II SA/Kr 404/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie : NSA Anna Szkodzińska (spr.) WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant : Ewelina Knapczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi K.Z. na decyzję Wojewody z dnia 5 stycznia 2012 r. znak: [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych: I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego K.Z. kwotę 500 zł ( pięćset złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r.[...]) na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz art. 104 kpa Prezydent Miasta K. wniósł sprzeciw wobec zamiaru wykonania robót budowlanych innych niż objęte zgłoszeniem K.Z. z dnia 25 listopada 2011 r. ([...]), polegających na remoncie dachu budynku przy ul. [...] w K. t. j. wymianie belek podwalinowych, płatwi i słupów konstrukcji dachu. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał co następuje: W dniu 22 czerwca 2011 r. inwestor -K.Z. zgłosił zamiar wykonania remontu dachu budynku przy ul. [...] w K. polegającego na wymianie płatwii pośredniej, wymianie krokwi, łat i poszycia dachu z dachówki na blachodachówkę z posypką ceramiczną. Zgłoszenie to zostało przyjęte. Przy piśmie z dnia 7 listopada 2011 r. inwestor przedłożył kopię opinii technicznej z dnia 25 października 2011 r., w której zalecono wymianę belek podwalinowych, płatwi i słupków. Powyższe zalecenie dotyczyło szerszego zakresu robót niż roboty objęte wnioskiem dnia 22 czerwca 2011 r. Ponieważ rozpatrywane zgłoszenia z dnia 22 czerwca 2011 r. zostało zakończone, pismo z dnia 7 listopada 2011 r. potraktowano jako nowy wniosek, który winien spełniać wszystkie wymogi przewidziane w art. 30 ust. 2 prawa budowlanego. We wniosku tym nie określono jednak jednoznacznie zakresu i sposobu wykonywania robót, nie podano terenu inwestycji (nr działki, obrębu, nazwy jednostki ewidencyjnej) jak i przewidywanego terminu rozpoczęcia robót. Inwestor nie przedłożył oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie dostarczył szkiców rysunków obrazujących jednoznacznie zakres robót, ani nie przedłożył ostatecznego pozwolenia konserwatorskiego. W związku z powyższym uzasadnione było wniesienie sprzeciwu. W odwołaniu od powyższej decyzji K.Z. poniósł, że w ramach prowadzonego już postępowania może nastąpić zmiana zakresu robót budowlanych w sytuacji, gdy w trakcie wykonywania prac objętych zgłoszeniem ujawnią się nowe okoliczności wymagające rozszerzenia zakresu robót. Inwestor zarzucił organowi administracji naruszenie przepisu art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego. Podał, że zakres robót wskazanych w uzupełnieniu zgłoszenia nie wymagał uzyskania pozwolenia na budowę, gdyż wykonywane prace nie naruszały ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, oraz że nawet jeśli zaistniał obowiązek uzupełnienia braków formalnych wniosku, to organ administracji winien najpierw wezwać inwestora o ich uzupełnienie, a nie z tego powodu wnosić sprzeciw. Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. ([...] na podstawie art. 81 ust. 1 i art., 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że pismo z dnia 7 listopada 2011 r. jest nowym i niekompletnym zgłoszeniem. To jednak na inwestorze spoczywa obowiązek zebrania dokumentacji do zgłoszenia, a właściwy organ weryfikuje jedynie kompletność tej dokumentacji. Jeżeli już z samej treści zgłoszenia i załączonych dokumentów wynika, że inwestor nie będzie w stanie uzupełnić zgłoszenia, należy skorzystać z instytucji sprzeciwu (art. 30 ust. 2 prawa budowlanego). Nałożenie postanowieniem na inwestora obowiązku uzupełnienia braków formalnych wniosku winno być wyjątkiem sprowadzającym się do wzywania o uzupełnienie jedynie "oczywistych i podstawowych braków, możliwych do uzupełnienia niezwłocznie". Nadto w przedmiotowej sprawie istotne znaczenie ma 30 dniowy termin do wniesienia sprzeciwu, którego upływ skutkuje zaakceptowaniem wniosku. Powyższe okoliczności wskazują, że Prezydent Miasta K. był uprawniony do wniesienia sprzeciwu od wnioski z dnia 7 listopada 2011 r. Powołując się na treść przepisu art. 30 ust. 5 w/w ustawy organ II instancji podał że nie jest możliwe uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Niezależnie od powyższego Wojewoda wskazał na znajdujące się w aktach spawy zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, które poddaje w wątpliwość prawdziwość złożonego przez inwestora oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Na powyższe rozstrzygnięcie K.Z. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i wniósł o uchylenie decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 1 , 138 § 1 pkt 1 kpa, oraz art. 30 ust. 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Skarżący podniósł, że z uzupełnienia zgłoszenia dokonanego pismem z dnia 7 listopada 2011 r. wynika, że nie zmieniło się ani miejsce robót, ani ich przedmiot. Powtórzył, że uzupełnienie zgłoszenia wynikało z konieczności wymiany elementów więźby dachowej, co zauważono dopiero w trakcie wykonywania prac, oraz że w sytuacji zaistnienia braków formalnych, organ I instancji winien wezwać inwestora do ich usunięcia, wobec czego wnoszenie sprzeciwu jest nieuzasadnione (por. orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 2096/0). Nadto podniósł, że okoliczności powołane przez Wojewodę a dotyczące zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa nie mają znaczenia w niniejszej sprawie. Złożone przez inwestora oświadczenie o prawie do dysponowania przedmiotowa nieruchomością na cele budowlane było zgodne z prawdą i nie zostało zakwestionowane przez żaden uprawniony do tego organ. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Dodał, że K.Z. nie jest jedynym właścicielem nieruchomości przy ul. [...], a współwłaściciele posiadający udział w wielkości 1/8 nie zgodzili się na remont dachu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych jest przewidzianym prawem instrumentem pozwalającym organom państwa ingerować w zamiary inwestycyjne. Sprzeciw zgłaszany jest w formie decyzji administracyjnej, choć poprzedzające wydanie tej decyzji postępowanie ma charakter istotnie uproszczony. Przepisy Prawa budowlanego regulują szczegółowo przypadki, w których realizacja robót budowlanych zwolniona jest z obowiązku uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, ale też i szczegółowo określają, jakie spośród nich roboty wymagają uprzedniego zgłoszenia. Reglamentują też terminy i sytuacje, w których organ może realizować swe kompetencje. Zgodnie z art. 30 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane sprzeciw wnoszony jest wówczas, kiedy zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy, zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego (.....) , w miejscu, w którym taki obiekt istnieje. Sprzeciw może być zaś zgłoszony, łącznie z nałożeniem obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, jeżeli realizacja robót może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków, pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych, wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. Cytowana norma wyklucza dowolność czy też uznaniowość działania organu administracji architektoniczno – budowlanej, do którego skierowano zgłoszenie. Katalog podstaw sprzeciwu jest zamknięty, a na żadną z nich organy w rozpatrywanej sprawie się nie powołały. Wskazywany przez organy przepis art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego podstawy takiej nie stanowi. Przepis ten określa wymagania stawiane zgłoszeniu ("W zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2, oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami") i, co więcej, reguluje tryb usuwania braków zgłoszenia przewidując, że w razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów. Dopiero po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu może być wniesiony sprzeciw. W rozpatrywanej sprawie organ I instancji do tego, oczywistego dość wymogu się nie zastosował, a organ II instancji naruszenie to zaakceptował. Podkreślić przy tym trzeba, że w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji nie powołano się na żadne okoliczności faktyczne, które mogłyby odpowiadać jednej z przesłanek sprzeciwu. Mnogość braków zgłoszenia taką przesłanką nie jest. Stwierdzić więc należy, że decyzje organów obu instancji wydane zostały bez jakiegokolwiek wyjaśnienia sprawy, a przyczyną tego stanu było oczywiście wadliwe rozumienie przepisu art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego. Rację więc można przyznać organom jedynie w tym, że pismo K.Z. z dnia 7 listopada 2011 r. zakwalifikowały jako nowe zgłoszenie. W uproszczonej procedurze zgłoszeniowej nie jest możliwe "uzupełnienie" zgłoszenia o zamiar wykonania dalszych robót budowlanych. Istota tej procedury polega na ocenie, czy przedmiotowo określony zamiar inwestycyjny wymaga terminowej reakcji organu. Możliwości "uzupełnienia" zgłoszenia nie sposób pogodzić z tym, że po upływie terminu 30 dni organ traci kompetencje do zgłoszenia sprzeciwu. Z powyższych powodów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi decyzje organów obu instancji należało uchylić. W ponownym postępowaniu organ uwzględni skutki upływu 30 dniowego terminu do zgłoszenia sprzeciwu. O zakazie wykonywania zaskarżonej decyzji orzeczono na p[odstawie art. 152, a o zwrocie kosztów postępowania na podstawie art. 200 w/w ustawy.