmi P., M., E.P. , kopię pozwu o rozwód z dnia ..........skierowanego do Sądu Okręgowego w K. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i potrzymało swoją dotychczasową argumentację w sprawie. Ponadto SKO stwierdziło, iż art. 11a ustawy o świadczeniach rodzinnych dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przewiduje, iż aby otrzymać przedmiotowy dodatek trzeba po pierwsze być osobą samotnie wychowującą (tej przesłanki skarżący nie spełnia), po drugie zaś jego przyznanie możliwe jest jedynie w sytuacji, gdy drugi z rodziców dziecka nie żyje lub ojciec dziecka jest nieznany. Sytuacja ta również nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie. Po wniesieniu skargi skarżący przedłożył kopię zaświadczenia Sekcji Kryminalnej Komendy Powiatowej Policji w M. z dnia........2007 r. stwierdzającego, że Komenda została powiadomiona przez J.P. o zaginięciu żony B.P. i prowadzone są czynności zmierzające do ustalenia jej miejsca pobytu. Przedłożył też kopię prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia ......orzekającego rozwód małżeństwa skarżącego z B.P. Wykonywanie władzy rodzicielskiej Sąd powierzył skarżącemu obciążając alimentami na rzecz dzieci obie strony, zobowiązując pozwaną B.P. do łożenia na rzecz małoletnich M., E. i P.P. po 230 zł miesięcznie do rąk J.P. , utrzymując w tym zakresie w mocy wyrok Sądu Rejonowego w M. z dnia ....... Wyrok ten uprawomocnił się w dniu ........08.2007 r. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny – zgodnie z ustawowymi kompetencjami – badał, czy treść zaskarżonej decyzji jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do jej wydania było niewadliwe i rzetelne. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art.8 pkt 3a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 992 z p.zm.) do zasiłku rodzinnego przysługuje dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Zgodnie z art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych, osoba samotnie wychowującą dziecko - oznacza pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba, że wychowuje wspólnie, co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. Ponadto zgodnie z art. 11a ustawy o świadczeniach rodzinnych o treści obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji, dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje samotnie wychowującym dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców, ponieważ drugi z rodziców dziecka nie żyje, ojciec dziecka jest nieznany. Dlatego też trafnie organy obu instancji przyjęły, że skarżący nie spełnia warunków, o których mowa w art.8 pkt 3a w zw. z art. z art. 3 pkt 17a oraz art. 11a ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponieważ żona skarżącego zaginęła w dniu .........co potwierdzają poświadczenia Komendy Powiatowej Policji w M. i do obecnej chwili nie została odnaleziona. Definicję legalną rodziny zawiera przepis art. 3 pkt 16 ustawy stanowiąc, iż oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców, dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25 rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością rodzinie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne; do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieka opiekuna prawnego. Ustawodawca, zatem zarówno określając pojęcie rodziny, jak i osobę samotnie wychowującą dziecko (art. 3 pkt 17a) uwzględnia status prawny, nie zaś stan faktyczny lub przesłankę wspólnego gospodarowania. Dlatego, więc wobec tego, że żona skarżącego B.P. nie została uznana za zmarłego zgodnie z przepisami w art. 29-32 zawartymi w Rozdziale III ustawy z dnia 23.04.1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r., nr 16, poz.93 z p.zm.)- Uznanie za zmarłego- była słusznie traktowana przez organy sprawę rozstrzygające jako osobą żyjąca, co uniemożliwiało skarżącemu skorzystanie ze świadczeń dla osoby samotnie wychowującej dziecko z ustawy o świadczeniach rodzinnych w postaci dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Potwierdzeniem tego stanowiska jest prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia [....] orzekający rozwód małżeństwa skarżącego z B.P. , w którym wykonywanie władzy rodzicielskiej Sąd powierzył skarżącemu obciążając alimentami na rzecz dzieci obie strony, zobowiązując pozwaną B.P. do łożenia na rzecz małoletnich M., E. i P.P. po 230 zł miesięcznie do rąk J.P. , utrzymując w mocy wyrok Sądu Rejonowego w M. z dnia ........2003 r. w sprawie . Po uprawomocnieniu się tego wyroku, co nastąpiło w dniu .....08.2007 r. skarżący jest osobą rozwiedzioną a więc samotnie wychowującą dzieci w rozumieniu art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przesłanka ta została jednak spełniona dopiero po wydaniu zaskarżonej decyzji. Skarga nie może być uwzględniona, ponieważ Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art.145 ustawy– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art.151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.