II SA/Kr 400/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.F. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 12 lutego 2004 r. Nr: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu; II) oddalić wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych; W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia zaliczki na poczet wynagrodzenia kuratora dla nieznanej z miejsca pobytu M.C. w kwocie 120 zł A.F. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek o zwolnienie go od konieczności uiszczenia tej opłaty. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w przewidzianej prawem formie, dlatego skarżący został wezwany do uzupełnienia braku poprzez wypełnienie wniosku na urzędowym formularzu "PPF" oraz jego odesłanie do tut. Sądu w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W zakreślonym terminie skarżący uzupełnił brak przesyłając wypełniony formularz wniosku. Z zakreśleń dokonanych w rubryce 4 formularza wniosku "PPF" wynika, że skarżący domaga się zwolnienia od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienia na jego rzecz adwokata z urzędu. Z danych zawartych w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną M.F. oraz dwiema córkami: 19-letnią I. i 17-letnią B. Miesięczny dochód rodziny wynosi ok. [...] zł i stanowi go renta skarżącego w wysokości [...] zł oraz wynagrodzenie za pracę jego żony w wysokości [...] zł. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni ok. 100 m² oraz działka. Nie wykazuje on natomiast posiadania zasobów pieniężnych, jak również cennych przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, że jest osobą schorowaną, po przebytych trzech zawałach serca. Jest inwalidą z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności z orzeczoną całkowitą niezdolnością do pracy. Do pełnienia ról społecznych i codziennej egzystencji musi mieć zapewnioną pomoc innych osób lub instytucji państwowych. Skarżący pozostaje w ciągłym leczeniu. Sytuacja materialna i zdrowotna rodziny jest bardzo ciężka. Dane zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny stanu majątkowego i zdolności płatniczych skarżącego, dlatego został on wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez wykazanie wszystkich nieruchomości, których skarżący bądź osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym są właścicielami, współwłaścicielami bądź użytkownikami wieczystymi wraz z podaniem informacji o sposobie zagospodarowania tych nieruchomości oraz dołączeniem wypisów z ewidencji gruntów, oświadczenia czy skarżący uzyskuje dochody z Zakładu [...] w L. przy ul.[...], zaświadczenia z właściwego urzędu o ilości i rodzaju środków transportu zarejestrowanych na nazwisko skarżącego, zeznania podatkowego o wysokości dochodów osiągniętych w roku 2008 przez skarżącego oraz jego żonę, wyciągów z posiadanych przez skarżącego oraz jego żonę rachunków bankowych obrazujących historię transakcji z okresu ostatnich trzech miesięcy, a także spisu miesięcznych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem rodziny potwierdzonych aktualnymi rachunkami (m.in. media, leczenie). W odpowiedzi na wezwanie skarżący oświadczył, iż ze względu na bardzo zły stan zdrowia – po przebytych trzech zawałach serca – całkowitą niezdolność do pracy, umiarkowany stopień niepełnosprawności oraz wysokie temperatury nie jest w stanie przedstawić żądanych dokumentów. Zgodnie z orzeczeniem komisji lekarskiej skarżący musi mieć zapewnioną pomoc innych osób do pełnienia ról społecznych i codziennej egzystencji, a obecnie nie ma kto zapewnić skarżącemu takiej pomocy. A.F. oświadczył, że nie prowadzi Zakładu [...] od 10 lat i w związku z tym nie osiąga z tego źródła żadnych dochodów. Nie posiada rachunków bankowych. Za media, energię elektryczną i gaz, opłaca około 500 zł. Nie posiada wody, kanalizacji i telefonu. Po opadach deszczu skarżący ma wodę w studni, natomiast porą letnią czasami nie ma wody. Uzyskiwane dochody przeznaczane są na leczenie oraz utrzymanie. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Odnośnie wniosku skarżącego o ustanowienie adwokata z urzędu orzekający pragnie zauważyć, że postanowieniem z dnia [...] listopada 2005 roku referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie ustanowił dla skarżącego pełnomocnika w osobie adwokata z urzędu, a przyznane prawo pomocy nie zostało cofnięte. Po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Rady Adwokackiej w K. zarządzeniem Dziekana ORA z dnia [...] grudnia 2005 roku nr[...] na pełnomocnika A.F. została wyznaczona adwokat K.S. Zgodnie z art. 243 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postępowanie egzekucyjne. Powyższe oznacza, że skarżący może korzystać z pomocy fachowego pełnomocnika w całym postępowaniu rozpoznawczym, egzekucyjnym, a także w ewentualnym postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, zainicjowanym skargą kasacyjną. Z tego względu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata nie mógł zostać uwzględniony, a postępowanie w tej kwestii należało umorzyć jako bezprzedmiotowe na postawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wniosek złożony przez A.F. podlegał zatem rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2005 roku uprzednio złożony wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych został uwzględniony jedynie w części, skarżący został bowiem zwolniony od wpisu sądowego od złożonej skargi, zaś w pozostałym zakresie został oddalony. Rozpoznanie zatem kolejnego wniosku skarżącego w tym przedmiocie winno nastąpić w kontekście art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dającym prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych powołanej ustawy. Należy przy tym zauważyć, iż odstąpienie od oceny wyrażonej we wcześniejszym postanowieniu może wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Nie budzi wątpliwości, że w przypadku, gdy tym postanowieniem jest postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy w określonym zakresie, chodzi o zmianę w postaci pogorszenia się najogólniej rozumianej sytuacji materialnej wnioskodawcy. W ocenie orzekającego skarżący nie wykazał, aby jego sytuacja materialna uległa zmianie i była obecnie na tyle trudna, że wnioskodawca nie byłby w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów zainicjowanego postępowania sądowego. Zaakcentować bowiem należy, iż dane zawarte w złożonym przez skarżącego oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie mają cechy "dokładności", o której mowa w art. 252 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a wezwanie do uzupełnienia danych zostało przez skarżącego wykonane jedynie w ograniczonym zakresie. Stosownie do treści art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strona obowiązana jest złożyć na wezwanie w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, jeżeli jej oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości. Wezwanie skierowane do skarżącego o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń oraz nadesłanie dokumentów źródłowych oznaczało, że dane, którymi dysponował orzekający nie wystarczyły do wolnej od wątpliwości oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy, a tym samym nie umożliwiły uwzględnienia wniosku. Wątpliwości budziło przede wszystkim oświadczenie skarżącego o wysokości uzyskiwanych dochodów oraz o składnikach jego majątku, a także wysokości wydatków ponoszonych przez rodzinę. Potwierdzenie tych danych miało zostać przez skarżącego wykazane poprzez przedłożenie zeznania podatkowego o wysokości dochodów skarżącego oraz jego żony osiągniętych w roku 2008, wypisu z ewidencji gruntów, zaświadczenia o ilości i rodzaju środków transportu zarejestrowanych na nazwisko skarżącego oraz rachunków potwierdzających wysokość obciążeń z tytułu utrzymania i leczenia. Dokumentów tych skarżący nie przedstawił argumentując złym stanem zdrowia i niemożnością udania się do odpowiednich urzędów. Argumentacja skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Należy bowiem zaznaczyć, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz dorosłą córką, a ponadto ma trzech dorosłych synów, i to z ich pomocy mógł skorzystać przy uzyskaniu stosownych zaświadczeń. Zaakcentować należy, że stan zdrowia skarżącego nie był przeszkodą do złożenia w dniu 29 lipca 2009 r. pisma procesowego do sądu, zaś nie pozwolił na zgromadzenie dokumentów obrazujących sytuację materialną skarżącego. Brak potwierdzenia przez skarżącego podstawowych informacji dotyczących wysokości uzyskiwanych dochodów, ponoszonych wydatków oraz posiadanego majątku spowodowało, iż niewyjaśnione pozostały podstawowe okoliczności dotyczące rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie uiścić należnych w sprawie kosztów sądowych. Z tych względów orzeczono jak w pkt II sentencji na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).