II SA/Kr 403/19
WyrokWSA w Krakowie2019-05-21
Skład orzekający: Krystyna Daniel, Małgorzata Łoboz, Tadeusz Kiełkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pomieszczenia magazynowe (piwnice, pomieszczenia pod schodami) mogą być uznane za samodzielne lokale o przeznaczeniu innym niż mieszkalne w rozumieniu ustawy o własności lokali, co pozwala na wydanie zaświadczenia o ich samodzielności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pomieszczenia magazynowe (piwnice, pomieszczenia pod schodami) mogą być uznane za samodzielne lokale o przeznaczeniu innym niż mieszkalne, nawet jeśli nie są przeznaczone na stały pobyt ludzi. Ustawa o własności lokali nie zawęża pojęcia samodzielnego lokalu wyłącznie do lokali mieszkalnych lub użytkowych, a odpowiednie stosowanie przepisów pozwala na odejście od literalnego brzmienia w szczególnych okolicznościach. Organy błędnie utożsamiły pomieszczenia magazynowe z pomieszczeniami przynależnymi lub częściami wspólnymi budynku, ograniczając tym samym prawo właścicieli do dysponowania nimi.Stan faktyczny
Skarżąca K. T. wniosła o wydanie zaświadczenia o samodzielności dwunastu lokali o przeznaczeniu innym niż mieszkalne, znajdujących się w piwnicy budynku. Organ pierwszej instancji odmówił wydania zaświadczenia, uznając, że pomieszczenia magazynowe nie spełniają kryteriów samodzielnego lokalu, ponieważ nie są przeznaczone na stały pobyt ludzi i mogą stanowić pomieszczenia przynależne lub części wspólne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA w Krakowie, zarzucając organom błędną interpretację przepisów ustawy o własności lokali i rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta K. oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Daniel (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 maja 2019 r. sprawy ze skargi K. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 15 lutego 2019 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokali 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu l instancji 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej K. T. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem z 24 grudnia 2018 r. Prezydent Miasta K., na podstawie art. 219 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2018.2096) oraz art. 2 ust. 3 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tj. Dz.U.2018.716 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku K. T. orzekł o odmowie wydania zaświadczenia o samodzielności lokali o przeznaczeniu innym niż mieszkalne oznaczonych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w budynku nr [...] przy ul[...] w K..
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że pismem z 18 grudnia 2018 r. K. T. zwróciła się z wnioskiem o wydanie zaświadczeń potwierdzających samodzielność ww. lokali o przeznaczeniu innym niż mieszkalne.
Organ wyjaśnił, że zaświadczenie wydawane jest w oparciu o art. 2 ustawy o własności lokali i zawartą w jego ustępie 2 definicję samodzielnego lokalu mieszkalnego oraz odpowiednio lokalu wykorzystywanego zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. Następnie przywołał definicję lokalu użytkowego oraz definicję pomieszczenia gospodarczego zawartą w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki oraz ich usytuowanie. W oparciu o te regulacje prawne stwierdził, że pomieszczenia magazynowe (piwnice), spełniają kryteria ujęte w definicji pomieszczenia nieprzeznaczonego na pobyt ludzi czyli pomieszczenia znajdującego się poza lokalem mieszkalnym lub lokalem użytkowym. Pomieszczenia takie mogą stanowić część wspólną budynku, bądź też, jako pomieszczenia znajdujące się poza mieszkaniem lub lokalem użytkowym, mogą przynależeć do lokalu zgodnie z art. 2 ust. 4 ustawy o własności lokali - jako część składowa (pomieszczenie przynależne). Takie pomieszczenia nie mogą być zatem uznane za lokal, a co za tym idzie nie można w stosunku do nich wydać zaświadczenia o samodzielności lokalu.
Organ wskazał też na konieczność uwzględniania przesłanki funkcjonalnej kwalifikowania lokalu jako samodzielnego. Pomieszczenie gospodarcze (piwnica, magazyn) takich przesłanek nie spełniają. Tylko lokal przeznaczony na stały (czasowy) pobyt ludzi, służący zaspokojeniu ich potrzeb (nadający się do przebywania w nim ludzi) może zostać uznany za lokal samodzielny. Powołał również przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i wskazane tam warunki, których spełnienie powoduje, że nie można uznać danego pomieszczenia za przeznaczone na pobyt ludzi. Ponadto zgodnie z § 73 rozporządzenia pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi nie mogą znajdować się w kondygnacji podziemnej chyba, że zgodę na to wyda Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny. W tym kontekście wskazano, że jedenaście z dwunastu objętych wnioskiem znajduje się w podziemnej kondygnacji przedmiotowego budynku.
Magazyn (piwnica czy też pomieszczenie pod schodami) nie spełnia wymogów stawianym lokalom. Nie spełnia on bowiem celu, jakiemu służy wyodrębnienie lokalu - nie jest bowiem przeznaczony na stały lub czasowy pobyt ludzi.
Organ nadmienił również, że wniosek i jego załączniki wykazują brak spójności w oznaczeniach lokali oraz zawierają błędy w określeniu lokali.
Na opisane wyżej postanowienie zażalenie złożyła K. T. . Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
-naruszenie art. 2 ust. 1b ustawy o własności lokali poprzez jego niezastosowanie,
- naruszenie art. 2 ust. 2 w zw. z § 3 pkt 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez nieprawidłową interpretację tych przepisów i uznanie, że pojęcie lokal inny niż mieszkalny należy utożsamiać z pojęciem lokal użytkowy.
Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Uzasadniając postawione zarzuty strona podniosła w pierwszej kolejności, że w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania przepis art. 2 ust. 1a u.w.l., a to ze względu na treść przepisu art. 2 ust. 1b wprowadzającego wyjątek od reguły ustanowionej w tym przepisie. W przedmiotowej sprawie budynek, w którym wyodrębnione mają być lokale został wzniesiony przed 1 stycznia 1995 r., zatem zachodzi przesłanka z art. 2 ust. 1b u.w.l.
Dalej wskazano na naruszenie przepisu art. 2 ust. 2 u.w.l., bowiem w ocenie żalącej organ niesłusznie przy weryfikacji ujętych w tym przepisie przesłanek posłużył się kryteriami z rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Rozporządzenie to nie może znaleźć zastosowania w sprawie przedmiotowej, a to ze względu na treść § 2 ust. 1 rozporządzenia, z którego wynika, że znajduje ono zastosowanie przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych. Tymczasem przedmiotowe lokale powstały wraz z budynkiem, w którym się znajdują, tj. w 1886 r., przy tym jest to budynek mieszkalny z funkcją handlowo - usługową.
Podniesiono także, że ustawa o własności lokali nie definiuje pojęcia lokalu innego niż mieszkalny. Należy więc a contrario przyjąć, iż lokalami takimi są wszystkie inne pomieszczenia, które nie są przeznaczone na pobyt ludzi, a wiec nie tylko lokale użytkowe, ale także produkcyjne, magazynowe, garażowe, biurowe, a także pomieszczenia gospodarcze, komórki lokatorskie i piwnice. Nie zmienia tego fakt, że lokale takie jak piwnice, komórki czy garaże i pomieszczenia gospodarcze mogą przynależeć do innego lokalu. O tym, czy takie pomieszczenie stanowić ma odrębny lokal czy przynależność powinien decydować właściciel.
Dalej zakwestionowano jako absurdalne powoływanie się przez organ I instancji na przepis § 73 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, bowiem, w ocenie żalącej, organ sugeruje, jakoby realizacja pomieszczeń magazynowych w piwnicy wymagała zgody Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego.
Na zakończenie podkreślono, że nie jest dopuszczalne posiłkowanie się przy interpretacji przepisu art. 2 ust. 2 u.w.l. przepisami z innych aktów prawnych, szczególnie niższej rangi., skoro przepis ten takich odniesień nie zawiera. W szczególności nie jest dopuszczalna weryfikacja zawartych tam przesłanek przy uwzględnieniu przepisów prawa budowlanego. Stąd też nie ma podstaw do odmowy wydania żądanych zaświadczeń.
Wskazano, że wytknięte przez organ I instancji braki i nieścisłości w złożonym wniosku zostały skorygowane w toku postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z 15 lutego 2019 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 art. 219, art. 217 K.p.a. a także na podstawie art. 2 ust. 1a - 2 i ust. 3 ustawy o własności lokali, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, że niezależnie od ogólnych zasad dotyczących wydawania zaświadczeń uregulowanych w k.p.a. należy zawsze brać pod uwagę stosowne przepisy materialnoprawne, z których wynika obowiązek potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w formie zaświadczenia. To ze stosownych przepisów materialnoprawnych będzie wynikać jaki organ jest uprawniony do wydania zaświadczenia i jaka okoliczność ma być stwierdzona w formie zaświadczenia. W przypadku niniejszej sprawy jest to ustawa z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali ("u.w.l.").
Organ odwołał się do brzmienia art. 2 ust. 2 tej ustawy w którym zamieszczono definicję samodzielnego lokalu mieszkalnego jak również zaznaczono, że przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne.
Z art. 2 ust. 3 ustawy o własności lokali, jednoznacznie wynika, że w formie zaświadczenia stwierdza się, że dany lokal jest samodzielny, ponieważ zostały spełnione wymagania określone w art. 2 ust. 2 ustawy.
Organ zwrócił uwagę, że aktualne brzmienie art. 2 wprowadzono ustawą z 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o własności lokali (Dz.U.2018.1506). Nowelizacją tą zmieniono brzmienie art. 2 ust. 3 u.w.l. poprzez wprowadzenie odniesienia nie tylko do art. 2 ust. 2, ale także do art. 2 ust. 1a - 1c. Powoduje to, że obecnie nie ma już wątpliwości co kwestii, czy wydający zaświadczenie starosta może weryfikować -w przypadku budynków powstałych po 1995 r., czy ustanowienie odrębnej własności lokalu następuje zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz zgodnie z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem, i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy. W ocenie kolegium oznacza to także, że w zakresie weryfikacji przesłanek określonych w art. 2 ust. 2 u.w.l. organ może i powinien sięgać do przepisów prawa budowalnego (w przypadku wszystkich lokali, bowiem przepis art. 2 ust. 2 stosuje się także do lokali powstałych przed 1995 r.).
Kolegium zgodziło się z organem I instancji, że pomieszczenia będące przedmiotem wniosku, nie spełniają wszystkich kryteriów określonych w art. 2 ust. 2 ustawy. Art. 2 ust. 2 formułuje definicję lokalu mieszkalnego na potrzeby ustawy o własności lokali wskazując kryteria, jakie organ musi wziąć pod uwagę oceniając samodzielność lokalu. Definicja ta dotyczy przy tym w pewnym stopniu także lokalu niemieszkalnego. Definicja ta nie ma charakteru kompleksowego, wymaga odniesienia się do innych aktów prawnych, jest jednak kluczowa dla oceny samodzielności lokali na potrzeby wydania przedmiotowego zaświadczenia.
W orzecznictwie wskazuje się, że analiza treści art. 2 ust. 2 u.w.l. wskazuje jednoznacznie, że kryterium decydującym o odrębnej własności lokalu jest samodzielność lokalu. Przyjmuje się, że charakteryzuje się ona tym, iż właściciel i inne osoby korzystające z lokalu mają do niego swobodny dostęp, a także tym, że korzystanie z lokalu zgodnie z jego funkcją nie wymaga korzystania z innych lokali. Lokal posiada zatem cechę samodzielności, o ile funkcjonalnie nie stanowi części składowej innego lokalu, a korzystanie z niego nie wiąże się z koniecznością korzystania z pomieszczeń znajdujących się w innym lokalu.
W ocenie kolegium, w odniesieniu do pomieszczeń o funkcji magazynowej (piwnic) można mówić, że posiadają dwie pierwsze z ww. cech, mogących świadczyć o ich samodzielności. Pomieszczenia te stanową izby, które wydzielone są trwałymi ścianami w obrębie budynku. Wejście do ww. pomieszczeń, następuje z terenu będącego w użytkowaniu wspólnym (lub terenu ogólnodostępnego) poprzez części wspólne budynku (tzw. nieruchomość wspólną). Pomieszczenia nie spełniają natomiast pozostałych kryteriów określonych w ww. przepisie, przesądzających o ich samodzielności. Nie można ich bowiem zakwalifikować jako lokale przeznaczone na stały pobyt ludzi, i służące zaspokojeniu ich potrzeb wynikających z innego niż mieszkaniowy przeznaczenia.
Z treści art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali wywodzić należy, że samodzielnym lokalem mieszkalnym lub o innym niż mieszkalne przeznaczeniu może być wyłącznie lokal służący zaspokajaniu określonych potrzeb ludzi przebywających w lokalu, wykorzystywany zgodnie z przeznaczeniem. Zaświadczenie o samodzielności lokalu, ma potwierdzać nie tylko samodzielność, czyli wydzielenie trwałymi ścianami w obrębie budynku, lecz także spełnianie wymogu "przeznaczenia na pobyt stały (czasowy) ludzi i służeniu zaspokajania tym samym ich potrzeb" (mieszkaniowych - w przypadku lokali mieszkalnych), czy też spełnianiu potrzeb związanych z innym niż mieszkalne przeznaczeniem. Realizacji tych celów służą natomiast dodatkowe wymogi, jakie mają spełniać lokale, określone w przepisach szczególnych. Lokalami mieszkalnymi (lub o przeznaczeniu innym niż mieszkalne - użytkowymi) są więc te tylko części budynku, które zostały celowo zaprojektowane i wybudowane w charakterze lokali mieszkalnych z przeznaczeniem do stałego przebywania w nich ludzi i zamieszkiwania w nich (w przypadku lokali mieszkalnych) lub prowadzenia w nich określonej działalności ludzi tj. produkcji, handlu, usług, wykonywania innej pracy, zaspokojenia potrzeb żywieniowych, oświatowych, kulturalnych i innych potrzeb. Lokale te muszą odpowiednio spełniać wymagania (dotyczące np. oświetlenia dziennego, nasłonecznienia, oświetlenia sztucznego, ogrzewania, doprowadzania wody i inne,), w celu spełniania warunku "przeznaczenia na pobyt stały (czasowy) osób i zaspokajania ich potrzeb". Kolegium odwołało się do definicji lokalu użytkowego i pomieszczenia gospodarczego w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Na gruncie powyższego komórkę (lokatorską) należałoby zakwalifikować jako pomieszczenie gospodarcze.
Organ odwoławczy podkreślił, że z przepisu art. 2 ust. 4 ustawy wypływa wyraźny nakaz odróżniania lokali od pomieszczeń takich jak piwnica, strych, komórka, garaż, które w ogólności mogą być pomieszczeniami przynależnymi do samodzielnych lokali stanowiących odrębną własność lub też być częściami wspólnymi w nieruchomości, pełniąc względem samodzielnych lokali mieszkalnych bądź użytkowych funkcję pomieszczeń pomocniczych, o których mowa w art. 2 ust. 2 ustawy.
Odnosząc się do zarzutów zażalenia kolegium wskazało, że z uzasadnienia postanowienia organu I instancji nie wynika w żadnym wypadku, aby realizacja pomieszczeń magazynowych w piwnicy budynku wymagała zgody Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Przepis § 73 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie został powołany jako dodatkowy argument świadczący o tym, że objętych wnioskiem pomieszczeń znajdujących się w kondygnacji podziemnej nie można uznać za lokale przeznaczone na stały pobyt ludzi. Co do zasady bowiem lokale takie nie mogą znajdować się pod poziomem gruntu. Jest to dodatkowy argument świadczący o braku możliwości wyodrębnienie wskazanych we wniosku lokali.
K. T. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:
- naruszenie art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali poprzez uznanie, że jednym z kryteriów, które pozwala uznać dany lokal za samodzielny jest przeznaczenie lokalu na stały pobyt ludzi i konieczność zaspokajania potrzeb mieszkaniowych względnie w odniesieniu do lokali o innym przeznaczeniu innych potrzeb,
- naruszenie art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali w związku z § 3 pkt 14 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez nieprawidłową interpretację tego przepisu i uznanie, że definicja pojęcia lokal o przeznaczeniu innym niż mieszkalne jest tożsama z definicją pojęcia lokal użytkowy,
- naruszenie art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali poprzez nieprawidłową interpretację tego przepisu i uznanie, że pomieszczenia objęte wnioskiem nie mogą stanowić samodzielnych lokali o przeznaczeniu innym niż mieszkalne, a zawsze musi stanowić część składową samodzielnego lokalu mieszkalnego.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
W uzasadnieniu skargi opisane wyżej zarzuty zostały rozwinięte. Skarżąca polemizowała ze stanowiskiem organów odnośnie możliwości wydania zaświadczenia o samodzielności lokali w odniesieniu do pomieszczeń magazynowych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art.3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2018 r., poz. 1302 ze zm.- dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).
Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. W oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości lub w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości lub w części.
Należy również zaznaczyć, że zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Mając na uwadze powyższe, na tej właśnie podstawie, Sąd rozpoznał przedmiotową skargę w trybie uproszczonym
Skarga zasługuj na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 2 ust. 2 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. 2019.737), dalej w skrócie u.w.l. samodzielnym lokalem mieszkalnym jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten znajduje również odpowiednie zastosowanie do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne.
Zgodnie z treścią art. 2 ust. 3 spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 2, stwierdza starosta w formie zaświadczenia.
Zgodnie natomiast z § 3 pkt 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.2015.1422), ilekroć jest mowa o mieszkaniu - należy przez to rozumieć zespół pomieszczeń mieszkalnych i pomocniczych, mający odrębne wejście, wydzielony stałymi przegrodami budowlanymi, umożliwiający stały pobyt ludzi i prowadzenie samodzielnego gospodarstwa domowego. W § 3 pkt 13 rozporządzenia wskazano, że przez pomieszczenie gospodarcze - należy rozumieć pomieszczenie znajdujące się poza mieszkaniem lub lokalem użytkowym, służące do przechowywania przedmiotów lub produktów żywnościowych użytkowników budynku, materiałów lub sprzętu związanego z obsługą budynku, a także opału lub odpadów stałych; a w § 3 pkt 14, że gdy mowa o lokalu użytkowym - należy przez to rozumieć jedno pomieszczenie lub zespół pomieszczeń, wydzielone stałymi przegrodami budowlanymi, niebędące mieszkaniem, pomieszczeniem technicznym albo pomieszczeniem gospodarczym.
W rozpoznawanej sprawie, zasadniczy spór między stronami dotyczy tego czy lokale znajdujące się w budynku przy ul. [...] w K. o przeznaczeniu innym niż mieszkalne (piwnice i pomieszczenie pod schodami), oznaczone nr [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...] o przeznaczeniu innym niż mieszkalne spełniają kryterium lokalu samodzielnego. W ocenie strony skarżącej przytoczone wyżej regulacje prawne nie wykluczają takiej możliwości , natomiast w ocenie organów obu instancji pomieszczenia magazynowe (piwnice i schowek pod schodami) jako nieprzeznaczone na pobyt ludzi inny niż cele mieszkalne mogą stanowić część wspólną budynku lub, jako pomieszczenia znajdujące się poza mieszkaniem lub lokalem użytkowym, mogą przynależeć do lokalu zgodnie z art. 2 ust. 4 ustawy o własności lokali - jako jego część składowa (pomieszczenie przynależne). W konsekwencji takie pomieszczenia nie mogą być uznane za lokal, a co za tym idzie nie można w stosunku do nich wydać zaświadczenia o samodzielności lokalu.
Poglądu organów Sąd w składzie rozstrzygającym w niniejszej sprawie nie aprobuje. Trzeba bowiem zwrócić uwagę, że z przytoczonego przepisu art. 2 ust. 2 u.w.l. bynajmniej nie wynika, że samodzielnym lokalem może być albo lokal mieszkalny tj. wydzielona trwałymi ścianami izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz pomieszczeniami pomocniczymi służą dla ich potrzeb mieszkalnych lub lokal wykorzystywany zgodnie z przeznaczeniem na inne cele, o ile jednak spełnia ww. kryteria odnoszące się do lokalu mieszkalnego. A contrario, jeśli zatem pomieszczenie jak np. pomieszczenie gospodarcze (W § 3 pkt 13 rozporządzenia) nie spełnia kryterium pomieszczenia przeznaczonego na stały pobyt ludzi ponieważ jest to np. piwnica, pomieszczenie pod schodami, czy inne pomieszczenie o podobnej funkcji – jak wskazano w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji – to nie ma możliwości wydania zaświadczenia o samodzielności takiego lokalu.
W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że ustawodawca takich uregulowań nie zawarł w treści art. 2 ust. 2 u.w.l. i nie zawęził pojęcia samodzielnego lokalu wyłącznie do lokali mieszkalnych lub użytkowych, wykluczając tym samym możliwość wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mającego inne przeznaczenie np. gospodarcze. Jak zasadnie wskazano w wyroku z 29 stycznia 2019 r. sygn. II SA/Kr 1429/18 ww. przepis: " (...) nie upoważnia jednak do identyfikowania lokalu przeznaczonego na cele inne niż mieszkalne z lokalem użytkowym i to przeznaczonym na stały pobyt ludzi czy też z pomieszczeniem gospodarczym definiowanym w prawie budowlanym (§ 3 pkt 13 rozporządzenia)". W niniejszej sprawie należy w całej pełni podzielić pogląd, że lokalem samodzielnym innym niż lokal mieszkalny w rozumieniu cyt. ustawy może być nie tylko lokal użytkowy/usługowy , ale także lokal o innym przeznaczeniu np. gospodarczym , o ile jest to izba w budynku (lub zespół izb wydzielony trwałymi ścianami), nie jest bowiem konieczny wymóg jego przeznaczenia na stały pobyt ludzi. W tym miejscu należy podkreślić, że odpowiednie stosowanie przepisu, o czym mowa w 2 ust 2 u.w.l. bynajmniej nie oznacza, że każdy lokal inny niż lokal mieszkalny musi również spełniać wymóg przeznaczenia na pobyt ludzi. Wymóg odpowiedniego stosowania przepisu uprawnia bowiem wprost do odejście od literalnego brzmienia przepisu celem wydania rozstrzygnięcia spójnego i logicznego w konkretnych i najczęściej szczególnych okolicznościach.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy trzeba zatem stwierdzić, ze organy obu instancji, w sposób niezasadny uznały, że wskazane przez skarżącą lokale o przeznaczeniu innym niż mieszkalne, znajdujące się w piwnicy budynku pryz ul. [...] w K., oznaczone podanymi we wniosku numerami - zgodnie z załączoną do wniosku o wydanie zaświadczenia o ich samodzielności inwentaryzacją - nie stanowią lokali samodzielnych ponieważ nie spełniają kryterium wymaganego normą z art 2 ust. 2 u.w.l, to jest nie można ich zakwalifikować jako przeznaczone na stały pobyt ludzi. Należy zauważyć, że organy uzasadniając postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o samodzielności ww. lokali w sposób nieuzasadniony uznały, że definicję z art. 2 ust. 2 należy uzupełnić normą z art. 2 ust. 4 u.w.l., zgodnie z którą do lokalu mogą przynależeć, jako jego części składowe, pomieszczenia, choćby nawet do niego bezpośrednio nie przylegały lub były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym wyodrębniono dany lokal, a w szczególności: piwnica, strych, komórka, garaż, zwane dalej "pomieszczeniami przynależnymi. Stanowisko takie jest o tyle niezasadne, że czym innym jest pojęcie lokalu samodzielnego, czym innym zaś status prawny takich lokali. I tak obok garaży, piwnic czy innych pomieszczeń gospodarczych , które stanowią części składowe lokali mieszkalnych lub użytkowych i nie stanowią przedmiotu odrębnej własności (art. 2 ust. 4) są garaże i inne pomieszczenia gospodarcze, które nie stanowią przynależności lokali, posiadając atrybuty samodzielności, w konsekwencji mogą być także przedmiotem odrębnej własności. Należy uznać rację strony skarżącej, że zastosowana przez organy obu instancji wykładnia art. 2 ust. 2 u.w.l. jest niepoprawna, niezasadnie bowiem zawęża pojęcie samodzielnego lokalu innego niż lokal mieszkalny do lokalu, który oprócz tego, że spełnia kryterium wydzielenia trwałymi ścianami w obrębie budynku to także musi przeznaczony na stały pobyt ludzi. Stanowisko przyjęte przez organy, zgodnie z którym pomieszczenia takie jak piwnice, strych, komórka czy garaż mogą być tylko pomieszczeniami przynależnymi (art. 2 ust. 4 u.w.l ) lub mogą stanowić część wspólną budynki należy uznać za nieuprawnione także ze względu na ograniczenie właścicieli w dysponowaniu nimi.
Konkludując, przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ weżmie pod uwagę powyższą ocenę prawną.
W takim stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zwz. z 135 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł, jak w punkcie I sentencji.
O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 597 zł składa się: kwota 100 zł tytułem uiszczonego przez skarżącą wpisu, kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego skarżącą, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. (Dz. U. 2015 r., poz. 1804 ze zm.), oraz kwota 17 zł tytułem uiszczonej przez pełnomocnika skarżących opłaty skarbowej za złożone pełnomocnictwo.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło