II SA/Kr 4/16

WyrokWSA w Krakowie2016-04-15

Skład orzekający: Mariusz Kotulski, Beata Łomnicka, Aldona Gąsecka-Duda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca doprowadzenie linii napowietrznej średniego napięcia do stanu poprzedniego, wydana w trybie legalizacji samowolnych robót budowlanych, może zostać utrzymana w mocy bez uprzedniego ustalenia, czy takie przywrócenie stanu poprzedniego jest technicznie możliwe i czy nie narusza interesów osób trzecich, zwłaszcza w kontekście zmian w zagospodarowaniu terenu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji naruszyły zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Nakaz doprowadzenia linii do stanu poprzedniego został wydany bez należytego ustalenia, czy jest to technicznie wykonalne i czy nie spowoduje negatywnych skutków dla otoczenia, zwłaszcza po zmianach w zagospodarowaniu terenu. W przypadku braku możliwości przywrócenia stanu poprzedniego, organy powinny rozważyć nakaz rozbiórki samowolnie przebudowanej części linii.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej Spółce [...] S.A. doprowadzenie linii napowietrznej średniego napięcia do stanu poprzedniego, zgodnie z projektem z 1993 r., z powodu samowolnej przebudowy, która zmieniła jej przebieg i odległość od istniejących budynków. Organy administracji uznały, że roboty budowlane nie mogą zostać zalegalizowane i nakazały przywrócenie stanu poprzedniego. Strony skarżące, w tym właściciel linii, podniosły zarzuty dotyczące niewykonalności decyzji, naruszenia przepisów postępowania oraz braku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, zwłaszcza w kontekście zmian w zagospodarowaniu terenu.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zasądzono zwrot kosztów postępowania od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie: WSA Beata Łomnicka (spr.) WSA Aldona Gąsecka- Duda Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2016 r. sprawy ze skarg T. U., B. P. oraz "T" S. A. w K. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 6 listopada 2015 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia linii napowietrznej średniego napięcia do stanu poprzedniego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej T. U. kwotę 500 ( pięćset) złotych, na rzecz skarżącej B. P. kwotę 500 (pięćset) złotych, na rzecz strony skarżącej "T" S. A. w K. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 6 listopada 2015 r. nr [...] znak [...] na podstawie: - art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm., dalej: k.p.a.); - art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. 2013 r. poz. 1409, ze zm., dalej: u.p.b.); po rozpatrzeniu odwołania B.P. , T.U.-M. oraz Spółki [...] Dystrybucja S.A. z siedzibą w K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki z dnia 6 maja 2015 r. nr [...] znak: [...] , którą nakazano "[...] S.A. - właścicielowi linii napowietrznej w obrębie, której zostały wykonane roboty budowlane polegające na przebudowie linii napowietrznej średniego napięcia SN-15kVprzebiegającej nad działką nr [...] obr [...] przy ul [...] w K. doprowadzenie linii napowietrznej średniego napięcia SN-15kV przebiegającej nad działkami nr [...] ,[...] ,[...] obr.[...] przy ul [...] w K. do stanu poprzedniego tj. zgodnego z dokumentacją projektową: Projekt techn. - roboczy. Remont kapitalny linii napow. – [...] , [...] opracowaną w 1993 r. na podstawie zlecenia nr [...] z dnia 10.02.92 r. opracowanej przez: projektanta J.R. poprzez rozbiórkę słupa zlokalizowanego w południowo- wschodnim narożu działki nr [...] obr.[...] , a następnie odbudowanie słupa na działce nr [...] obr.[...] w taki sposób, aby kąt pomiędzy liniami kablowymi wychodzącymi ze słupa pośredniego zlokalizowanego na terenie działki [...] obr. [...] wynosił 145°16' - utrzymał skarżoną decyzję w mocy. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym: Postępowanie przed PINB w K. - Powiat Grodzki (dalej: PINB) zostało wszczęte z urzędu w związku z pismem [...] S.A. z dnia 27 lutego 2012 r. nr [...] przekazującym kserokopię pisma P.W. , informującego o kolidowaniu przebiegu sieci z dachem inwestycji P.W. położonej na działce [...] przy ul. [...] w K. W dniu 10 kwietnia 2012 r. zostały przeprowadzone czynności kontrolne na działce nr [...] przy ul. [...] w K,. podczas których stwierdzono, w ramach możliwej oceny wizualnej, że przebieg linii napowietrznej składa się z 3 przewodów, z których najbliższy znajduje się około 70 cm od kalenicy budynku (...). Wg informacji uzyskanych przez P.W. od [...] wcześniejszy przebieg linii napowietrznej był zgodny z mapą stanowiącą zagospodarowanie terenu przedmiotowego projektu budowlanego, a zmianę przebiegu przeprowadzono około 7-10 lat temu podczas modernizacji słupów energetycznych. W trakcie postępowania dowodowego organ I instancji opierając się między innymi na mapach z ewidencji gruntów, wydruku z archiwalnego rastra mapy zasadniczej z sierpnia 2000 r, przedłożonej przez inwestora kserokopii projektu techniczno-roboczego pod nazwą: Remont kapitalny linii napow.-kabl. [...] oraz wydruku z ortofotomapy z 2009 r. i pozostałego materiału dowodowego ustalono przebieg linii napowietrznej średniego napięcia SN - 15kV, stwierdzając jednocześnie rozbieżności pomiędzy planowanym a faktycznym przebiegiem linii napowietrznej średniego napięcia SN - 15 kV. Jak wynika bowiem z powołanych dokumentów kąt pomiędzy liniami kablowymi wychodzącymi ze słupa zlokalizowanego na działce [...] obr.[...] wynosi około 145°. Natomiast na załączniku do protokołu z czynności kontrolnych z dnia 10 kwietnia 2012 r. ww. kąt pomiędzy przedmiotowymi liniami wynosi około 155°. Również jego przebieg wzglądem budynku usytuowanego na tej działce jest inny, co zostało potwierdzone przez geodetę wpisem do dziennika budowy z dnia 15.03.2011 r. Decyzją nr [...] z dnia 13 lutego 2013 r., znak: [...] PINB nakazał w trybie art. 66 ust. 1 pkt. 1 u.p.b. "Właścicielowi linii napowietrznej średniego napięcia SN-15kVprzebiegającej nad działką [...] obr.[...] przy ul.[...] w K. tj. Firmie [...] S.A. Oddział w K. Rejon Dystrybucji K. (...) usunięcie nieprawidłowości mogących zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi bądź bezpieczeństwu mienia w zakresie stanu technicznego linii napowietrznej średniego napięcia SN-15kV przebiegającej nad działką [...] obr. [...] przy ul. [...] w K (...). W wyniku rozpatrzenia odwołań od w/w decyzji, MWINB decyzją nr [...] z dnia 9 lipca 2013 r., znak: [...] uchylił skarżoną decyzję PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Ponownie rozpatrując sprawę PINB postanowieniem z dnia 3 października 2013 r., znak: [...] w oparciu o art. 48 ust. 3 u.p.b. nałożył na [...] S.A. obowiązek przedłożenia zaświadczenia prezydenta miasta o zgodności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania, lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, czterech egzemplarzy projektu budowlanego, oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w terminie do 31 grudnia 2013 r. W odpowiedzi na postanowienie [...] S.A. przesłał pismo z dnia 20 listopada 2013 r. nr: [...] , w którym wyjaśnia, że na wykonany w grudniu 1995 r. remont kapitalny istniejącej linii 15kV nie było wymagane uzgodnienie, przeprowadzenie postępowania lokalizacyjnego. Do w/w podania dołączono kopię pisma Urzędu Miasta K. z dnia 15 marca 1993 r. znak: [...] , którym poinformowano, że uzgodnienie na remont linii 15 kV istniejącej nie jest wymagane. W tym stanie rzeczy na podstawie dotychczas zgromadzonego w aktach materiału dowodowego PINB wydał w dniu 20 lutego 2014 r., decyzję nr [...] znak: [...] , którą nakazał w trybie art. 48 u.p.b. właścicielowi linii napowietrznej średniego napięcia SN-15kVprzebiegającej nad działką [...] obr. [...] przy ul. [...] w K. tj. Firmie [...] S.A. ul. [...] , rozbiórkę rozbudowy linii napowietrznej średniego napięcia SN -15kV przebiegającej nad działkami nr [...] ,[...] ,[...] ,[...] obr. [...] przy ul. [...] w K. wraz ze słupem zlokalizowanym w południowo - wschodnim narożu działki nr [...] obr. [...] . Od powyższej decyzji odwołał się [...] S.A. Po rozpatrzeniu odwołania Organ II instancji decyzją nr [...] z dnia 21 listopada 2014 r., znak [...] , działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił skarżoną decyzję PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji wskazując na konieczność przeprowadzenia postępowania we właściwym trybie albowiem uznał za błędną kwalifikacje robót budowlanych jako rozbudowę istniejącej sieci. W dniu 10 lutego 2015 r. PINB przeprowadził czynności kontrolne dotyczące linii napowietrznej średniego napięcia SN-15kV przebiegającej nad dz. ewid. nr [...] obr. [...] w K. przy ul. [...] W czasie przedmiotowych czynności "stwierdzono, że linia napowietrzna SN-15kVprzebiega nad działkami nr [...] ,[...] ,[...] ,[...] od słupa umieszczonego na dz. nr [...] wzdłuż budynku przy ul. [...] w odległości około 20 cm w rzucie od kalenicy, a w pionie około 70 cm. Następnie linia przebiega nad dz. nr [...] do słupa zlokalizowanego na działce nr [...] Stwierdzono, że stan faktyczny w terenie nie zmienił się od dnia oględzin tj. 19.11.2013 r. W dniu 13 marca 2015 r. PINB wydał postanowienie, którym w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt 1 u.p.b zobowiązał [...] S.A., jako właściciela linii napowietrznej średniego napięcia SN-15kV, do przedłożenia dokumentacji związanej z wykonanymi robotami budowlanymi, t.j.: Inwentaryzacji architektoniczna - budowlanej wszystkich wykonanych robót budowlanych; Ekspertyzy technicznej dotyczącej sprawdzenia prawidłowości wszystkich dotychczas wykonanych robót budowlanych, ich ewentualnego wpływu na istniejącą obecnie infrastrukturę techniczną oraz bezpieczeństwo użytkowania istniejących budynków, wraz z odniesieniem się do ich zgodności z przepisami w tym techniczno budowlanymi, sztuką budowlaną i wiedzą techniczną. Jednocześnie PINB wskazał, że w przypadku stwierdzenia wystąpienia nieprawidłowości w wykonanych robotach, ww. ekspertyza powinna wskazywać także rodzaj, zakres i sposób wykonania niezbędnych robót budowlanych doprowadzających wykonane roboty do stanu zgodnego z prawem i zapewniającego dalsze bezpieczne użytkowanie obiektu. W dniu 6 maja 2015 r. PINB wydał skarżoną decyzję nr [...] , na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 u.p.b., od której odwołanie wnieśli B.P. , T.U.-M. oraz [...] S.A. z siedzibą w K [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. dokonał powtórnego rozpatrzenia przedmiotowej sprawy w granicach zakreślonych przez postępowanie pierwszoinstancyjne. Podzielił ustalenia faktyczne jak i ocenę prawną organu I instancji w zakresie przebudowy linii napowietrznej średniego napięcia, wykonanej bez wymaganej zgody organów administracyjnych, której przebieg okazał się być niezgodny z przedłożoną przez inwestora dokumentacja projektową z roku 1993 r. i uznał za prawidłową kwalifikację wykonanych robót budowlanych, w wyniku których nastąpiła zmiana przebiegu fragmentu sieci energetycznej, jako przebudowę, do której zastosowanie znajdują przepisy art. 50-51 u.p.b. Z uwagi na fakt, że inwestor nie przedłożył wymaganych przez PINB dokumentów w ramach postępowania legalizacyjnego, organ nie miał zatem możliwości ustalenia zakresu prac niezbędnych do doprowadzenia przedmiotowej inwestycji do stanu zgodnego z prawem np. przez zmianę miejsca położenia przedmiotowego słupa energetycznego. Jedynym sposobem na przywrócenie w przedmiotowym stanie faktycznym stanu zgodnego z prawem jest wobec powyższego zastosowanie dyspozycji z art. 51 ust. 1 pkt 1 u.p.b. Odnosząc się do przedstawionych przez Inwestora argumentów dotyczących konieczności zastosowania przez PINB trybu wynikającego z art. 49 u.p.b. w brzmieniu sprzed zmiany wprowadzonej ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718), Organ uznał je za bezzasadne z uwagi na to, że w przedmiotowej sprawie znajdują zastosowanie przepisy art. 50 i 51 a nie art. 48-49b u.p.b. Ponadto przepis ten nie mógłby znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie również z innego względu. Wskazać należy, że po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2006 r. sygn. akt.: P 27/05, ustawodawca uregulował kwestię możliwości legalizacji obiektów w oparciu o art. 49 w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r. w art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 5 czerwca 2007 r.). Zatem możliwość legalizacji w oparciu o ww. art. 49, z wyłączeniem art. 48-49b u.p.b. zachodzi jedynie w przypadku łącznego spełnienia przesłanek wynikających z art. 3 cyt ustawy tj. ukończenia budowy po dniu 31 grudnia 1994 r. a przed dniem 11 lipca 1998 r. oraz złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 3 powyższego artykułu, w okresie pomiędzy dniem 20 czerwca 2007 r. a dniem 31 grudnia 2007 r. Odnosząc się natomiast do argumentów zawartych w odwołaniu B.P. organ wskazał, że zgodnie z dokumentami zgromadzonymi w trakcie postępowania przed PINB, od lat 60 XX wieku, kiedy przedmiotowa linia średniego napięcia została zrealizowana na podstawie ustawy z dnia 28 czerwca 1950 r. o powszechnej elektryfikacji wsi i osiedli (Dz. U. z dnia 6 lipca 1950 r.) przebiegała ona po trasie wskazanej na mapie zasadniczej z sierpnia 2000 r. Oryginalny przebieg przedmiotowej linii wysokiego napięcia został uwidoczniony także na mapie sytuacyjno wysokościowej z listopada 2009 r. Nie można więc przyjąć, że odwołująca się nie była świadoma oryginalnego przebiegu linii średniego napięcia, a przywrócenie jej poprzedniego położenia doprowadzi do naruszenia jej uzasadnionych interesów. Wobec braku możliwości doprowadzenia przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z prawem w oparciu o nakazanie realizacji określonych robót budowlanych organ pierwszej instancji zobowiązany był do nakazania przywrócenia przedmiotowego obiektu do stanu poprzedniego. Powyższe wyjaśnienia stanowią również odpowiedź na zarzuty wniesione przez T.U.-M. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęły trzy skargi na powyższą decyzję: 1. skarga T.U.-M. , która wskazała, iż nie wyraża ona zgody na poprowadzenie drutów energetycznych nad środkiem działki o przeznaczeniu budowlanym. Skarżąca podkreśliła, iż nie jest jej winą, że elektrownia nie dopełniła obowiązku zaznaczenia na mapach aktualnego przebiegu linii średniego napięcia. Skarżąca wniosła o nakazanie spółce [...] skablowania odcinka linii energetycznej przechodzącej przez dz. [...] obr. [...] . Jest to jej zdaniem jedyne rozwiązanie które nie będzie dla niej krzywdzące; 2. skarga B.P. , w które skarżąca podniosła, iż decyzja nakazuje zmianę, w konsekwencji której konieczne by było umiejscowienie słupa energetycznego na jej działce w odległości mniejszej niż 5 metrów od jej domu. Również przewody średniego napięcia przebiegały by równoległe do domu skarżącej w odległości poniżaj 3 metrów, co zdecydowanie zagrażało by zdrowiu i życiu, na co stanowczo nie wyraża zgody; 3. strona skarżąca [...] S.A. w skardze wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła, iż została wydana mimo, iż była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, co stanowi stosownie do art. 156 § 1 ust. 5) kodeksu podstępowania administracyjnego podstawę dla stwierdzenia nieważności tej decyzji. Ponadto zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do błędnego przyjęcia, iż przedmiotowego obiektu nie można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem w oparciu o nakazanie realizacji określonych robót budowlanych, jak również błędne przyjęcie założenia, że możliwym jest wykonanie zaskarżonej decyzji, mimo zmian zagospodarowania terenu jakie miały miejsce po sporządzeniu przez projektanta J. R. dokumentacji projektowej: Projekt techn.-roboczy. Remont kapitalny linii napow. -kabl. [...] ,[...] . Strona skarżąca zarzuciła, iż zarówno PINB jak i MWINB wydając decyzje w przedmiotowej sprawie nie ustaliły czy faktycznie obiektu nie można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem w oparciu o nakazanie realizacji określonych robót budowlanych, np. zmiany przewodów na przewody izolowane, bez konieczności zmiany lokalizacji słupa, która jak wskazano powyżej jest niewykonalna. Ponadto prowadząc przedmiotowe postępowanie ani PINB ani MWINB nie przeprowadziły żadnego postępowania dowodowego na okoliczność ustalenia czy wobec zmian w zagospodarowaniu terenu, w tym w szczególności z uwagi na budowę budynku na działce nr [...] istnieje możliwość wykonania zaskarżonej decyzji, W ocenie strony skarżącej materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie nie został w sposób wyczerpujący zebrany i rozpatrzony, co miało istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014.1647) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012.270) zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skargi jako zasadne podlegały uwzględnieniu. Przedmiotem kontroli Sądu w obecnie rozpoznawanej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 listopada 2015r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nr [...] z dnia 6 maja 2015 r. i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Nadto wypada także wskazać, że prawidłowo organy zastosowały jako materialną podstawę rozstrzygnięcia przepisy ustawy Prawo budowlane w ich brzmieniu z przed dokonanej zmiany ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 27 marca 2015 r.) w oparciu o jej przepis art. 6 ust.1. W myśl art. 51 ust. 1 u.p.b. przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 u.p.b., właściwy organ w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Przywołany powyżej przepis przewiduje trzy alternatywne sposoby prowadzenia postępowania legalizacyjnego (naprawczego) w zależności od tego czy mamy do czynienia z samowolnymi robotami budowlanymi, których nie można zalegalizować, czy też z samowolnymi robotami budowlanymi podlegającymi legalizacji, czy też z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę. W tym pierwszym przypadku właściwy organ wydaje decyzję zakazującą dalszych robót lub nawet nakazującą rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź też nakazującą doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 1 pkt 1 u.p.b.). W drugim natomiast, jeżeli okaże się, że jest możliwym doprowadzenie prowadzonych robót do stanu zgodnego z prawem i odstępstwa od projektu budowlanego nie są istotne to właściwy organ nakłada obowiązek wykonania określonych robót lub czynności w określonym terminie (art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b.). W trzecim przypadku, gdy odstępstwa od projektu budowlanego są istotne to właściwy organ nakłada na inwestora obowiązek sporządzenia projektu zamiennego, ewentualnie również obowiązek wykonania pewnych czynności w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem (art. 51 ust. 1 pkt 3 u.p.b.). Mając na uwadze okoliczności faktyczne niniejszej sprawy wskazać należy, że organ I instancji w ocenie Sądu prawidłowo przyjął i uzasadnił, że wykonanych samowolnie robót budowlanych polegających na przebudowie linii średniego napięcia przebiegającego nad działką [...] obr.[...] przy ul.[...] w K. nie można zalegalizować poprzez określenie niezbędnych czynności zmierzających do ich doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wobec faktu, że inwestor pomimo nałożonego na niego obowiązku przedstawienia inwentaryzacji architektoniczno – budowlanej wykonanych robót oraz ekspertyzy technicznej, pozostał w całkowitej bezczynności. Prawidłowo zatem uznał, że w takiej sytuacji w dalszej kolejności należy rozważyć możliwość przywrócenia stanu poprzedniego skoro wykonane roboty polegały na przebudowie istniejącej już linii energetycznej. Nie mniej, nie można odmówić słuszności zarzutom skarżącej [...] S.A., że wydanie takiego nakazu powinno być, z uwagi na znaczny upływ czasu od realizacji przedmiotowych robót, poprzedzony ustaleniami czy rozwiązanie to jest w ogóle możliwe z uwagi na zmianę sposobu zagospodarowania działek. W tym względzie istotnie nie zostały poczynione żadne ustalenia, zaś z treści skarg wynika bezsprzecznie, że stan zagospodarowania uległ zmianie, co może powodować m.in. zagrożenie życia i zdrowia ludzi. W tym miejscu niezbędnym jest zwrócenie uwagi na art. 7 k.p.a , w myśl którego w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie z urzędu jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Analiza zebranego materiału dowodowego oraz podjęte dotychczas w sprawie czynności wyjaśniające wskazują na naruszenie przez organ I instancji powyższych przepisów postępowania, co mogło mieć w ocenie Sądu istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie i co w konsekwencji legło u podstaw eliminacji decyzji organów administracyjnych z obrotu prawnego. Niezbędne jest także zwrócenie uwagi na konieczność rozważenia, przy braku możliwości przywrócenia stanu poprzedniego, wydania właścicielowi nakazu rozbiórki, wykonanej w warunkach samowoli, części przebudowanej sieci energetycznej stosownie do brzmienia art. 50 ust. 1 pkt 1 u.p.b. Niewątpliwie skoro możliwa była przebudowa części linii napowietrznej, możliwa będzie także jej rozbiórka. Wszak z doświadczenia życiowego wiadomym jest, że część sieci energetycznej, pomimo że stanowi element większej całości może być rozebrana bez uszczerbku dla funkcjonowania jej pozostałej części w związku z koniecznością czy to wykonania prac remontowych, czy też konieczności przebudowy lub rozbudowy sieci. Fakt, iż skutkiem rozbiórki spornej części linii nastąpi brak możliwości dostarczania energii elektrycznej podłączonym doń obiektom, stanowi problem [...] S.A., który swym działaniem naruszył przepisy prawa. Natomiast okoliczność ta nie zwalnia organów administracyjnych od obowiązku usunięcia stanu niezgodnego z prawem. Ponownie rozpoznając sprawę organy administracyjne przeprowadzą postępowanie dowodowe w kierunku wskazanym przez Sąd i w oparciu o tak zgormadzony materiał dowodowy wydadzą stosownie rozstrzygnięcie. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji biorąc pod uwagę art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono natomiast na zasadzie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło