II SA/Kr 404/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [ ]w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Wojciech Jakimowicz Sędziowie NSA: Anna Szkodzińska NSA: Joanna Tuszyńska (spr.) Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2007 r. sprawy ze skargi Zarządu Dróg Wojewódzkich w na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w z dnia w przedmiocie obciążenia opłatą I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w na rzecz strony skarżącej- Zarządu Dróg Wojewódzkich w kwotę 440 zł ( słownie: czterysta czterdzieści złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [....] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. , działając na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 36 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t. j. z 1998 r. Dz. U. nr 90, póz. 575 z późn. zm.), ustalił wobec Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. opłatę za wydanie postanowienia dotyczącego zapytania o raport w sprawie przedsięwzięcia p.n.: "Przebudowa rowu odwadniającego w miejscowości K. w ciągu drogi nr ....... (......) w wysokości 117,08 zł płatną w terminie 21 dni zgodnie z załączoną fakturą. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że zgodnie z art. 36 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej za badania oraz inne czynności wykonywane przez organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego oraz zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania. Opłatę ustalono zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 36 ust. 4 w/w ustawy. Od powyższej decyzji odwołanie wniosło Województwo ....... - Zarząd Dróg Wojewódzkich w K. występując o uchylenie w całości przedmiotowej decyzji organu l instancji i umorzenie postępowania w tym zakresie, względnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Odwołujący zarzucił: 1) naruszenie art. 36 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez przyjęcie, że wzmiankowany przepis ma zastosowanie w niniejszej sprawie, 2) rażące naruszenie przepisów art. 6, 7, 9, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. Uzasadniając powyższe wskazano, że postanowienie, którym organ I instancji udzielił odpowiedzi na zapytanie o raport w sprawie określonego przedsięwzięcia stanowi opinię organu administracyjnego wydawaną w ramach współdziałania organów w trybie art. 106 k.p.a. Ocena w nim zawarta zawiera się w ustawowych kompetencjach działającego w ramach władztwa publicznego organu, co oznacza, iż ma on obowiązek wydania opinii. Obowiązek ten nie zawiera się w czynnościach o charakterze odpłatnym. Za wydanie postanowienia w trybie art. 106 k.p.a. organ nie może pobierać żadnych opłat. Naliczenie opłaty nastąpiło tym samym bez podstawy prawnej, bowiem nie zawiera się on w zakresie nadzoru bieżącego zapobiegawczego. Odwołujący powołał się przy tym na wyrok WSA z dnia 16 maja 2005r, sygn. akt II SA/Kr 3267/. Odwołujący wskazał także, iż decyzja nie wyczerpuje przesłanek określonych art. 107 k.p.a., a w szczególności nie wskazano w niej w oparciu o jaką kalkulację określono wysokość opłaty, jakie konieczne określone czynności zostały przez te organy podjęte, które uzasadniałby jej nałożenie. Decyzją z dnia [.....] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14.03.1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej i art. 138 § 2 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ l instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowe projektowane przedsięwzięcie stosownie do § 3 ust. 1 pkt 63 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 09.11.2004 r. (Dz. U. Nr 257, póz. 2573 z późn. zm.) zaliczone jest do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27.04.2001 r. Prawo Ochrony Środowiska. Stosownie do art. 51 ust. 3 pkt 1 i art. 57 w/w ustawy, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stwierdza obowiązek sporządzenia raportu i określa jego zakres po zasięgnięciu opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Organ ten wydał opinię w tym zakresie. Wydanie opinii należy do czynności wykonywanych w związku ze sprawowaniem przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Zakres tych czynności określa art. 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Stosownie do art. 36 ust. 1 ustawy o PIS, za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobierana jest opłata w wysokości kosztów ich wykonywania. Opłaty ponosi osoba bądź jednostka organizacyjna, obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Jednostką organizacyjną w przedmiotowej sprawie jest Zarząd Dróg Wojewódzkich w K. - inwestor przedsięwzięcia. Z art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, nie wynikają żadne zwolnienia podmiotowe w zakresie ponoszenia opłat. Organ odwoławczy stwierdził, że nie można uznać za uzasadniony zarzut o braku podstaw do nałożenia opłaty za wydaną opinię o obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Natomiast, podniesiony zarzut o uchybieniu art. 107 k.p.a. organ odwoławczy uznał za uzasadniony ponieważ w zaskarżonej decyzji, jak również dołączonym do niej rachunku nr .........z dnia ............, nie wskazano w oparciu o jaką kalkulację określono wysokość opłaty i jakie czynności zostały podjęte przed jej wydaniem. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie od powyższej decyzji złożyło Województwo .......... - Zarząd Dróg Wojewódzkich w K. wnosząc o uchylenie w całości decyzji obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Strona skarżąca zarzuciła: 1) naruszenie art. 138 § 2 w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji o uchyleniu skarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania w sytuacji kiedy zdaniem strony skarżącej stan prawny i faktyczny sprawy dawał podstawy do uchylenia decyzji organu l instancji i umorzenia postępowania przed organem l instancji jako bezprzedmiotowego; 2) naruszenie art. 36 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez przyjęcie, że wzmiankowany przepis ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Uzasadniając powyższe powtórzono zarzuty z odwołania. Ponadto wskazano, że dokonana przez organy inspekcji sanitarnej ocena uwarunkowań środowiskowych odbywa się w formie postanowienia, wydawanego trybie art. 106 § 5 k.p.a. Opinia ta jest efektem współdziałania organów, jako postępowanie wpadkowe, w ramach głównego postępowania w sprawie ustalenia wzizt. Będące przedmiotem niniejszej skargi postanowienie Powiatowego Inspektora Sanitarnego związane było z ustawowym obowiązkiem organów inspekcji sanitarnej współdziałania w postępowaniu. Działania te stanowiły odrębną kategorię kompetencji Powiatowego Inspektora Sanitarnego, która jednakże pozostaje poza zakresem nadzoru bieżącego i zapobiegawczego, określonego w art. 36 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Zatem postępowanie administracyjne w przedmiocie obciążenia skarżącej opłatą, wobec braku podstaw prawnych do jego prowadzenia, jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. Nadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono wprost, aby wydawanie opinii mieściło się w katalogu czynności związanych ze sprawowaniem zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w decyzji odwoławczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Skarga jest zasadna. Jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych Wójt Gminy L. pismem z dnia....10.2005r zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. o sporządzenie opinii w sprawie konieczności sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia "Przebudowa rowu odwadniającego w m. K. w ciągu drogi wojewódzkiej nr ........" W piśmie powołano się na przepis art.48 ust.2 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r Prawo ochrony środowiska oraz art. 106 kpa. Pierwszy z nich stanowił , że decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje się po uzgodnieniu z organem ochrony środowiska oraz z organem, o którym mowa w art. 57. W myśl art.57 ust.1 ustawy organem tym był państwowy powiatowy inspektor sanitarny. Skoro z kolei z treści art. 106 kpa wynika , że jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ, decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ, co następuje w formie postanowienia, to oczywistym było , że postanowienie z dnia [....] wydane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Nadzoru Sanitarnego było postanowieniem wydanym przez organ uzgadniający na żądanie organu występującego o uzgodnienie. W związku z powyższym w pierwszej kolejności należało ocenić, czy organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej są uprawnione do pobierania opłat określonych w art.36 ust.1 ustawy z dnia 14 marca 1985r o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U z 1998r Nr 90 poz.575 z późn. zm.) za wydanie postanowienia w sprawie obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko, wydanego w trybie prawem przewidzianym obowiązkowego uzgodnienia. W myśl tego ostatniego przepisu organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej uprawnione są do pobierania opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności przez nie wykonywane w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Opłaty te ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. W przedmiotowej sprawie organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie prowadził odrębnego postępowania administracyjnego w ramach kompetencji wynikających z ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, ale występował jako organ współdziałający z organem prowadzącym postępowanie uregulowane w ustawie Prawo ochrony środowiska. Dlatego też wydane postanowienie nie może być uznane za czynność zapobiegawczą nadzoru sanitarnego, z której wykonaniem wiąże się pobranie opłaty z art.36 ust.1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Wobec powyższego uznać należy, że zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie wydane zostały bez podstawy prawnej, co wyczerpuje przesłankę z art.156 par.1 pkt 2 kpa. Stosownie zatem do treści art.145 par.1 pkt 2 p.p.s., orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 p.p.s.a.